మాలిక పత్రిక – జూన్ 2016 సంచికకు స్వాగతం

Featured

Jyothivalaboju

Chief Editor and Content Head

మండే ఎండలనుండి చల్లని మేఘమాలను ఆహ్వానించే మాసం జూన్. పాఠకులందరినీ అలరిస్తున్న కథలు, శీర్షికలు, సీరియల్స్, ప్రత్యేక కథనాలు, ముఖాముఖిలతో ముస్తాబై వచ్చింది ఈ నెల మాలిక పత్రిక.. ఈ సంచికలో ఎన్నో విశేషాలు ఉన్నాయి.  ప్రముఖ విద్వాంసుడు శ్రీ ఇనుపకుతిక సుబ్రహ్మణ్యంగారితో ముఖాముఖి, అలనాటి రేడియో వ్యాఖ్యాత శ్రీమతి జోలెపాలెం మంగమ్మగారి జీవితవిశేషాలు  ధీరలో.. అంతేకాక మాలిక పత్రికనుండి హాస్యకథల పోటి కూడా ఉంది.
మరి  పత్రిక విశేషాల్లోకి వెళదామా….

1. హాస్యకథల పోటి
2. ధీర – 4
3. ఇనుపకుతిక సుబ్రహ్మణ్యంగారితో ముఖాముఖి
4. మాయానగరం 28
5. విశ్వనాధ నవలల విహంగ వీక్షణం 2
6.  శ్రీకృష్ణదేవరాయ వైభవం 3
7.  ఎగిసే కెరటం 4
8. శుభోదయం 6
9. అన్నమయ్య ఆధ్యాత్మికానందలహరి 7
10. లేకితనం
11. సంస్కరణ
12. సారంగ  పక్షులు
13. కమాస్ రాగ లక్షణములు
14.  రహస్యం – లలిత భావనిలయ
15.  కొన్ని రాత్రులు
16. అమెరికా ఇల్లాలి ముచ్చట్లు 2
17. ప్రమదాక్షరి కథామాలిక 2
18. కృషీవలా
19. అన్వేషణ
20. ఉగాది కవితలు
21. కార్టూన్స్

Print Friendly
Jun 01

అలవాటే!

రచన: భమిడిపాటి శాంత కుమారి

ఏరుదాటాక తెప్పను తగలెట్టటం
ఈ పెద్దలకు అలవాటే!
ఆ వయసులో తామేమి చేశామో
మరిచిపోవటం పరిపాటే!
అది వారికి సహజ సిద్ధమైన పొరపాటే!
తమ వయసులో తాము చూసినవి,చేసినవి
మరిచిపోవటం గ్రహపాటే!
అర్ధంకాని వయసులో అన్నీఅలానే చేసి
పిల్లల దగ్గరకొచ్చేసరికి మాత్రం
ఇలా అపార్ధాలకు తమమననులో తావిచ్చి
ఆదరించవలసిన విషయంలో చీదరించి
దన్నుగా ఉండవలసిన సమయంలో వెన్నుచూపి
మేల్కొల్పాల్సిన తమ మనసును తామే నిదురపుచ్చి
ఇలా ప్రవర్తించటం న్యాయమా?
వయసు చేసే తుంటరిపనులు,
మనసు చేసే ఇంద్రజాలాలు
గుర్తుంచుకోకపోవటం ధర్మమా?
నడిచి వచ్చిన దారిని మరిచిపోతే ఎలా?
నిన్నే అనుసరిస్తున్నారని తెలియకపొతే ఎలా?
ఇది నీవు నేర్పిన విద్యయేకదా నీరజాక్షా!
మరి నీ పిల్లలపైననే నీకు ఎందుకింత కక్ష?

Print Friendly
Jun 01

హాస్య కథల పోటి

Navandi-Navinchandi_Navulupanchandi

హాసం… మందహాసం, దరహాసం.. వికటాట్టహాసం…

ఓయ్.. ఎప్పుడూ అలా మూతి ముడుచుకుంటావెందుకు. కష్టాలు – కన్నీళ్లు, టెన్షన్సు – డిప్రెషన్సు అందరికీ ఉంటాయి. ఎక్కువా – తక్కువా అంతే.. అప్పుడప్పుడు కాస్త నవ్వాలబ్బా……

నవ్వడం చాలా వీజీ అనుకుంటారు కాని చాలా కష్టం. ఎటువంటి కల్మషం లేని పసిపిల్లల నవ్వులు ఎంత అందంగా, హాయిగా ఉంటాయి మీకు తెలుసుకదా.. అందుకే మరి..

మాలిక పత్రిక, శ్రీ గుర్రాల లక్ష్మీప్రసాద్ ట్రస్ట్ సంయుక్తంగా హాస్యకథల పోటి నిర్వహిస్తోంది. చదవగానే అప్రయత్నంగానే నవ్వుకునేలా హాయిైన కథలు రాయండి.. ఉత్తమ కథలకు బహుమతులు పొందండి.

ఈ బహుమతులను ట్రస్ట్ పేరిట స్పాన్సర్ చేస్తున్నవారు Lion Vimala Gurralaగారు..

మీ కథలు పంపడానికి చిరునామా: editor@maalika.org

మీ కథలు పంపడానికి ఆఖరు తేదీ : జూన్ 30..

Print Friendly
Jun 01

ధీర – 4

రచన: లక్ష్మీ రాఘవ

IMG_1192
“జోలెపాలెం మంగమ్మ”
ఈ పేరు ఎక్కడో విన్నట్టు లేదూ?
ఎక్కడో ఏమిటండీ AIR [All India Radio] లో తెలుగు వార్తలు గుర్తుకు రాలేదూ??
“వార్తలు చదువుతున్నది జోలెపాలెం మంగమ్మ….” టంచనుగా పొద్దున్న ఏడు గంటలకు రేడియోలో వినబడే చక్కటి స్వరం, స్పష్టంగా పలికే పదాలు. ఎక్కడా తడబాటు లేకుండా సాగిపోయే తెలుగు వార్తలు…
ఎంతమందినో అలరించిన గొంతుక…చాలా మందికే గుర్తుండిపోయింది.
ఆవిడే మొట్టమొదటి తెలుగు మహిళా న్యూస్ రీడర్.

IMG_1190
కాలం మారింది…
ఇప్పుడు వార్తల కోసం రేడియో వినక్కరలేదు. నిర్ణీత సమయమూ అక్కర లేదు.
టి.వి. లు, న్యూస్ చానెళ్ళు, సోషియల్ మీడియాలు, గూగుల్ సర్చ్ లు ఎన్నో ఎన్నెన్నో…
అయినా పాత తరం వారికి గుర్తుకు వచ్చేది రేడియో వార్తలే.
అందరికీ సుపరిచితమైన ఆమె స్వరం ఏమైంది? ?
రేడియో నే కాక రిసెర్చ్ లోనూ, I and B ministry లో ఏంతో గుర్తింపు పొందిన ప్రముఖ వ్యక్తీ
‘ధీర’ లో పరిచయమా ??…. సందేహం వద్దు…
ఏ వ్యక్తీ పుట్టుకతో గొప్ప వాడు కాదు. ఏంతో సంకల్పం, కృషి చేస్తేనే ఒక స్టేజి కి రాగలం.
ధీర అంటే ధైర్యవంతురాలు, ఆత్మవిశ్వాసం కలది అని అర్థం అయినప్పుడు మారుమూల ప్రాంతానికి చెందిన ఒక ఆడపిల్ల ధైర్యంగా, పట్టుదలతో అంచెలంచెలుగా ఎదిగి ఢిల్లీ దాకా ప్రయాణించి స్థిరపడటమే కాకుండా, సమాజానికి ఉపయోగపడే పరిశోధనలు చేసి సాధించిన జయాలు అసాధారణ మైనవి. అంతేకాదు రిటైర్ అయి సొంతవూరు మదనపల్లె చేరినా విశ్రాంతి తీసుకోకుండా విద్యారంగానికి అవిరామంగా కృషి చేస్తూ వున్నారంటే ఆవిడ ఎంత కార్యసాధకురాలో అర్థం అవుతుంది. వయసు తొంబై ఏళ్లు దాటినా అందరికీ సాయపడాలన్న తాపత్రయమే ఆవిడను ఆరోగ్యవంతురాలిగా వుంచుతోందని అంటే అతిశయోక్తి కాదేమో!

IMG_1195
అంతటి వ్యక్తిత్వం గల ‘జోలెపాలెం మంగమ్మ’ జీవితం చదివితే ధైర్యం, పట్టుదల కృషి కలిపితే సక్సస్ ఎలా వస్తుందో తెలుసుకోవచ్చుననే చిన్న ప్రయత్నం ‘ధీర’ లో మంగమ్మ గారి పరిచయం.
చిత్తూరు జిల్లాలో చల్లని వాతావరణానికి పెరుగన్న మదనపల్లెలో జోలెపాలెం సుబ్బయ్య లక్ష్మమ్మల ఆరుమంది సంతానంలో రెండవ సంతానం మంగమ్మ 12-9-1925 లో పుట్టారు. నాలుగవ ఏటనే అమ్మినేని వీధిలో గుడి దగ్గర వున్న వీధి బడికి అన్నతో బాటు వెళ్లటం నేర్చుకుంది. తరువాత హోప్ హైస్కూల్ లో, థియోసాఫికల్ స్కూల్ లో చదివి, B.A. థియోసాఫికల్ కాలేజీ లో పూర్తి చేసుకున్న తరువాత పెద్ద చదువులు చదవని ఇంటి పెద్దలతో చర్చించి తనకు తానుగా గుంటూరు దాకా ప్రయాణం చేసి B.ed college లో admission తెచ్చుకుని బ్రాడీపేటలో హాస్టల్ లో వుంటూ చదువుకుని కాలేజీ ‘best student of the year’ Medal తీసుకున్నారు.
B.ed పూర్తి అయిన వెంటనే ఈమె ప్రతిభను గుర్తించి గుంటూరులోని “ secondary grade training school “ లో హెడ్ మిస్ట్రెస్ గా ఉద్యోగం ఇచ్చారు. అలా 22 ఏళ్ల వయసులో ఈ బాధ్యత స్వీకరించడం చక్కగా నిర్వర్తించడం జరిగింది
మదనపల్లెలో ఒక సారి కలిసిన విద్యావేత్త జి.వి. సుబ్బారావు గారు, జిడ్డు కృష్ణమూర్తి గారిచే ప్రారంబింపబడిన ‘రిషి వాలీ స్కూల్’ లో హాస్టల్ ఇంచార్జ్ గా వుండమని అడిగితే 1948- 49 ఒక సంవత్సరం పనిచేశారు. అప్పుడే హిందీ ‘మధ్యమ’ పరీక్ష పాస్ అయ్యారు
తరువాత రిషి వాలీ స్కూల్’ ఒక సంవత్సరం మూత పడటంతో మద్రాస్ లో జి.వి. సుబ్బారావు మరి కొంతమంది టీచర్స్ కలిసి స్టార్ట్ చేసిన ‘బాలభారత్’ స్కూల్ లో అన్ని సబ్జెక్ట్స్ నేర్పుతూ టీచర్ గా పని చేసారు. సిలబస్ అంతా తెలుగులో రాసి చెప్పడానికి చాలా కష్టపడ్డారు. అప్పుడే తమిళం లిపి నేర్చుకున్నారు.
తరువాత కాలంలో గాంధీజీగారు మొదలు పెట్టిన ‘వార్ధా బేసిక్ ఎడుకేషన్ ట్రైనింగ్’ స్కూల్స్ పల్లెల్లోనే పని చెయ్యాలనే ఉద్దేశంతో దమయంతి, లీలావతి అన్న ఇరువురు ఖమ్మం బార్డర్ లో ‘తిరువూరు’ అన్న పల్లెలో ఒక ట్రైనింగ్ స్కూలు మొదలు పెట్టారు. వారు మంగమ్మగారిని టీచర్ గా రమ్మని ఒత్తిడి చేసారు.
మద్రాస్ నుండి ఆంధ్రా వేరు పడ్డాక మంగమ్మ ఆంద్రాలో పని చెయ్యాలనే ఉద్దేశంతో ‘తిరువూరు’ లో టీచర్ గా చేరి హాస్టల్ ఇంచార్జ్ గా కూడా వున్నారు. ఇక్కడ టీచర్స్ తక్కువగా వుండటం వల్ల అన్ని సబ్జెక్ట్స్ టీచ్ చెయ్యాల్సి వచ్చేది…తెలుగు పద్యాలతో పాటు సైకాలజీతో సహా అన్నీ చెప్పగలిగే ఈమెను ‘సవ్యసాచి’ అనేవారు. ఇక్కడ సుమారు పదేళ్లు పనిచేశారు మంగమ్మ.

1960 లో A.I.R. లో News reader ఢిల్లీ లో పోస్ట్ గురించి పేపర్ లో వస్తే అప్లై చేసి, రాత పరీక్ష హైదరాబాదు వెళ్లి రాసి వస్తే సెలక్షన్ వచ్చినాక వాళ్ళు బెజవాడలో అనౌన్సర్ పోస్ట్ ఇస్తామంటే వద్దని తిరువూరికి వెళ్ళిపోయినారు మంగమ్మ.
మళ్ళీ ఢిల్లీ నుండీ News reader గా రమ్మని 62 లో ఆహ్వానం వస్తే తిరువూరులో అకౌంట్ సెటిల్ చేసుకుని సామాన్లు బస్సు మీద వేసుకుని విజయవాడకు వెళ్లి “రామా ట్రాన్స్పోర్ట్ “ లో మదనపల్లెకు పంపించేసి రెండు సామాన్లతో విజయవాడ రైల్వే స్టేషన్ చేరుకున్నారు. కానీ స్టేషన్ లో ఢిల్లీకి టికెట్లు లేవనేసరికి టి.సి.తో పోట్లాడి సీటు సంపాదించిన మనిషి ఆమె. ఒక కార్యాన్ని సాధించడానికి ఒంటరిగా పోరాడడానికి ఎప్పుడైనా రెడీ. ఆ కాలంలో ఇది అరుదైన క్వాలిఫికేషన్!
రైల్లో కూర్చున్నాకే తీరికగా తను ఢిల్లీ వెడుతున్నట్టు అందరికీ ఉత్తరాలు రాసి ఒక రైల్వే స్టేషన్ లో పోస్టు చేసారు.
ఢిల్లీ స్టేషన్ లో దిగాక ప్రభు అన్న బాలభారత్ విద్యార్థి సాయంతో వాళ్ళ బావగారు లక్ష్మణరావు ఇంట్లో వుండాల్సి వచ్చింది.
అక్టోబరు రెండవ తేదీన ఉద్యోగం చేరడంతో వర్కింగ్ వొమెన్ హాస్టల్ ల్లో వసతి ఏర్పాటు చేసినారు. అప్పుడు చేరిన రూములోనే 23 ఏళ్లు వున్నారు.
న్యూస్ రీడర్ గా ఎన్నో నేర్చు కున్నారు.
PBI News material నుండి ఆంధ్రాకు తెలుగులో బులెటన్ తయారు చేసుకోవాలి రోజూ.
న్యూస్ రీడర్ తో బాటు ఇద్దరు అసిస్టెంట్ లు వుండేవారు ట్రాన్స్లేషన్(translation) చెయ్యడానికి.
ఒకసారి కే. సుబ్రహ్మణ్యం అనే న్యూస్ రీడర్ ‘ స్పోర్ట్స్ ఐటమ్స్’ రాయగలరా అంటూ క్రికెట్ ఐటమ్ చెయ్యండి అని చెబుతూ వుంటే సరే నని తలవూపిన మంగమ్మతో “మీకు maiden over అంటే తెలుసా అని అడిగారుట.
ఆయనకేమి తెలుసు మంగమ్మ గారు 1941 లోనే కాలేజీ లో క్రికెట్ ఆడి వున్నారని!!
అతితక్కువ కాలం లోనే మంగమ్మ గారు చదివే తెలుగు వార్తలకు ఎంతో ఆదరణ లభించింది.
ఉద్యోగం తరువాత మిగులు సమయాన్ని ఎన్నోవిధాలుగా ఉపయోగించు కున్నారు మంగమ్మ.
National Archives of India, New Delhi లో రిసెర్చ్ చేసి P.hD పొందారు.
ఫ్రెంచ్ లో అడ్వాన్స్ కోర్స్ చేసారు.
IMG_1189
మిసెస్.ఆర్బిన్ దగ్గర Esperanto అన్న భాష నేర్చు కున్నారు. దీనితో మంగమ్మగారు ఆరు భాషలు ..తెలుగు, తమిళం, హిందీ, ఫ్రెంచ్ ఇంగ్లీషు తో బాటు Esperanto తెలిసిన వ్యక్తీ అయ్యారు .

ఇంకా ఇంగ్లీషులో Technical, industrial and agricultural education in Madras (1854-1921)మీద పేపర్ పబ్లిష్ చేసారు. కేంబ్రిడ్జ్ ఒంటరిగా వెళ్లి అగ్రికల్చర్ మీద పేపర్ ప్రజంట్ చేసారు.
Book printing in India [ 1746-1857] మీద రిసెర్చ్ చేసి బుక్ పబ్లిష్ చేసారు.
తెలుగులో కూడా Indian parliament , శ్రీ అరబిందో, సరోజినీ నాయుడు, అల్లూరి సీతారమారాజు మీద పుస్తకాలు రాసారు…
అల్లూరి సీతారామరాజు పైన రాయడానికి పూనుకున్నప్పుడు చింతపల్లెదాకా ప్రయాణించి సీతారామరాజును కట్టి చంపిన చెట్టును చూసి ఆపై కృష్ణదేవిపేటలో ఆయన సమాధిని కూడా చూసి వచ్చారు.. ఈ విషయాలు కళ్ళకు కట్టినట్టు నేటికీ చెబుతారు ఆవిడ!
ఉద్యోగరీత్యా ఒక గుర్తింపు రావడమే కాకుండా 1982 లో NAM conference, New Delhi లో chief editor గా ఉన్నారు.
Indian History Congress లో లైఫ్ మెంబెర్ గానూ,
Indian Redcross society లో Life member గానూ ఉన్నారు.
84లో రిటైర్మెంట్ తరువాత సొంతవూరు మదనపల్లె చేరాక ఐదు ఏళ్లు రిషివ్యాలీ స్కూల్ ల్లో టీచర్ గా పనిచేశారు.
స్థానిక ‘జ్ఞానోదయ స్కూల్ ‘ కమిటీ ప్రెసిడెంట్ గా వుంటూ లో సోషల్ మరియు ఇంగ్లీషు టీచర్ గా ఇప్పటికీ పని చేస్తున్నారు.
ఇంకా ములకల చెరువు ‘గాంధీ ఫౌండేషన్’ కు ప్రెసిడెంటుగా,
మదనపల్లి B.T. College Trust Vice president గానూ,
మదనపల్లె లోని Teachers training ‘Race College’ లో member of governing body గానూ,
మదనపల్లి రచయితల సంఘం [మ.ర.సం.] వైస్ ప్రెసిడెంట్ గా వున్నారు.
న్యూఢిల్లీ తెలుగు అకాడమీ వారు 2000సంవత్సరంలో ఉగాది పురస్కారం ఇచ్చారు.
వీరికి చిత్తూరు జిల్లాలోని “కుప్పం రెడ్డెమ్మ సాహితీ” అవార్డు వచ్చింది.
ఇలా చెప్పుకుంటూ పొతే మరో పేజీ నిండవచ్చు.
IMG_1197
ప్రతి ఒక్కరి జీవితంలోనూ వ్యక్తిగతంగా కొన్ని సమస్యలు ఎదుర్కొనే పరిస్థితి వస్తుంది. అవివాహితగానే వుండిపోయిన ఆవిడ జీవితంలో అనుకొని సంఘటన తమ్ముడు కృష్ణమూర్తి చిన్నవయసులో చనిపోవడం. ఆయన పిల్లలు ఇద్దరు అమ్మాయిలు, ఒక అబ్బాయి చాలా చిన్నవయసులో వుండటం..కొడుకు మరణం తట్టుకోలేని దశలోవున్నతల్లిదండ్రులు.
అప్పుడు మంగమ్మగారు తీసుకున్న నిర్ణయం ఆ పిల్లల బాధ్యత. ఈ రోజు వారు ముగ్గురూ మంచి చదువులతో గౌరవ ప్రదమైన ఉద్యోగాలతో వున్నారంటే ఆవిడ చలవే. ఇప్పటికీ వారికి అండగా వుండటమే కాదు వారి పిల్లలకు కూడా సాయపడుతున్నారు.

IMG_1191

ఇంటివారికే కాదు ఎవరు ఏ సహాయం అడిగినా ఆప్యాయింగా పలకరించి తనకు చేతనైన సాయం చేస్తూ నిస్వార్థంగా ఇతరుల కోసం జీవిస్తున్నారు
ఈ స్కూల్లో నైనా ఏ టాపిక్ అయినా అనర్గళంగా మాట్లాడగలిగిన ఆవిడను Living Encyclopidia అని ప్రశంసిస్తారు.
90 ఏళ్లు నిండినా, సీనియర్ సిటిజన్ గా వోటర్ల లిస్టులో సీనియర్ గా సత్కారాలు పొందుతున్న ఆవిడ నిరంతర కృషి సలిపే అద్భుతమైన వ్యక్తి…
జీవితంలో ఒంటరిగా పోరాడి గెలిచి అంచెలంచెలుగా పైకి ఎదిగిన వ్యక్తి, తనకు తానుగా ఒక గుర్తింపు తెచ్చుకున్న వ్యక్తి..ఇన్ని విశిష్టతలు కలిగిన ఈవిడ “ధీర వనిత” కాక మరేమిటం టారు??

IMG_1204

91 ఏళ్ల వయసులో కూడా అదే గంభీరమైన మంగమ్మగారి గొంతు విందామాఃః.

http://picosong.com/Z3pj/

Print Friendly
Jun 01

గానగంధర్వ శ్రీ ఇనుపకుతిక సుబ్రహమణ్యంగారితో ముఖాముఖి …

నిర్వహణ: శ్రీసత్య గౌతమి, పి.హెచ్.డి.

ఇనుప
సంగీతానికి ఉర్రూతలూగని మనసు ఉండదు, అది దేశీయ సంగీతమనుకోండి, విదేశీ సంగీతమనుకోండి. ఆ సంగీతానికీ, మనసుకీ ఉన్న అవినాభావ సంబంధం అటువంటిది. అనారోగ్యాన్ని సైతం దూరం చేసి మనస్సుకు ప్రశాంతతను చేకూర్చే శక్తి సంగీతానికి ఉంది. ఈ సంగీతానికి రాగాలు కట్టి శ్రావ్యంగా, ఖచ్చితమైన శృతిలో వినిపించడానికి కృషి సల్పిన వాగ్గేయకారులెందరో ఉన్నారు మన భారత సంతతిలో. మనభారతదేశంలోనే కాదు హిందూ దేవుళ్ళపై పాశ్చాత్య సంగీతాన్ని మేళవించి సమ్మోహనంగా భజనసంగీతాన్ని అందించే కృష్ణదాస్ లాంటి అమెరికన్ వాగ్గేయకారులు కూడా ఉన్నారు. ఇది ఒక దైవ సంపద, ఈ సంపదని కలిగివుండడం ఒక వరం. ఎన్నో వందల భజన సంకీర్తనలు వింటున్నాం. తరువాతి తరం కూడా నేర్చుకొనే అవకాశాన్ని ఇస్తూ, ఆ సంపదని కాపాడవలసిన భాధ్యత కలిగివుండడం ఎంతయినా అవసరం. ఈ సంపదని కాపాడడంలో, భావితరాలకు అందించడమనే విషయంలో తమ జీవితాలనే ధారపోసిన త్యాగయ్య, పురంధరదాసు, ముత్తుస్వాని ఇలా ఎందరో మహానుభావులున్నారు. ఈ సంగీత ప్రియులందరూ చాలావరకు కీర్తనలన్నీ తెలుగులోనే రచించారు. అది మన తెలుగు గొప్పదనం. తెలుగు పద సాహిత్య కవులలో ఆదర్శమూర్తిగా నిలిచినది పద కవితా పితామహుడు “శ్రీ తాళ్ళపాక అన్నమాచార్యులు”. ఆ ఏడుకొండలవానిపై ఈ 15వ శతాబ్దపు కవి వ్రాసిన వేల సంకీర్తనలు జనసాహిత్యానికి దగ్గరై ఆ తరువాత వచ్చిన వాగ్గేయకారులందరికీ మార్గదర్శకమై నిలిచాయి. నిరుత్సాహకరమైన విషయమేమిటంటే అన్నమయ్య దాదాపు 32,000 కీర్తనలను విరచిస్తే, ఆనాడు భద్రపరిచే పరిజ్ఞానం తక్కువవుండడం వల్ల కేవలం 12,000 కీర్తనలు మాత్రమే అదీ కూడా గత అర్ధ శతాబ్దంనుండే లభ్యమయ్యాయి. ఆ దొరికినవి కూడా అదృష్టవశాత్తూ రాయల వంశీకులు రాగిపత్రాలమీద లిఖింపజేసి భద్రపరచడం వల్ల మనకిప్పుడాభాగ్యం కలిగింది. తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం ఆధ్వర్యంలో పనిచేస్తున్న స్వచ్చంద సంస్థలు, మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ, శోభారాజ్ వంటి సంగీత దిగ్గజాలు ఈ కీర్తనలకు బాణీలు కట్టడంలో కృషిచేస్తూనేవున్నారు.

Inupakuttika-1

దక్షిణాపధంలో భజనసంప్రదాయానికి, పదకవితాశైలికి వారధిని వేస్తూ పల్లవి, అనుపల్లవి, చరణాలు, అంకితముద్ర వంటి అంగాలతో కూడిన కీర్తనా స్వరూపాన్ని ఆవిష్కరించిన మొదటి తెలుగు వాగ్గేయకారుడు శ్రీ అన్నమయ్య. భక్తి, సంగీతం, సాహిత్యం, శృంగారం, వేదాంతం ఇలా అన్ని విభాగాలను మన అన్నమయ్య తన రచనలతో కడు రమణీయంగా స్పృశించాడు. “అదివో, అల్లదివో శ్రీహరివాసము”, “బ్రహ్మమొక్కటే పరబ్రహ్మమొక్కటే” అంటూ పరంధామాన్నిజూపిన అవతారమూర్తి, మానవాళిని ప్రేమించడం గూర్చి తెలియజేస్తూ “ఏ కులజుడైననేమి ఎవ్వరైననేమి” అన్న మానవతావాది అన్నమయ్య. “తందనానా ఆహి తందనాన” అంటూ ఐహిక అడ్డుగోడలను ఛేధించమన్న తర్కం, తత్వం ఆయన సొంతం. ఇలా చెప్పుకుంటూ పోతే అన్నమయ్య తన కీర్తనలద్వారా ఎన్నో ప్రశాంత జీవనరహస్యాలను తెలియబరిచాడు. అట్టి కీర్తనలకు క్రొత్త స్వరకల్పనలు చేస్తూ, ఆ కీర్తనల అర్ధాలనుబట్టి మరింత మార్దవాన్ని, ఆర్ద్రతని నింపగలిగే క్రొత్తరాగాలలో బాణీలు కట్టి భావితరాలకు అందజేసే వాగ్గేయకారులు ఇంకా పుట్టుకొస్తూనే ఉన్నారు. వీరందరినీ చూస్తే ఆ వేంకటేశ్వరస్వామి ఇంకా తన సంకల్పాన్ని అన్నమయ్యతో సరిపెట్టుకోలేదనిపిస్తుంది. ఇంకా తన సంకీర్తనలను ఈ కలియుగమంతా పాడించుకోవడానికి అన్నమయ్యలను పుట్టిస్తూనే ఉన్నాడనిపిస్తుంది. ఇందుకు ఒక ఉదాహరణగా ఇనుపకుతిక సుభ్రమణ్యశాస్త్రి గారి గురించి నిస్సందేహంగా చెప్పుకోవచ్చు. తాను శ్రీవారి స్వరసేవకు ఎలా పూనుకున్నారో చెబుతూ మరిన్ని ఆసక్తికరమైన విషయాలను మాలికకు తెలియజేశారు.

Inupakuttika-2Inupakuttika-3

“శ్రీవారి స్వరసేవ” అనే పేరుతో అన్నమాచార్యులు రచించిన సంకీర్తనలలో 108 క్రొత్త సంకీర్తనలను స్వీకరించి వాటికి సంగీతం సమకూర్చి స్వరసహితంగా పుస్తకావిష్కరణ గావించారు. ఈ పుస్తకావిష్కరణ హైదరాబాదు రవీంద్రభారతిలో విశిష్ట అతిధులుగా విచ్చేసిన ఆంధ్రప్రదేశ్ సాంస్కృతిక శాఖ సంచాలకులు డా. రాళ్ళపల్లి కవితా ప్రసాద్ ఆధర్వ్యంలో జరిగింది.

సుబ్రహ్మణ్యంగారు అక్కడితో ఆగలేదు. తాను రెండేళ్ళు అవిరామంగా కృషిచేసి అన్నమయ్యదే కాకుండా మిగతా వాగ్గేయకారుల (శ్రీ త్యాగరాజ, ముత్తుస్వామి దీక్షితార్, శ్యామశాస్త్రి, నారాయణతీర్ధులు) కీర్తనలకు కూడా క్రొత్త సంగీతరాగాలను అద్ది వాటికి మరింత మాధుర్యాన్ని తెచ్చారు. అట్టి 120 సంకీర్తనలను నిర్విరామంగా 12 గంటలసేపు హైదరాబాదు నగరంలో పలువురు స్థానికులమధ్య గానం చేసినందుకు “గానగంధర్వ” అనే బిరుదును పొందారు. తరువాత 2012 లో బాపట్లలో సంపత్ గణపతి పరివార్ వాళ్ళు “గానకళాప్రపూర్ణ” అనే బిరుదునిచ్చారు.

ఇక్కడితో తన ప్రయోగాలాగిపోయిందనుకొనేరు!!! లేదుగాక లేదు. ఇప్పటివరకూ కీర్తనల పై, లలితరాగాలపై సంగీతాన్ని సమకూర్చారు, ఇప్పుడు వర్ణాలపై కూడా చెయ్యవలెనని సంకల్పించి నడుంకట్టారు.

ఈ నేపధ్యంలో తన ఇంటిపేరు “ఇనుపకుతిక” గురించి ఒక ఆసక్తికరమైన విషయాన్ని చెప్పారు. వారి ముత్తాతగారు ఆనాటి జమిందారీ వ్యవస్థ కాలంలో సప్తాహం చేశారట, అంటే ఏడు రోజులపాటు నిర్విరామంగా గానం చేయగలగడం. ఆనాటి జమిందారు ఎక్కడా వారా, జీరా రాకుండా ఏడురోజులపాటు పాడగలిగిన ఆతని గొంతుకు ఆశ్చర్యపోయి గొప్పగా అభినందిస్తూ తమిళంలో “ఆయక్కండం” అని బిరుదును ప్రసాదించారుట. ఆయక్కండం అంటే తెలుగులో ఇనుపకుత్తిక అని అర్ధం. కుతిక అంటే గొంతు. అప్పటినుండి ఈ కుటుంబీకులు ఆ బిరుదునే తమ ఇంటిపేరుగా స్వీకరించారుట.

మరో ఆసక్తికరమైన విశేషమేమంటే త్యాగరాజవారి సమాధి తిధి ఏముందో సుబ్రహ్మణ్యం గారు ఆ తిధిలోనే అనగా పౌర్ణమి, పుష్య బహుళ పంచమిన పుట్టారుట. వీరికి ఇద్దరు కుమార్తెలు, ఇద్దరూ సంగీతమంటే ఆసక్తిగలవారు. సంగీతంలో డిగ్రీలు పొందాలని ఉవ్విళ్ళూరుతున్నారు.

Print Friendly
Jun 01

మాయానగరం : 28

రచన: భువనచంద్ర

గామోక వీధి (అంటే గాంధి మోహన్ దాస్ కరాంచంద్ వీధి) కోలాహలంగా వుంది. అతిత్వరలో ఎలక్షన్లు రాబోతున్నాయనే పుకారు ఇంటింటికీ, గుడిసె గుడిసెకీ హుషారుగా షికారు చేస్తోంది. అది ‘మిడ్ టరమ్ ‘ అని కూడా ప్రచారం జరుగుతోంది. ఈ ప్రచారం వెనుక ఎవరి హస్తం వుందో ఎవరికీ అర్ధం కావటం లేదు.
“అన్ని చోట్ల నించీ వార్తలు వస్తూనే వున్నాయి. ఈ వార్తని పుట్టించింది ఇక్కడ కాదు. ఢిల్లీలో పుట్టించి ఇక్కడ పెంచుతున్నారు. అంటే, ప్రభుత్వాన్ని కూల్చాలనే ప్రయత్నం ‘పెద్ద’ వాళ్ళే మొదలెట్టారన్న మాట. ఓ క్షణం ఆగి విస్కిని ఓ గుక్క లాగించాడు ‘గురూ’ గారు. బోసుబాబుతో సహా ఓ పదిహేనుమంది శిష్యులున్నారక్కడ. గురువుగారితో ‘గ్లాసు ‘ కలిపే ధైర్యం ఎవరికీ లేదు కనక , మొత్తం వన్ విస్కి ఫిప్టీన్ వాటర్ బాటిల్స్ అక్కడ వున్నాయి. అందరెదురుగుండా నెంబర్ వన్ జీడిపప్పు ప్లేట్లు వున్నాయి. ఆ జీడిపప్పులొచ్చింది ఫైవ్ స్టార్ హోటల్నించి. ఉప్పు కారాలు పర్ఫెక్ట్ గా లేకపోతే గురువుగారికి నచ్చదు. గనక అవి ‘టాప్ క్లాస్ ‘ వే అని నిస్సంశయంగా చెప్పొచ్చు.
ఇక మిర్చీ బజ్జీలు, మిగతా మాచింగులు అవీ వేడివేడిగా అవతలి గదిలో నవనీతం వేసి పంపుతోంది. ఏ స్టార్ హోటలూ ఆవిడ ‘తయారీ’ ముందు బలాదూరే.
“ఢిల్లీ వాళ్ళు మహా తెస్తే ప్రెసిడెంటు రూలు తెస్తారు గానీ మధ్యంతరం ఎన్నికలు పెడతారంటారా?” ఓ సందేహి అడిగాడు.
“ఒక వేళ పెట్టినా ఆ పార్టీ పట్టుమని పది సీట్లు కూడా గెలుచుకోలేదని వాళ్ళకి తెలిదా?” ఇంకో ఉత్సాహి అన్నాడు.
“ప్రస్తుతం వున్న ప్రభుత్వానికి తిరుగు లేదండి. ఎవడో పుకారు పుట్టించాడు. ఆ పుకారు సునామీలా రాష్ట్రంలో వ్యాపించింది. ఎలక్షన్ కి మించిన ‘ఎత్తు ‘ ఏదో వుంది. మొదట పట్టుకోవాల్సింది ఆ మూల కారణాన్నే. ” మరో సూక్ష్మగ్రాహి సాలోచనగా అన్నాడు.
“అవును, అదే నిజం ” అన్నాడో ‘తానా ‘
“కరక్ట్… ఇది కాస్త ఆలోచించవలసిందే” సపోర్టు ఇచ్చాడు ఓ ‘తందానా ‘
సామాన్యంగా అన్ని సమావేశాలు కేవలం ‘గురువుగారి ‘ సంభాషణ లోనే సమాప్తమవుతాయి. గురూగారు అందరి ముందు ‘ విస్కీ ‘ సేవిస్తుంటే మాత్రం శిష్యపరిమాణువుల స్వరాలు ‘బయట ‘ కొస్తాయి. అప్పుడు మాత్రమే ‘గురూజీ ‘ స్వతంత్రం ఇస్తారు. బోసుబాబు శ్రద్ధగా మరో ‘లార్జి ‘ ని వేరే గ్లాసులోకి వొంపి సరైన సోడా + వాటర్ కొలతలతో దాన్ని నింపి గురువుగారికి అందుబాటులో వుంచాడు.
గురూగారు కళ్ళజోడు ఓసారి తీసి, వాత్సల్యముతో బోసుబాబుని చూసి మళ్ళీ కళ్ళజోడు పెట్టుకున్నారు. మిగతావారంతా ఆ ‘గెశ్చర్ ‘ ని గమనించారని, గురూగారూ బోసుబాబు గమనించారు.
“అయితే గురూజీ.. మీ దృష్టిలో మేమందరం సపోర్ట్ ఇవ్వాల్సింది బోస్ కనేగా? ” ప్రశ్నగానే ప్రశించాడు ఓ కుతూహలుడు.
“మిగతావారు ఏమంటారో వినడానికేగా యీ సమావేశం ఏర్పాటు చేసింది. ” ఓ జీడి పలుకు నోట్లో వెసుకుంటూ అన్నారు గురూగారు
కొన్ని క్షణాలు నిశబ్ధం రాజ్యం చేసింది.
“బోసు అందరికీ డ్రింకులు సర్వు చేయించు. వారి వారి బ్రాండ్లనే సుమా! ” చిన్నగా నవ్వి అన్నాడు గురూగారు.
ఐదు నిమిషాలలో అందరి ముందు గ్లాసులు వున్నాయి. “ఎప్పుడూ లేనిది ఇప్పుడేంటి గురూజీ? “సందేహిస్తునే అడిగాడు ఓ సందేహి.
“సందేహాలొద్దు. హాయిగా తీసుకోండి. నిర్ణయాలకేమీ తొందర లేదు. ప్రశాంతంగా తాగండి… ప్రశాంతంగా తినండి. ప్రీగా వుండండి. మందుకొట్టినప్పుడు నేను గురుశిష్య సంబంధాలను పాటించను. ” మరో బాలీసు చంక కింద వేసుకొని అన్నాడు గురుజీ.
గ్లాసులు గలగలమన్నాయి.
కళ్ళు తళతళమంటున్నాయి.
గొంతులు కిలకిలమంటున్నాయి.
నిశాకన్య పూర్తిగా ‘కురులు ‘ విప్పుకుంది.
మూడో ‘పెగ్గు ‘ దాటితే గానీ ‘మనసు ‘ మాటగా మారదని గురుజీకి తెలుసు. ఆ మాత్రం టైం ఇవ్వకపోతే మాటలు ‘మౌనం ‘ లోనే కూరుకుపోతాయి. నోరు తెరుచుకోడానికి మందు మొదటి మెట్టైతే ‘చర్చ ‘ రెండో మెట్టు.

“సరే.. ఎవరైతే బాగుంటుంది? ప్రీగా ఆలోచించి చెప్పండి. మెజారిటీ ఎవరి వైపు వుంటే వారినేగా నిలబెడదాం. గెలిచింది ఎవరైనా ఫలితం మన అందరికీ అనే విషయం మీకూ తెలుసుగా! ” కళ్ళజోడు తీసి అత్యంత కరుణతో దయతో అందరి వంకా చూశాడు గురూజీ.
బోస్ కి మతిపోయింది. అలాంటి ‘చూపు ‘ గురూజీ చూడగలడని బోసు కల్లో కూడా ఊహించలేదు.
ఆ చూపు ఎలా వుందంటే , అందరినీ అనునయించినట్టుంది. అనుగ్రహించినట్టుంది. అరమరికలు లేనట్టుంది. అచ్చమైన ‘ఆత్మబంధువు ‘ చూపులా వుంది.
“గురూజీ.. మీరేమీ అనుకోనంటే… ” అంటూ నసిగాడు ఓ ఉత్సాహి.
“ఏమీ అనుకోను.. మీరందరూ నాకు ఆప్తులే.. నా మానస పుత్రులే. నిస్సంశయంగా చెప్పు! “అన్నాడు గురూజీ.
“లైఫ్ లో ఒక్కసారైనా ఎం.ఎల్.ఏ. అనిపించుకోవాలని వుంది.” కొంచం సిగ్గుపడుతూ అన్నాడు ఉత్సాహి.
“వై నాట్? కలలు కనాలి. కన్న కలలని సాకారం చేసుకోవాలి. జీవితమనే గేమ్‌లో గెలవడానికే శాయశక్తులు ప్రయత్నించాలి. గుడ్.. ఇంకెవరైనా ఏదైనా చెప్పాలనుకుంటున్నారా? ” మరో సిప్ తీసుకొని చిద్విలాసంగా అన్నాడు గురూజీ.
“నేనూ అదే చెప్పాలనుకుంటున్నా ” అన్నాడు సూక్ష్మగ్రాహి.
“నాకూ ఆ కోరికే వుంది. కానీ తీరేనా? ” నిట్టుర్చాడో నిరుత్సాహి.
“ఇన్నేళ్ళ నుంచి పార్టి ఫండ్ కి లక్షలకిలక్షలు ఇస్తూనే వున్నా. ఈసారైనా నాకు మీరు ఛాన్స్ ఇవ్వాలి ” పట్టుదలగా అన్నాడో కార్యవాది. సమావేశానికి వచ్చే ముందే అడగాలని అతను నిర్ణయించుకొని వచ్చాడు.
” ఆ మాటకొస్తే అందరికంటే ఎక్కువ పార్టీ ఫండు ఇచ్చింది నేనూ ” నిలబడి మరీ అన్నాడో సత్యవాది.
“కూర్చోండి..కూర్చోండి ” కూర్చోబెట్టే ప్రయత్నం చేశాడు బోసు.
“బోసూ.. ! నీ వెనక గుడిసెల సిటీ వుందని నాకు తెలుసు.
కల్తీసారా చావులున్నాయనీ నాకు తెలుసు. నీ వయసు చిన్నది. మరి నా వయసు? యీ సారి ఎలక్షన్లు దాటాక నెక్ట్ ఎలక్షన్ కి వుంటానో వుండనో? అందుకే గురుజీ యీసారి మీ మద్దత్తు నాకు ఇవ్వాలి. ” గటగట గ్లాసు ఖాళీ చేసి అన్నాడో పెద్దాయన.
మొత్తం పదిహేనుమందికీ వున్న పదవీ కాంక్ష నిస్సుగ్గుగా బయటపడింది. అంతేకాదు ‘గురువు గారి ‘ మీదున్న భయం ‘చనువు ‘ గా మారి ‘వాడు – వీడు ‘ అనేంత నేలబారు తరహాకి జారిపోయింది. బోస్ కయితే షాకు మీద షాకు. కారణం అతను తాగకుండా ఉండటమే.
“అసలు వీడి పుట్టుపురోత్తరాలు తెలిసిన నాకొడుకెవడూ? ” అని ఒకరంటే, “బాబూ… యీడి చుట్టం.. అదే ఆ నవనీతం గనక ఒక్క ‘ఛాన్స్ ‘ నాకిస్తే ఆస్తంతా రాసిస్తా. ” అని మరొకడు.
“ఈడికీమధ్య ఓ టీచర్ పిల్ల దొరికింది. పాఠాలు వీడు దానికి నేర్పుతున్నాడో, అది వీడికి నేర్పుతోందో , అయినా హయిగా ‘ఖుషామత్ ‘ చెయ్యకుండా, యీడికీ ఎమ్మెల్యే ఆశెందుకూ? ” అని వేరొకడు, వాళ్ళు, వాళ్ళు అక్కస్సు చాటుకున్నారు. ఓ స్టేజీలో బోసుబాబు ‘చెయ్యి ‘ చేసుకోవాలన్నత తీవ్రంగా లేస్తే , గురూగారు కంటి సైగలతో ఆపేశారు. ప్రత్యక్ష, పరోక్ష ఆరోపణాస్త్రాలూ, వాగ్వివాద బాణాలూ వర్షంలా కురిశాక అర్ధరాత్రి పన్నెండింటికి సమావేశం ముగిసింది.
చాలామందిని గురూగారి ‘శిష్యులు ‘ మోసుకెళ్ళి కార్లో పడెయ్యాల్సి వచ్చింది. సగం సగం ఆహార పదార్ధాలున్న ప్లేట్లు , కొద్దోగొప్పో ‘ మందు ‘ తో మిగిలున్న గ్లాసులు తియ్యడం పూర్తయ్యేసరికి పన్నెండున్నర. ఓ యుద్ధం తరవాత యుద్ధభూమిలా వుంది గురూజీ డెన్.
చిత్రమేమిటంటే గురుగారు మాత్రం ‘మత్తు ‘ లోకంలో చొరబడకుండా ఇంకా ఫ్రెష్ గానే వున్నాడు. బోసు అసలు తాగనే లేదు.
“చూశావుగా వాళ్ళ ఆలోచనలు? ఛాన్స్ కోసం ఏం చేయడానికైనా సిద్ధంగా వున్నారు. ముఖ్యంగా నీమీద వాళ్ళ కున్న ఈర్ష్యనీ, అసూయనీ గమనించవా? ” చిన్నగా నవ్వి అన్నాడు గురుజీ.
“బహుశా ఎక్కువ తాగి ” ఏమి అనాలో తెలియక అన్నాడు బోసుబాబు.
“తప్పు.. వాళ్ళన్నది ఏమిటో వాళ్ళకి తెలిసే అన్నారు. వాళ్ళన్న ప్రతీ మాటా వాళ్ళకి గుర్తులోనే వుంటుంది. అసలు నేను ‘తాగండి ‘ అనగానే ఎందుకు తాగారో తెలుసా? నీమీద అయిష్టాన్నే కాదు.. నా మీద అసహనాన్ని కూడా ‘డ్రింక్ ‘ పేరు మీద వెళ్ళగక్కలని. నా మీద పీకల దాక ‘అసంతృప్తి ‘ వుంది వాళ్ళకి కారణం నేను నీకు ఫేవర్ గా వుండటం. ” గ్లాస్ లో మిగిలిన విస్కీ జాయిగా నోట్లోకి జార్చి అన్నాడు గురుజీ.
“ఇప్పుడు నన్నేం చేయమంటారు? ” బాధతోనూ, అసహాయతతోనూ అడిగాడు బోసు. వాళ్ళన్న ప్రతీ మాట అతని గుండెల్లో శూలాల్ల దిగబడే వున్నాయి.
“ప్రశాంతంగా ఇంటికెళ్ళు. నవనీతాన్ని కూడా తీసుకుపో. హాయిగా మందేసుకొని పడుక్కో. రేపు నేను కబురు చేశాక రా. అన్నీ నేను చూసుకుంటాగా… ” అనునయంగా అని లేచాడు గురుజీ. అంటే సమావేశం పూర్తైనట్టు లెక్క.

********************

నవనీతానికి నవ్వొచ్చింది. ‘మగజాతి మగజాతే ‘ అని నవ్వుకుంది. గురుజీ ఇంటి నుంచి గామోకా వీధిలోని గుడిసె పేలస్ కి వచ్చాక బోస్ ని కాస్త చల్లబరిచే ప్రయత్నం చేసింది. పురుషుడిలో జ్వాల రగిలించగలిగేదీ, జ్వాలని మళ్ళీ ఆర్పగలిగేదీ కూడా స్త్రీనే. కానీ పురుషుడికి స్త్రీ మాత్రమే లోకం కాదు. స్త్రీకి పురుషుడే సర్వస్వం అయినట్టు. అందుకే నవనీతాన్ని పట్టించుకోకుండా దూరంగా తోశాడు బోసుబాబు. చిన్నబోయింది నవనీతం.
“ఒరే.. నేను నిన్ను నీ ఆలోచనలనుంచీ అవమానాల్నుంచీ దూరంగా తీసుకుపోవాలని ప్రయత్నిస్తుంటే ఎందుకురా నా ఆలోచననీ, అనురాగాన్నీ గుర్తించకుండా తోసేస్తున్నావూ? ” అని అనాలనిపించినా మౌనంగా ఊరుకుంది.
‘అదే పెళ్ళామైతే ఊరుకుంటుందా? నానా రభస మొదలెట్టి కయ్యానికి కాలు దువ్వదూ? ‘ అనుకొని మళ్ళీ నవ్వుకుంది.
“అసలు వీళ్ళకేం కావాలో వీళ్ళకి తెలుసా? ” అని మళ్ళీ ఆలోచించింది.
” ఆ నవనీతం కోసం ఆస్తినంతా రాసిచ్చేయనూ ” అన్నవాడు గుర్తొచ్చాడు నవనీతానికి. వాడు ముసలాడేం కాదు. నిజం చెబితే బోసు బాబు కంటే హాండ్ సమ్ గా వుంటాడు. డబ్బులో తెగ బలిసిన వాడని వాడి మొహం చూస్తేనే అర్ధమయ్యింది.
“పోనీ అటు షిఫ్ట్ అయితే? ” ఓ ఆలోచన మెరుపులా మెరిసింది నవనీతం మదిలో…

“ఉవాచా… మొహం పగలగొట్టుకోడానికి ఏ రాయి అయితేనేం? మొదట్లో వాడూ పీకల్దాకా ప్రేమ చూపిస్తాడు. .. ఆ తరవాత జీవితాలు మామూలే. ” అంతరాత్మ ఆన్సరిచ్చింది.
“తెలియని దేవుడికన్నా తెలిసిన దెయ్యం గొప్పది ‘ అనుకుంది నవనీతం నిట్టురుస్తూ.
ఆ పక్క పెగ్గు మీద పెగ్గు తాగుతున్నాడు బోసు బాబు. ఈ పక్క ‘ చిన్న ‘ అవమానంతో, ఆకలితో నిట్టురుస్తోంది నవనీతం. రాత్రి మూడయ్యిందనటానికి నిదర్శనంగా ‘ చౌకీ ‘ గడియారం మూడు కొట్టింది.

***********************

చట్టుక్కున లేచింది శోభారాణి బియెస్సి. గుండే గబగబా కొట్టుకుంటోంది. టైము చూస్తే తెల్లవారు ఝామున మూడు. దూరంగా చౌకీ గడియారం గంటలు కొట్టడం వినిపించింది.
భయంకరమైన పీడకల. శామ్యూల్ రెడ్డి, బోసు బాబూ, ముక్కు మొహం తెలియని ఎవరెవరో తనని నగ్నం చేస్తున్న పీడకల. మంచం మీంచి లేచి కుండలో నీళ్ళు ఓ గ్లాసుడు ముంచుకొని గడగడా తాగింది.
ఏమిటీ యీ కలకి అర్ధం? అసలు కలలు ఎందుకొస్తాయి? ఇతరుల ఆలోచనలే కలల్లా మనకి వస్తాయా? అలా అయితే శామ్యూల్ రెడ్డికి, బోసుబాబుకీ, ‘ ఇంకా ‘ బోలెడంత మందికి తన మీద కోరిక వుందా?
ఉఫ్ మని నిద్ర ఎగిరిపోవడంతో ఆలోచిస్తూ మంచం మీద కూర్చుంది.
ఆ మంచం మాధవి కొనిచ్చిన మంచం… ప్రేమతో, అనురాగంతో. మాధవిని తలచుకునేసరికి శోభకి ధైర్యం వచ్చింది. ‘అవును.. మాధవక్క మంచిది. నన్ను ఎట్టి పరిస్థితిలోనూ ఒంటరిగా విడిచిపెట్టదు. ‘ అనుకుంటూ తృప్తిగా నిట్టుర్చింది మిస్ శోభారాణి బియెస్సి.
*****************************

కిషన్ చంద్ అటూ ఇటూ పచార్లు చేస్తున్నాడు. సుందరీబాయి ఆగడం శృతి మించుతోంది. అన్నీ పనులు షీతల్ కి చెప్పడమే కాకుండా ప్రతిపనిలోనూ వంకలు పెట్టి మరీ సాధిస్తోంది. షీతల్ బ్రతుకుని దుర్భరం చేస్తోంది. ఎంతలా అంటే పారిపోవడమో, లేక ఆత్మహత్య చేసుకోవడమో తప్ప షీతల్ కి వేరే మార్గం లేనంత. సుందరీబాయ్ కి తనకి జరిగిన సంభాషణ మళ్ళీ మరో సారి గుర్తుకొచ్చింది కిషన్ కి. డైనింగ్ టేబుల్ దగ్గరొచ్చింది గొడవ. ‘కచోరీ ‘ లు అద్భుతంగా చేసింది షీతల్. మరో రెండు ప్లేట్లు వేసుకున్నాడు కిషన్.
“ఛండాలంగా ఉప్పగా వున్నాయి. కుక్కలు కూడా తినవు… పందిలా బలిశావు కానీ వొళ్ళు దగ్గర పెట్టుకొని పని చెయ్యడం మాత్రం నేర్చుకోవు. ” అంటూ కచోరీ గిన్నెని షీతల్ మొహం మీదకి విసిరింది సుందరీబాయి.
కిషన్ చందే కాదు, ఆ మాటకి సేఠ్ చమన్ లాల్ కూడా నిర్ఘాంతపోయాడు. గిన్నె షీతల్ నుదిటికి తగిలి ఇంత లావు బొబ్బ కట్టింది.
“బుద్ధుందా లేదా నీకు? అందరికీ బాగున్న కచోరీ నీకు బాగోలేదా? సరే.. బాగోలేక పోతే తినడం మానేయ్యాలి… అంతేకానీ గిన్నెలు విసిరి కొడతావా? అంటే నీ దృష్టిలో మేము కుక్కలమనా? ” అణచుకోలేక అరిచేశాడు కిషన్ చంద్.
“ఓహో.. గిన్నె ఆవిడకి తగిలితే నొప్పి నీకు పుట్టుకొచ్చిందా? మా తిండి తింటూ ఇంట్లో పనిమనిషిని వెనకేసుకొచ్చి నా మీదే అరుస్తావా? ఛీ… ” అసహనాన్ని కళ్ళల్లో ప్రతిఫలింపజేస్తూ అంది సుందరి.
సేఠ్ చమన్ లాల్ చూస్తూ కూర్చున్నాడు. కావాలనే కూతురు అల్లుడ్ని రెచ్చగొడుతోందని అతనికి ఎప్పుడో అర్ధమయ్యింది. కిషన్ చంద్ ని ఎంతకాలం మౌనంగా ఉంచడం? ఆలోచిస్తున్నాడు చమన్ లాల్. ‘కిషన్ చంద్ స్థానంలో నేనున్నా అదే పని చేస్తాను ” లోపల్లోపల అనుకున్నాడు చమన్ లాల్.
“నువస్సలు మనిషివేనా? “తినే ప్లేట్లో చెయ్యి కడిగేసుకుని లేచాడు కిషన్ చంద్.
“నేను మనిషినో కాదో తెలియాలంటే నువ్వు మనిషివైతే గదా తెలిసేది? ” నిర్లక్ష్యంగా మాటకి మాట అన్నది సుందరి.
కిషన్ గబగబా బయటకొచ్చి కారు తీశాడు. చమన్ లాల్ మౌనంగా చూస్తూనే వున్నాడు.
‘మనసు ‘ బాధ పడినప్పుడు మనిషి, అంటే పురుషుడు వెతికేది దగ్గరలోనున్న ‘ బార్ ‘ ని. ఇవాళా రేపు ఇది మరీ ‘కామన్ ‘ అయ్యిపోయింది.
కిషన్ చంద్ తాగుబోతు కాదు. అసలు పెద్దగా తాగటాన్ని ఇష్టపడడు. అతను తాగేది మాత్రం సుందరి బలవంతం మీదే.
ఇవాళ్టి విషయం వేరు. ఓ ఫుల్ బాటిల్ వైన్ షాపులో కొనుక్కొని ఆఫీసుకి వెళ్ళిపోయాడు. ఎవర్ని లోపలకి రానివ్వద్దని సెక్రెటరీకి చెప్పి తన ప్రైవేట్ ఛాంబర్లో సెటిలై బాటిల్ ఓపెన్ చేశాడు. రెండు పెగ్గులకే మత్తొచ్చి మంచం మీద పడి నిద్రపోయాడు. లేచేసరికి సాయంత్రం ఐదున్నర అయ్యింది. మరో రెండు పెగ్గులు వేసుకుంటేగానీ ఇంటికి వెళ్ళే ధైర్యం చెయ్యలేకపోయాడు.
అతను ఇంటికి రాడానికి కారణం, భార్య అంటే భయమో, మామగారంటే భక్తో కాదు. తిరిగిరాడానికి ఏకైక కారణం షీతల్. ‘దెబ్బతిన్న ‘ షీతల్ ని ‘ఆ రాక్షసి ‘ ముందర వదిలేసి ఆఫీసుకి పోవడం అతన్ని చాలా బాధించింది. కిషన్ చంద్ పలాయనవాది కాడు. అందుకే అతనిలో ఆ క్షోభ.
ఇంటికొచ్చేసరికి సుందరి లేదు. షీతల్ ఎదురొచ్చింది… నుదిటి మీద గాయంతో.
“ముఝే మాఫ్ కర్ దో షీతల్ ” అన్నాడు సిన్సియర్ గా తలొంచుకొని.
“అన్నం తినలేదు కదూ ” లాలనగా తల నిమిరి అన్నది షీతల్. కంగారు పడుతూ చుట్టూ చూశాడు కిషన్.
“ఎవరూ లేరు. నా దేవతా.. ముందు భోజనం చేద్దువురా. నేనూ ఏమీ తినలేదు. ” చెయ్యి పట్టుకొని డైనింగ్ టేబుల్ ముందు కూర్చోబెట్టింది షీతల్. కిషన్ కళ్ళల్లోంచి ధారగా కన్నీళ్ళు కారాయి.
చాలా యేళ్ళ తరవాత ‘తల్లి ‘ గుర్తుకొచ్చింది. తన కోసం కొవ్వొత్తిలా కరిగిపోయిన తల్లి. తనకోసమే గుండె జబ్బుని దాచుకొని కూలి పనులు చేసిన తల్లి. విడువలేక విడువ లేక ప్రాణాలు తన వొడిలోనే విడిచి ఏలోకాలకో తరలిపోయిన తల్లి…. షీతల్ కిషన్ చంద్ తలని గుండెకి ఆనించుకుంది.
ఆనించుకొని అతని తల నిమురుతోంది. వెక్కెక్కి ఏడుస్తున్నాడు కిషన్… తల్లిలాంటి ప్రేయసి గుండేల్లో తలపెట్టుకొని.
“ఎవరూ లేరు ” అని షీతల్ అన్నది కానీ ఆవిడకీ తెలీదు సేఠ్ చమన్ లాల్ లోపలే వున్నాడనీ… వాళ్ళిద్దరినీ చూసి అవాక్కై నిలిచాడని.
రాత్రి మూడున్నర. ఒంటరిగా తన గదిలో పచార్లు చేస్తున్నాడు కిషన్ చంద్. సాయంకాలం జరిగిన సంభాషణ మరీమరీ అతనికి గుర్తుకొస్తోంది. తలని నిమురుతోన్న షీతల్ సడన్ గా దూరంగా జరగడంతో తుళ్ళిపడ్డాడు కిషన్ చంద్. తల తిప్పి చూస్తే ఎదురుగా చమన్ లాల్. సిగ్గుతో భయంతో షీతల్ లోపలకి పారిపోయింది.
“కూర్చో ” భుజం మీద చెయ్యి వేసి అల్లుడ్ని కుర్చిలో కూర్చోబెట్టాడు చమన్ లాల్. బిడియంతో సైలెంట్ అయ్యాడు కిషన్ చంద్.

“పొద్దున్నుంచి ఏమీ తినలేదనుకుంటా ” ఓ ప్లేట్ పెట్టి టేబుల్ మీద వున్న చపాతీలు, కూరా వొడ్డించి అల్లుడి ముందుకు జరిపాడు చమన్ లాల్. ఇన్నాళ్ళ జీవితంలో చమన్ లాల్ అలా వొడ్డించడం కిషన్ చంద్ చూడలేదు.
“తిను ” గ్లాసులో నీళ్ళు పోసి అన్నాడు. తినాలని అనిపించకపోయినా తప్పని సరై ఓ చపాతీ తుంచాడు కిషన్ చంద్.
“అన్నం వడ్డించాక ఏ విషయమూ, అంటే, సీరియస్ విషయాన్ని చెప్పకూడదంటారు పెద్దలు. అయినా నాకు చెప్పక తప్పడం లేదు. నీ భార్య… అదే నా కూతురు మహామొండిది కిషన్. అది అలా తయ్యారవడానికి కారణం నేనే కావచ్చు. ఏమైనా సుందరి వల్ల నష్టపోతున్నది షీతల్. చాలా చిత్రవధ అనుభవించడం నేను చూస్తూనే వున్నాను. సుందరి శాడిజం రోజురోజుకి పెరుగుతోందే కానీ తగ్గడం లేదు. ఇవ్వాళ నువ్వు షీతల్ దగ్గర ‘శాంతి ‘ పొందే ప్రయత్నం చేసిన కారణం కూడా సుందరే. ఆ విషయం నాకూ తెలుసు. మీ ముగ్గురు మధ్య రగులుతున్న యీ చిచ్చు చివరికి ఏ విధంగా పరిణమిస్తుందో నా వూహకు కూడా అందడం లేదు. అయితే దీని వల్ల అల్టిమేట్ గా దెబ్బ తినేది మాత్రం అన్నెం పున్నెం ఎరుగని నీ పిల్లలే. దాని సుఖం అది చూసుకుంటుంది, నీ సుఖం నువ్వూ చూసుకుంటావు. మరి పిల్లల సంగతీ? ఆలోచించు. బాగా ఆలోచించి నిర్ణయం తీసుకో. పిల్లల భవిషత్తు నాశనం కాని వుపాయమేదైనా ఉందేమో నిదానంగా ఆలోచించు. ఇంతే నేను చెప్పేది.
” షీతల్… బయటికొచ్చి కిషన్ భోజనం పూర్తయ్యెదాక దగ్గరుండి వడ్డించు! ” కిషన్ భుజం తట్టి మెల్లగా నడుచుకుంటూ మెట్లక్కసాగాడు చమన్ లాల్. సడన్ గా అతనికి పదేళ్ళు పైబడ్డట్టు అనిపించి నిస్సత్తువ ఆవహించింది.

Print Friendly
Jun 01

విశ్వనాధ నవలల పై ఒక విహంగ వీక్షణం – 2

రచన:-ఇందిరా గుమ్ములూరి, పి.హెచ్.డి.

kavi_samraat
నాస్తికధూమము

పురాణవైర గ్రంధమాలలో ఇది రెండవ నవల. దీని రచనాకాలం 1958. ఈ నవలని కవిసమ్రాట్ విశ్వనాధ సత్యనారాయణ గారు ఆశువుగా చెపుతుండగా శ్రీ పాలావజ్జల రామశాస్త్రిగారు లిపిబద్దం చేసేరు.

బృహద్రధవంశీయులు భారతయుద్ధానికి పూర్వం కొన్ని వందల ఏళ్ళుగా మగధని పాలిస్తున్నారు. వైవస్వత మనువునుండి ముప్పైఒకటవ రాజు సంపరుణుడు. అతని కుమారుడే కురు. ఈతని పేరనే కురువంశ స్థాపన జరిగింది. ఈతడు తన రాజధానిని ప్రయాగనుండి కురుక్షేత్రానికి మార్చాడు. ఈతని తర్వాత ఈతని మొదటి కుమారుడు సుధన్వుడు రాజయ్యాడు. ఈతని నుండి ఆరవవాడు వైద్యుడు. ఈ వైద్యునికే ప్రతీపుడనీ, ఉపరిచరవసువు అనే నామాంతరాలున్నాయి. ఈ ఉపరిచరవసువు కుమారుడే మొదటి బృహద్రధుడు.ఈ మొదటి బృహద్రధుడు కలి ప్రారంభానికి 600 ఏళ్ళ క్రింద ఈ మగధసామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు. ఈ మొదటి బృహద్రధుడు కలి ప్రారంభానికి 600 ఏళ్ళ క్రింద ఈ మగధ సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు. ఈ మొదటి బృహద్రధుడు తన రాజధానిని కురుక్షేత్రం నుంచి మగధ సమీపంలో ఉన్న గిరివ్రజానికి మార్చాడు. నాటినుంచి గిరివ్రజం మగధ సామ్రాజ్యంగా వ్యవహృతమయింది అని వీరి వంశచరిత్రను మత్స్యపురాణం, మహాభారత సభాపర్వం తెలుపుతున్నాయి. ఈతని నుండి తొమ్మిదవవాడూ బృహద్రధుడే. ఇతని కుమారుడే జరాసంధుడు. ఈ జరాసంధునికి కూడా బృహద్రధుడనే నామాంతరముంది. జరాసంధుని కుమారుడు సహదేవుడు, సహదేవుని కుమారుడు మార్జారి లేక సోమాధి. ఈతడు ధర్మరాజుకి సమకాలికుడు. కధాకాలం నాటికి మగధని పాలిస్తున్న రిపుంజయుడు ఈ సోమాధి నుండి ఇరవై రెండవ రాజు. ఈతడూ బృహద్రధ వంశీయునిగానే వ్యవహృతుడు.

వింధ్యగిరిస్వామి తీవ్రచండీ దేవతార్చనతో ఈ నవల ప్రారంభమవుతుంది. చేతిలోనున్న కళలో భయంకరాకృతియైన చాముండీ విగ్రహాన్ని తాడిస్తూ, విలయతాండవం చేస్తూ, అమ్మవారిని తీవ్రపదజాలంతో దూషిస్తూ ఈతడు ప్రత్యక్షమౌతాడు. వింధ్యగిరిస్వామి తీవ్ర వామాచారపరాయుణుడు. ఈతని నివాసం శ్రీశైలంకాతార ప్రదేశం. భారతయుద్ధంలో బోర్లించిన రక్తకుంభంవలె సైంధవుని తలమింటికెగిరిపోతున్నపుడు తద్రక్త ధారాపాతంలో అమ్మవారిని దర్శనం చేసినవాడు ఈతడు. “ఇంకెన్నాళీ భారతీయ సంస్కృతి, వైయాసిక నాగరికత, కృష్ణ విరచిత భగవద్గీతాపఠనము, వేదోపనిషత్తుల రాజ్యము సాగనిత్తుము? సాగనీయము! ఎచ్చటిదచ్చట నిర్మూలనము చేయుదును. శీర్ణపరతును. వానికి భ్రష్టత సేకూర్తును” అంటూ భగవద్వైరాన్ని తీవ్రవ్రతంగా చేసుకొన్నవాడీతడు. కొన్ని జన్మలనుండి జయద్రధునిగానే పుడుతూ తన పగను, వ్రతాన్నీ కొనసాగిస్తున్నవాడు. ఈతని ఉపాసనా తీవ్రత అతడొనర్చే కొద్దిపాటి సత్కార్యాల మాటున అణగియున్న కారణంగా దేశదేశాల్లో ఎందరెందరో శిష్యులని సంపాదించుకొన్నాడు.
ఈ దేవీవిగ్రహాన్ని మగధ రాజధానియైన గిరివ్రజపురాన్నుంచి ఎవడో తరలించుకొని వచ్చి, ఈ వింధ్యపర్వతాలలో ప్రతిష్టించాడని, జరాసంధుడీ దేవతనే ఉపాసించేవాడని, బార్హధుల పాలిట ఈ దేవత ధూమకేతువై, అరిష్టధాత్రి అయిన కారణాన జరాసంధుని మనుమడైన సోమాధి రాజధానినుండి ఆ విగ్రహాన్ని పంపివేసేడని, గిరివ్రజపురాన్నుంచి వింధ్యకాంతారానికి ఈ విగ్రహాన్ని తీసికొని రావటానికి ఇరవైరెండు దినాలు పట్టిందనీ, అందుచేత మార్జారినుండి ఇరవై ఇద్దరు రాజులు పాలించిన అనంతరం జరాసంధవంశం నశిస్తుందని దేవ్ శపించిందనీ ప్రతీతి. ఆ ఇరవై రెండవ రాజే నేటి మగధరీజైన రిపుంజయుడు. బార్హద్రధవంశంలోని రాణులందరూ ఈ దేవీ భక్తురాండ్రే. ప్రస్తుత మహారాణి, రిపుంజయుని భార్య అయిన మహేశ్వరి చాముండీ భక్తురాలు, వింధ్యగిరిస్వామి శిష్యురాలు.
మహేశ్వేర గోనంద వంశజ కాశ్మీర రాజైన నలసేనుని సోదరి. కాశ్మీర దేశం మ్లేచ్చదేశాలకి సమెపాన ఉండటం, వెలియోనసనే మ్లేచ్చగురువు సంపర్కం, అన్నింటినీ మించి మ్లేచ్చదేశంలో జన్మించటం మొదలైన కారణాలవల్ల మహేశ్వరికో మ్లేచ్చభావాలు నరనరాలా వ్యాపించాయి. ఈ వెలియోనషు కారణంగానే కాశ్మీరదేశ దుహిత మహేశ్వరికి, మగధరాజైన రిపుంజయునికి వివాహమయింది. ఈమెలో ఉన్న ఈ మ్లేచ్ఛప్రకృతే మగధకు వచ్చిన వింధ్యగిరిస్వామిచేసే చండీ ఉపాసనని అనుమోదించింది. వేదోపనిషన్మూలక మతాన్ని విశధమొనర్చి, అసంప్రదాయ స్వరూపమైన నాస్తికాన్ని వ్యాపింపజేసే లక్ష్యంతోనే చండీభక్తులైన రిపుంజయ మహేశ్వరులను తనకు శిష్యులుగా చేసుకొన్నాడీ వింధ్యగిరిస్వామి. రిపుంజయుని చక్రవర్తిని చేస్తానన్న స్వామి మాట ఎప్పటికీ నిజంకాకపోవటంతో రిపుంజయునికి కాలక్రమంలో స్వామి మీద నమ్మకం సడలసాగింది.
మునీకుడు రిపుంజయుని మంత్రి. నిత్యాటవీ సంచారియై, కొన్ని క్షుద్ర ఆటవికపు కుటిలరాజనీతిలోనూ, క్షుద్ర ఆటవిక విద్యలను నేర్చుకొని, ఆ విద్యలతో రిపుంజయుని తండ్రిని ప్రలోభపరచుకొని మగధసేనాని అయ్యాడు. కుటిల రాజనీతిలోనూ, కుటిలతంత్రంలోనూ అందె వేసిన చెయ్యి. రాజుని తొలగించి రాజ్యాన్ని హస్తగతమొనర్చుకొనే ప్రయత్నంలో ఆటవిక ఔషధాలతో రాజుని వ్యాధిగ్రస్తుని చేసి రాజగృహమంతటా తన సైనికులని నియమించాడు. ఈ మునీకుని కుమారుడే ప్రద్యోతనుడు. రిపుంజయుని కుమార్తె తులసి, ప్రద్యోతనుని కుమార్తె పద్మావతి సహాధ్యాయులు. ప్రద్యోతనుడు వీరిద్దరికీ నాట్యవిద్యలో మెళుకువలను నేర్పే గురువు కాని గురువు. మునీకుని కుమారుడైనప్పటికీ తండ్రి అసద్వర్తనం, కుటిలనీతి ప్రద్యోతనునికి సంక్రమించలేదు. ఈ ప్రద్యోతనునే రాకుమార్తె తులసి ప్రేమించినది.

వింధ్యగిరిస్వామి నెరపే వామాచారంలో సత్కులీనలైన స్త్రీల మానభంగం ప్రాధాన్యం వహిస్తుంది. ఈ విధంగా దేశాన్ని భ్రష్టుపరచి, తన భగవ్ద్వైరాన్ని కొనసాగించాలనేది ఈతని పధకం. అయితే ఆతని మాయావాగురలో తగుల్కొని వీరభక్తులుగా మారిన స్త్రీలు అది పరమేశ్వరి సమర్పణగానే భావిస్తారు. ఈ విధమైన మాయావాగురలో తగులుకొన్న స్త్రీలలో మహారాణి మహేశ్వరి ఒకతె. తన కూతురు తులసిని కూడా ఈ తుచ్చకార్యంలో భాగం చేయనున్న వింధ్యగిరిస్వామి మీద ప్రత్యయం పూర్తిగా నశించిపోగా అతని ఆదేశాన్ని మహేశ్వరి తృణీకరిస్తుంది. స్వామి తన వద్దనున్న క్షుద్రశక్తుల సహాయంతో తులసికి విపరీతమైన శిరోభారాన్ని కలుగజేయగా మగధదేశవాసి, సదాచారశీలి, వైదికమంత్రవేత్త అయిన గంగాధరశర్మ తనవద్దనున్న మహామంత్రం సహాయంతో ఆ శిరోవేదనని దూరం చేస్తాడు.
మునీకుడొనర్చిన విషప్రయోగం కారణంగా రాజా మరణించగా అధికారాన్ని హస్తగతమొనర్చటానికి ప్రయత్నించిన మునీకుని మహారాణి ఎదుర్కొంటుంది. ఈ సంధర్భంలో రాజభక్తిపరుడైన ప్రద్యోతనుడు తన తండ్రి కౌటిల్యాన్ని నిరసించి, అంత:పుర అధికారి గంధవాహుని సహాయంతో కోటలోని అంతర్గతకలహాలని నివారిస్తాడు. సర్వసభ్య సమావేశంలో మునీకుడు దోషిగా నిరూపితుడైన అనంతరం తులసి ప్రద్యోతనుడే తన భర్త అనీ, అతడే భవిష్య రాజ్యాధికారి అనీ, తన తండ్రికి అపరకర్మలు నిర్వహించటానికి అతడే అర్హుడని ప్రకటిస్తుంది. మునీకుడు బంధితుడైనప్పటికీ, కారాగారం నుండి విడుదలపొంది వింధ్య కాంతారాల్లోకి విసర్జితుడవుతాడు.
అరాచకమైన రాజ్యాన్ని భద్రపరచి, ప్రద్యోతనుని చేతిలోపెట్టి, మహేశ్వరి గంధవాహనుని సహాయంతో వింధ్యకాంతారాల్లో ఉన్న మునీక వింధ్యగిరిస్వాములను ఎదుర్కొంటుంది. మునీకుడు గంధవాహుని ఖడ్గానికి ఎరకగా, వింధ్యగిరిస్వామి తనవద్దనున్న హుంకారమనే మంత్రపూరితమైన ఖడ్గప్రయోగంతో మహేశ్వరీ గంధవాహనులని సం హరిస్తాడు. తన ఆశయాలన్నీ విశ్లధంకాగా (జయద్రధుడు) వింధ్యగిరిస్వామి చివరకు చితి పేర్చుకొని, తాను నేర్చిన ఇంధనవిద్య నుపాసించి, అందులో ఆహుతి అయుపోతాడు. ఈతని చితి నుంచి బయల్వెడలిన ధూమం ఆకాసమంతా వ్యాపించి, సముద్రాలను దాటి దేశదేశాంతరాలకు వ్యాపించింది. ఇదే “నాస్తిక ధూమం”.

Print Friendly
Jun 01

శ్రీ కృష్ణ దేవరాయవైభవం: 3

రచన: రాచవేల్పుల విజయ భాస్కరరాజు

krishna devaraya photo

వంశావళి

కర్ణాటక రాజ్యంలో తుళు జాతీయులు మాత్రమే నివశించే ప్రాంతం ఒకటి ఉండేది. ఆ రోజుల్లో ఉత్తర కెనరా జిల్లాతోపాటు సముద్రతీరం,దాని పరిసర ప్రాంతాలు తుళునాడుగా భాసిల్లాయి.శత్రువులకు సింహ స్వప్నమై, అరివీర భయంకరులుగాచక్రవర్తులను సైతం విస్మయానికి గురి చేసే యుద్ధ నైపుణ్యం తుళు జాతీయులకు పుట్టుకతోనే అబ్బింది. అలాంటి తుళు జాతికి మణిరత్నం అని చెప్పుకోదగినవాడు తిమ్మ భూపతి. మహా యోధానయోధుడు. తుళువంశ ప్రతిష్టకు మూల పురుషుడు. ఇతని సతీమణి దేవకీ దేవి. విజయనగర సామ్రాజ్య చక్రవర్తి మొదటి దేవరాయల పరిపాలనా రోజుల్లో తిమ్మ భూపతి చక్రవర్తి దృష్టిలో పడ్డాడు. సింహాసనం కోసం జరిగిన వారసత్వ పోరులో మొదటి దేవరాయలు రెండవ బుక్కరాయలను జయించి తానే పట్టాభిషిక్తుడయ్యాడు. ఈయన క్రీ.శ.1406 నుండి 1423 సంవత్సరం వరకు పాలించాడు.

ఈ దేవరాయలు తన కుమార్తె హరిహరమ్మను సాళువ తిప్పరాజునకిచ్చి వివాహం జరిపించాడు. సాళువ తిప్పరాజు ప్రాపకంతో చక్రవర్తి దేవరాయల వద్ద తిమ్మ భూపతికి ఎదురులేని పలుకుబడి పెరిగింది. క్రీ.శ. 1423లో దేవరాయలు మృతి చెందాడు.

ఆ వెంటనే ఒకటవ విజయరాయలు, పిదప రెండవ దేవరాయలు చక్రవర్తులయ్యారు. అయినప్పటికీ తిమ్మ భూపతి పలుకుబడి చెక్కుచెదరలేదు. రాచరిక ప్రాముఖ్యత పెరగడంతో తిమ్మ భూపతి తమ స్వస్థలం నుండి కోలారుకు సమీపంలోని టెక్కల్ లో స్థిరపడ్డారు. ఆయన యుద్ధ రంగమున కాలు మోపాడంటే స్వైరవిహారమే. తన కరవాలంతో శత్రుమూకలను తుత్తునియలు గావిస్తూ ఎదురేగి వెళ్ళేవాడు. దీంతో ప్రతి చక్రవర్తి తిమ్మ భూపతిని ఆదరించేవారు. తన శక్తిసామర్థ్యాలకు చక్రవర్తుల ప్రాపకం కూడా తోడవడంతో తిమ్మ భూపతి ఇక వెనుదిరిగి చూడలేదు. తిమ్మ భూపతి, దేవకీదేవి నోముల పంటగా ఆ దంపతులకు ఈశ్వరనాయకుడనే కుమారుడు కలిగాడు. ఈశ్వరనాయకుడు కూడా తండ్రి వారసత్వాన్నే పుణికి పుచ్చుకున్నాడు. యుద్ధవిద్యల్లో అసమాన ప్రతిభ కనబరుస్తూ వీరుడంటే ఇలా ఉండాలి అని పలువురు ప్రశంసించేలా పేరు తెచ్చుకున్నాడు. కుమారుని పేరుప్రతిష్టలకు పొంగిపోయిన తిమ్మ భూపతి ఈశ్వరనాయకుడికి రాజరిక వంశానికి చెందిన బుక్కమాంబతో వివాహం జరిపించాడు. అప్పటికే తిమ్మ భూపతి మరాట, వరాట, లాట, గాంధార రాజ్యాలను జయించాడు. ఫలితంగా రెండవ దేవరాయల ఘనకీర్తి పారశీక దేశాల వరకు ప్రాకెను.

ఈ విజయాలను వరాహ పురాణంలో పొందుపరిచారు.షిమోగాలో రాచకార్యాల్లో మునిగి తేలుతున్న ఈశ్వరనాయకునికి అచిర కాలంలోనే ఇద్దరు కుమారులు కలిగారు. అందులో పెద్దవాడికి నరసానాయకుడు అని నామకరణం చేయగా చిన్నవాడికి తన తండ్రి పేరు కలిసేలా తిమ్మనరేంద్ర అని పేరు పెట్టాడు. అప్పటికే ఈశ్వరనాయకుడి తండ్రి తిమ్మభూపతకీర్తి శేషులయ్యారు. ఈశ్వర నాయకుడి కుమారులిద్దరూ పోటాపోటీగా యుద్ధవిద్యల్లో ఆరితేరి తండ్రిని మించిన తనయులయ్యారు. ఈలోగా విజయ నగర సామ్రాజ్యం కేంద్ర ప్రభుత్వంలో అనూహ్య మార్పులు చోటు చేసుకున్నాయి. క్రీ.శ.1446 సంవత్సరంలోరెండవదేవరాయలు దైవసన్నిధికి చేరుకున్నారు. అనంతరం ఏడాది పాటు రెండవ విజయరాయలు, ఆ తర్వాత మల్లిఖార్జునరాయలు చక్రవర్తులయ్యారు. క్రీ.శ.1447 నుండి 1464 వరకు మల్లిఖార్జునరాయలు పాలించాడు.అయితే ఈయన పరిస్థితి నానాటికీ ఇబ్బందుల్లో పడడంతో యుద్ధకాంక్ష నశించింది. శత్రువులు లేచికూర్చున్నారు. ఫలితంగా నెల్లూరు, కోస్తాంధ్ర, కందనవోలు, వరంగల్లు, కాంచీవరం, తిరుచురాపల్లి దుర్గాలను గజపతులు కైవశం చేసుకున్నారు. దీంతో వీరుల పలుకుబడి మూలన పడింది.

ఇంతలోనే క్రీ.శ.1464 లో మల్లిఖార్జునరాయలు మరణించాడు.మల్లిఖార్జునరాయల కుమారుడు బాలుడు అయినందున అతన్ని హత్య చేసి మల్లిఖార్జునరాయల పినతండ్రి కుమారుడు విరూపాక్షరాయలు రాజ్యాధికారం చేపట్టాడు. ఈయన నిరంతర తాగుబోతు, వ్యభిచారి, మహాక్రూరుడు. ఓ రోజు రాత్రి ఆ రాజు తన సైన్యంలోని దండనాయకుడొకరు తన మందిరంలో ప్రవేశించినట్లు కలగన్నాడు.అంతే ఆ సర్దారును రాచమందిరానికి పిలిపించి చంపించాడు. ఏ పాపం ఎరుగని ఓ దండనాయకున్ని అలా చంపించే సరికి విజయనగర సైన్య దండనాయకులంతా ప్రాణాలర చేతిలో పెట్టుకుని బ్రతకాల్సివచ్చింది. దీంతో ఎవరికి వారు చిన్న చిన్నగా తమతమ బాధ్యతల నుంచి తప్పుకుంటూ వచ్చారు. తత్ఫలితంగా ఎన్నో రాజ్య భాగాలు శత్రువుల వశమయ్యాయి. అనేకమంది సామంతులు తిరుగుబాటు లేవదీశారు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో తమ మనుగడ కర్ణాటక రాజ్యంలో కొనసాగించడం సహేతుకం కాదని భావించాడు ఈశ్వరనాయకుడు. తమ భుజ బలాన్ని,శక్తియుక్తుల్ని నమ్ముకున్న ఈశ్వర నాయకుడు తెలుగు రాజ్యం వైపు దృష్టి సారించాడు. సాళువ తిప్పరాజు సలహాతో తన ఇద్దరు కుమారులను వెంటబెట్టుకుని చంద్రగిరి దుర్గం చేరుకున్నాడు.అప్పటికే చంద్రగిరి దుర్గ పరిపాలకుడు సాళువ నరసింగ దేవరాయలు ఒకసారి విజయనగర సామంతునిగా, మరోసారి స్వతంత్ర ప్రభువుగా తన రాజ్య విస్తరణపై ప్రధాన దృష్టి పెట్టాడు. ఖడ్గం చేతిలో ఉంటే చాలు కదనరంగంలో భీభత్సం సృష్టించే ఆ రాజుకు ఈ కారణంగా కఠారి సాళువ నరసింగరాయలు అనే పేరు సార్థకమైంది. అనేక యుద్ధాలు చేసి పొరుగు రాజ్యాలను ఆక్రమించుకుంటూ వస్తున్నాడు. ఆక్రమించిన రాజ్యాలను తిరిగి కోల్పోతూ, పడుతూ లేస్తూ తన స్థానాన్ని మరింత బలోపేతం చేసుకుంటూ వస్తున్నాడు. ఈ నేపథ్యంలో గజపతులను తన చిరకాల శత్రువులుగా భావిస్తూ వచ్చాడు. వారిని ఓడించేందుకు తనకు అండగా తన సాటి వీరులుంటే బాగుండునని ఎదురు చూస్తూ వచ్చాడు. అలాంటి వారి కోసం నిరంతరం అన్వేషిస్తూనే ఉన్నాడు. ఈ పరిస్థితుల్లో ఈశ్వరనాయకుడు తన ఇద్దరు కుమారులైన నరసానాయకుడు, తిమ్మ నరేంద్రలను వెంటబెట్టుకుని సాళువ నరసింగరాయలను దర్శించుకున్నాడు. ముందుగా తనను తాను పరిచయం చేసుకుని, తన కుమారులను కూడా పరిచయం చేశాడు. తమ వంశ చరిత్రతో పాటు తాము ఏ ఏ యుద్ధాల్లో పాల్గొన్నది, తమ ప్రభువులకు విజయాలను ఎలా సమకూర్చి పెట్టినది, ప్రస్తుతం తామెందుకొచ్చిందీ సవినయంగా, సవివరంగా తెలియజేశాడు. కాగా అప్పటికే సాళువ తిప్పరాజు ద్వారా వీరి ప్రతిభా పాటవాలను విని ఉన్న నరసింగరాయలు ఆ వెంటనే వీరికి తన కొలువులో సగౌరవ స్థానాలు కల్పించాడు. ఈశ్వర నాయకున్ని సర్వ సైన్యాధ్యక్షునిగానూ, నరసానాయకున్ని తన మంత్రాంగ ముఖ్య నిర్వాహకుని గానూ, తిమ్మనరేంద్రను తమిళనాడులోని ఒక ప్రాంత పాలకునిగానూ నియమించాడు. ఇంకేముంది అగ్నికి ఆజ్యం తోడైనట్లు చంద్రగిరి బలం దశదిశలా వ్యాపించింది.

ఇదిలా ఉండగా అక్కడ విజయనగర చక్రవర్తి విరూపాక్ష రాయలు నియంతగా మారాడు. నానాటికి ఆయన ఆగడాలకు అంతులేకుండా పోయింది. ఒకానొక రోజు విజయనగర వేగుల ద్వారా రాజుకు ఓ సమాచారం అందింది. అదేమనగా తురుష్క వర్తకులు తమ గుర్రాలను విజయనగర రాజ్యానికి కాకుండా తమ శత్రురాజులైన బహమనీ సుల్తానులకు అమ్మారన్నది సమాచారం. ఇంకేముంది విరూపాక్ష రాయలు ఆగ్రహావేశాలతో ఊగిపోయాడు. ఇక ఉపేక్షించడం ఎంత మాత్రం సబబు కాదనుకున్నాడు. వెంటనే తురుష్క వర్తకుల నందరినీ మూకుమ్మడిగా హతమార్చమంటూ ఆదేశించాడు. తక్షణమే ఆదేశాలు అమలు జరిగాయి. వందలాదిమంది వర్తకులను, వారి అనుచరులను సైన్యం మట్టుపెట్టింది. ఇటు సొంత వారిని, అటు పరాయి వారిని ఇష్టమొచ్చినట్లు చంపించడమే కాకుండా ప్రజాశ్రేయస్సును పూర్తిగా విస్మరించాడు. నిరంతరం తాగితందానాలాడడంతో పాటు స్త్రీలోలత్వమే పరమావధిగా భావించాడు.ఈ చక్రవర్తి పేరు చెబితేనే ప్రజలు అసహ్యించుకునే స్తాయికి ఎదిగాడు. ఫలితంగా ఇతని పాలన పట్ల ప్రజలు విసిగి వేసారిపోయారు. చక్రవర్తి వ్యసనత్వము, విపరీత, విచిత్ర మనస్తత్వము, బలహీనతల వల్ల సామంత ప్రభువుల్లో విజయ నగర సామ్రాజ్య ఆక్రమణ పట్ల ఆశలు రగిలాయి. ఈ మేరకు ఎన్నో తిరుగుబాట్లు జరిగాయి. తిరుగుబాటుదారులు స్వతంత్ర ప్రభువులుగా చలామణీ అవుతూ వచ్చారు. ఈ నేపథ్యంలో సాక్షాత్తూ కన్న కొడుకే తన తండ్రి పోకడల పట్ల అసహనానికి గురి అయ్యాడు. అదను కోసం కాచుక్కూర్చున్న రాజు పెద్ద కుమారుడు ఒక రోజు తన ఖడ్గంతో తండ్రి తలను ఖండించాడు. ప్రజల పీడ విరగడై పోవడంతో నగరంలోని అనేకమంది పుర ప్రముఖులు, చాలామంది సామంత రాజులు రాజకోటకు వచ్చి ఆ రాకుమారున్నే సిమ్హాసనం అధిష్టించాలంటూ కోరారు. సత్యశీలుడైన ఆ రాకుమారుడు తన తండ్రిని చంపిన రక్తపు మరకలతో తాను విజయ నగర సిమ్హాసనాన్ని అధిరోహించే అర్హత కోల్పోయానన్నాడు. అందువల్ల తన తమ్ముడైన ప్రౌఢదేవరాయలను సిమ్హాసనంపై కూర్చోబెడుతున్నట్లు ప్రకటించి తనను మన్నించ మన్నాడు.

చక్రవర్తిగా ప్రౌఢదేవరాయలు సింహాసనంపై కూర్చోగానే ఇతను కూడా తండ్రి బాటనే అనుసరించాడు. దుర్వ్యసనాలకు లోనై రాజ్య పాలనను విస్మరించాడు. దీంతో తమ్ముని పాలన కూడా అన్నకు నచ్చలేదు.ఈ విషయం వేగుల ద్వారా తెలుసుకున్న ప్రౌఢదేవరాయలు తన అన్న పట్ల భయపడ్డాడు. తన తండ్రిని చంపినట్లే తనను కూడా హతమారుస్తాడేమో అని భయపడ్డాడు.ఆ భయంతో అన్నను చంపించి తనకు ఎదురు లేకుండా చేసుకున్నాడు చక్రవర్తి. ఇక తన ఇష్టాఇష్టాలకు అడ్డూ అదుపులేదనుకున్న ప్రౌఢదేవరాయలు విలాసవంతమైన జీవితం అనుభవిస్తూ రాజ్య భద్రత విస్మరించాడు. ఫలితంగా శత్రురాజులు విజయనగరంపై దండెత్తి రావాలని ప్రణాలికా రచనలు రూపొందించి సిద్దంగా ఉన్నారు. మరోవైపు సామంత రాజులు ఎదురు తిరిగి కప్పం చెల్లించేందుకు నిరాకరించారు.

ఈ పరిణామాల వల్ల పాలన అస్తవ్యస్తంగా మారింది. దీంతో రాజ్యంలోని అనేకమంది ప్రముఖులు ఏకమై జరుగుతున్న పరిణామాల పట్ల కలత చెందారు. ఏదో ఒకటి చేయకపోతే విజయనగర రాజ్యాన్ని చేతులారా శత్రువులకు అప్పగించినట్లవుతుందని భయాందోలనలకు గురయ్యారు. రాజ్యానికి ముప్పు వాటిల్లిందనీ, ఈ ముప్పునుండి కాపాడి రాజ్యాన్ని రక్షించే ఏకైక సమర్థుడు సాళువ నరసింహుడే అని తలంచారు. అప్పుడు మచిలీ పట్నం సముద్రతీర ప్రాంత పాలకునిగాసాళువ నరసింహ రాయలు అక్కడే మకాం వేసారు. రాజుపట్ల విసుగు చెందిన ప్రజలు ఇంతవరకు జరిగిన,జరుగుతున్న పరిణామాలను సాళువ నరసింహుని దృష్టికి తీసుకు పోయారు. రాజ్యాన్ని కాపాడాలంటే నరసింహుడే రాజు కావాలనీ, అందుకు అవసరమైన మద్దతు ఇస్తామంటూరాజ్య ప్రముఖులు నరసింహునితో మొరపెట్టుకున్నారు.

ఇదే అదనుగా భావించిన నరసింహుడు రాజు బ్రతికి ఉండగా తాను సింహాసనాన్ని ఆక్రమించుకొని పాలన సాగించడం సహేతుకం కాదని తలంచాడు. అవసరమైతే రాజుపై తిరుగుబాటు చేయించి సింహాసనాన్నిఆక్రమించు కోవాలనుకున్నాడు.ఆ వెంటనే రాజ్యంలోని ఇతర సామంతులందరికీ లేఖలు వ్రాసాడు. సమర్థుడైన రాజు లేకుంటే రాజ్యానికి సంభవించే నష్టాలను వివరించాడు. రాజుయొక్క అసమర్థతను, దుర్వ్యసన ప్రవర్తనను తెలియజేసాడు. ఇలా అందరం చూసుకుంటూ మిన్నకుండిపోతే ఆయన తండ్రి కోల్పోయిన రాజ్యం కంటే అధికంగా కోల్పోయే ప్రమాదముందని హెచ్చరించాడు. ఆ లేఖలను పంపడంతో పాటు వాటి వెంట ఎంతో విలువైన వజ్రవైడూర్యాలను కూడా కానుకలుగా పంపాడు. దీంతో సామంతులందరూ సాళువ నరసింహునికి అండగా నిలిచారు. అప్పటికే శ్రీ కృష్ణ దేవరాయల జేజి నాయన ఈశ్వర నాయకుడు తన ప్రతిభాపాటవాలతో ఉదయగిరి, నెల్లూరు, ఆమూరు, కోవెల, కుందాణి, శ్రీ రంగపట్నం, నాగమంగళం, బెంగళూరు, పెనుగొండ, గండికోటలను జయించి సాళువ నరసిమ్హుని రాజ్యంలో కలిపేసాడు.

ఈ విషాయాన్ని ఆనాటి ప్రముఖ తెలుగు కవులు నంది మల్లన, ఘంటా సింఘనలు తమ వరాహ పురాణంలో పొందుపరిచారు. వీరిద్దరూ కర్నూలు ప్రాంతానికి చెందినవారు. కాగా పిల్లలమర్రి పిన వీరభద్రుడు అనబడే మరోకవిచే విరచితమైన జైమినీ భారతంలో భువన గిరి, చెంజి, కొంగు ధారాపురం దుర్గాలను కూడా ఈశ్వర నాయకుడు జయించినట్లు ప్రశంసించబడింది.

ఆ సమయంలో చంద్రగిరి దుర్గ అధికార ప్రతినిధిగా శ్రీ కృష్ణదేవరాయల తండ్రి తుళువ నరసానాయకుడు పరిపాలిస్తున్నాడు. పరిణామాలన్నింటిని బేరీజు వేసుకున్న సాళువ నరసింహుడు తక్షణమే వెళ్ళి విజయనగర సింహాసనాన్ని ఆక్రమించుకోవాలంటూ తన దూరపు బంధువు, బావమరిది వరసైయిన నరసానాయకున్ని ఆదేశించాడు. అలాగే మార్గమధ్యంలో ఎదురు తిరిగిన సామంతులను నిర్దాక్షిణ్యంగా అణిచి వేయాలంటూ ఆదేశాలు జారీ చేసాడు.

ఆ మరుక్షణమేనరసానాయకుడు విజయ నగరంపై దండెత్తి వెళ్ళాడు. మార్గమధ్యంలోని కోటలను పట్టుకున్నాడు. వేగులవల్ల ఈ సమాచారం విజయనగర చక్రవర్తి ప్రౌఢదేవరాయలకు అందింది. సమాచారం అందించిన వేగులను అది అబద్దమంటూ అవమానించి పంపాడు చక్రవర్తి. నరసానాయకుడు నేరుగా విజయనగరంలో ప్రవేశించాడు. ఈ వార్త కూడా రాజు నమ్మలేదు.ఈ లోగా నరసానాయకుడు విజయనగరకోటలో ప్రవేశించాడు. రాజు సైన్యం నరసానాయకున్ని ఎదుర్కోలేదు. సరికదా స్వాగతం పలికాయి. నరసా నాయకుడు అంతః పురంలోని రాణులందరినీ, వారి సంతానాన్ని వధించి రాజును బంధించేందుకు వెళ్ళాడు. అప్పుడు అప్రమత్తమైన రాజు దొడ్డి దారిన పారిపోయాడు. పారిపోతున్న రాజును నరసానాయకుడు నిలువరించలేదు. రాజు నగరం విడిచి పారిపోయేదాక మిన్నకుండిపోయాడు. నరసానాయకుడు నగరాన్ని, కోశాగారాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.ఆ వెంటనే ఈ విషయాన్ని సాళువ నరసింహ దేవరాయలుకు కబురు చేశాడు. అనంతరం నరసింహ దేవరాయలు ఆఘమేఘాలపై విజయనగరం చేరుకుని తానే పట్టాభిషిక్తుడయ్యాడు.

క్రీ.శ.1485 ఆగష్టు నెలలో విజయనగర సామ్రాజ్య సర్వ సంరక్షకుడిగా పదవీబాద్యతలు చేపట్టాక సాళువ నరసింహ దేవరాయలు, తుళువనరసానాయకున్ని చంద్రగిరి సామంత రాజుగా, విజయనగర సామ్రాజ్య సర్వ సైన్యాధ్యక్షునిగా, ప్రధానమంత్రిగా నియమించాడు. దీంతో తుళువ వంశీయుల ప్రాముఖ్యత మరింత పెరిగింది. క్రీ.శ.1487 లో తానే సర్వ స్వతంత్ర చక్రవర్తినంటూ సాళువ నరసింహుడు ప్రకటించుకున్నాడు. దీంతో అనేకమంది సామంతులు ఎదురు తిరిగారు. అందులో ఉదయగిరి దుర్గ పాలకుడు కూడా ఒకరు, మిగిలిన సామంతులందరినీ జయించుకుంటూ వెళ్ళిన సాళువ నరసింహుడు ఉదయగిరిపై దండెత్తి కోట ముట్టడికి బయలుదేరాడు. కోటకు అతి సమీపంలో యుద్ధ గుడారాలు వెలిశాయి. అయితే అప్పటికే సాళువ నరసింహుని అంతరంగిక భద్రతా దండనాయకుడు, మంత్రి అయిన గంగన్న అనే అధికారి గజపతి రాజులతో కుమ్మక్కయ్యాడు. ఉదయగిరి దుర్గ పాలకుడు, గజపతులు యుద్ధం చేసేందుకు సముఖంగా లేరని, రాజీ పడనున్నారని తప్పుడు సమాచారం అందించాడు సాళువ నరసింహునికి. అందువల్ల అతి ముఖ్యులైన కొంతమంది దండ నాయకులను వెంటబెట్టుకుని రాజీకి వెళితే సరిపోతుందన్నాడు గంగన్న.ఆ మాటలు నమ్మిన సాళువ నరసింహుడు సాదాసీదాగా ఉదయగిరి కోటలోకి అడుగు పెట్టాడు.

ఆ వెంటనే గజపతి సేనలు కోటలోనికి చేరుకోవడం, కోట తలుపులు మూసి వేయడం ఏకకాలంలో జరిగిపోయాయి. తక్షణమే సాళువను గజపతి సైన్యం చుట్టుముట్టింది. అయితే సాళువ నరసింహుని చేతిలో ఖడ్గమున్నంత వరకు ప్రాణాలకు తెగించైనా తనను తాను కాపాడుకుంటాడు. తమ రాజు ఆదేశాల మేరకు గజపతి సైన్యానికి ఎదురు తిరిగిన సాళువ భద్రతా దళం తెగించి పోరాడి రాజును రక్షించి కోట తలుపులు తెరిచారు. అప్పటికే సాళువ నరసింహునికి అనేక గాయాలయ్యాయి. తన సైన్యం రక్షణలో సాళువ నరసింహుడు కోట నుండి బయట పడి విజయనగరం చేరుకున్నాడు. అందుకు ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలని ఆవేశంతో రగిలి పోయాడు. అయితే నమ్ముకున్నవారే మోసం చేయడంతో మానసికంగా క్రుంగిపోయాడు. దీనికి తోడు గాయాలు మరింతగా ఆరోగ్యాన్ని క్షీణింపజేశాయి. ఫలితంగా ఇక తన కెలాగూ మృత్యువు తప్పదని భావించాడు. వెంటనే తన ప్రాణానికి ప్రాణంగా నమ్ముకున్న తుళువ నరసానాయకున్ని రప్పించి తను ఇక ఎంతో కాలం బ్రతకననీ, అందువల్ల తన తదనంతరం తనకుమారుల్లో యోగ్యుడైన ఒకరిని చక్రవర్తిగా చేసి రాజ కుటుంబ, రాజ్య సంరక్షకుడిగా ఉండి పాలన సాగించాలనీ మరణ శాసనం రూపొందించాడు. అలాగే రాయచూరు, ముద్గళ్, ఉదయగిరి దుర్గాలను ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ సాధించి తీరాలని ఆ శాసనంలో పేర్కొన్నాడు. తనకు మరణం ఆసన్నం గాకుంటే ఆదుర్గాలను తానే జయించి ఉండే వాడినంటూ స్పష్టం చేశాడు. ఆ తర్వాత కొద్ది రోజులకే అనగా క్రీ.శ. 1491 జూన్ నెలలో సాళువనరసింహ దేవరాయలు దివికేగిపోయారు.ఆ వెంటనే సాళువ నరసింహ దేవరాయల కుమారుల్లో ఒకడైన తిమ్మ భూపాల రాయలను చక్రవర్తిగా ప్రకటించాడు నరసానాయకుడు. తాను రాజ కుటుంబ సమ్రక్షకుడిగా, ప్రధాన మంత్రిగా, సర్వ సైన్యాధ్యక్షుడిగా పదవీ బాద్యతలు స్వీకరించాడు.అక్కడ నుండి తుళువ వంశం యొక్క ప్రాముఖ్యత ఎనలేని వంశంగా పేరొందింది.

(ఇంకా ఉంది)

Print Friendly
Jun 01

GAUSIPS – ఎగిసేకెరటం-4

రచన:-శ్రీసత్య గౌతమి, పి.హెచ్.డి

[జరిగిన కధ: పూనం, పాత్రో, రంజిత్ వాళ్ళు వచ్చేశారు, మొదటిరోజే వాళ్ళని బిశ్వాతో కలవనీయకుండా తెలివిగా తప్పించింది సింథియా. ఛటర్జీ దృష్టిలో బిశ్వాని ఒక నిర్లక్ష్యమయిన వైఖిరి వున్నవాడుగా ఒక ఇటుక పేర్చింది]

సింథియా అదృష్టమేమోగానీ, అన్నీ తాను కోరుకున్నట్లుగానే జరిగిపోతోంది. తన పధకాల ప్రకారమే మనుష్యులు కూడా టకటకా చేసేస్తుంటారు. సింథియాకున్నంత మ్యానేజ్మెంట్ స్కిల్స్ మిగితావారికి లేకపోవడమో లేక వారు తమకనవసరమయిన విషయయాలపై దృష్టి పెట్టకపోవడమో, ఎదుటివారికనవసరమయిన విషయాలని సింథియా తనకవసరాలుగా మార్చుకోవడమో … ఏదయితే ఏం? ఎప్పటికప్పుడు తనదే విజయం. ఈ విజయాలన్నీ సింథియాని ఎక్కడికి తీసుకువెళ్తుందో?

బిశ్వా, అతని సహ కొలీగ్ లంచ్ నుండి తిరిగి వచ్చేశారు. మళ్ళీ తన రూంలోకెళ్ళి లైట్ వేసుకొని కూర్చొని క్రొత్తవాళ్ళకోసం ఎదురుచూస్తున్నాడు. పాపం తనకు తెలియదు కదా, వాళ్ళు ఆల్రెడీ వచ్చి వెళ్ళారని? సాయంత్రం 5.30 అయ్యింది. ఛటర్జీకి ఈ-మెయిల్ ఇచ్చాడు, ఇప్పటివరకూ తాను ఎదురు చూసినట్లు, వాళ్ళు రానట్లు. ఛటర్జీకి మొదటిసారిగా బిశ్వా మీద కోపం వచ్చింది. వెంటనే ఛటర్జీ సమాధానమిచ్చాడు. వాళ్ళు వచ్చి, తనతో మాట్లాడి వెళ్ళారనీ, రేపయినా ఖచ్చితంగా ల్యాబ్ లో ఉండమని.

బిశ్వాకి చాలా ఆశ్చర్యమేసింది. ఈ-మెయిల్ చూసి, వెంటనే ఛటర్జీ దగ్గిరకి బయలుదేరాడు. ఈలోపు ఛటర్జీయే అట్నుండి బిశ్వా చాంబర్ కి వస్తూ కనిపించాడు, ఇద్దరూ ల్యాబ్ లోనే కలిసారు. ల్యాబ్ లోనే ఇద్దరి ఆఫీసు చాంబర్లు చెరికో మూలన ఉంటాయి. ఎవరు బయటకి రావాలన్నా లేదా ప్రవేశించాలన్నా ల్యాబ్ లోపలనుండే.

ఛటర్జీ ఏమాత్రం కూడా బిశ్వాని ఎక్కడికి వెళ్ళావనిగాని, తాను వాళ్ళతో ఏమి మాట్లాడాడనిగాని బిశ్వాని అడగలేదు, కనీసం జరిగింది చెప్పడానికి కూడా అతను ప్రయత్నించలేదు. కేవలం తాను తన కళ్ళతో చూసింది, సింథియా మరియు క్రొత్తవాళ్ళు చెప్తే విన్నది తప్ప…మరొకటి అతను నమ్మలేదు, వినడానికి ప్రయత్నించలేదు. ఆశ్చర్యం. ఇదే సింథియా విజయాలకి కీ పాయింటు.

మరి బిశ్వా మీద ఇన్నిరోజులనుండీ చూపిస్తున్నదేమిటి? అభిమానం కాదా? కాకపోతే మరి సింథియా ముందు అతని కెరీర్ ని టకటకా ఎందుకు చెబుతూ బిల్డ్ చేసేసాడు? ఎందుకు అనవసరంగా సింథియాలో బిశ్వాపై అసూయ రగిలించాడు, సింథియాలో నరాలు తెంపాడు?

ఇద్దరూ ల్యాబ్లో కలిశారు, వెంటనే బిశ్వా తన ధోరణిలోనే పలకరించబోయాడు ముందుగా. కానీ ఛటర్జీ వెంటనే …

యు షుడ్ లీవ్ ఎ మెసేజ్ టు పీపుల్ ఇన్ థ ల్యాబ్, వెన్ యు గో అవుట్ … అన్నాడు ఛటర్జీ.

బిశ్వాకి అర్ధం కాలేదు, తాను చెప్పసాగాడు… ఐ లెఫ్ట్ ఎ మెసేజ్ విత్ సూరజ్ వెన్ ఐ వెంట్ ఫర్ లంచ్. హీ స్టేయిడ్ ఫర్ సమ్ టైం ఇన్ థ ల్యాబ్ అండ్ హి లెఫ్ట్ ఫర్ లంచ్ టూ. డ్యూరింగ్ థట్ టైం నో వన్ కేం టూ ల్యాబ్. వియ్ ఆర్ వెయిటింగ్ సిన్స్ మార్నింగ్ ఫర్ థెం.

బిశ్వా వినే మూడ్ లో లేడు, చెప్పే మూడ్లో తప్ప. బిశ్వా చెప్పిందంతా పక్కన పెట్టేశాడు. “యు షుడ్ లెర్న్ టు గెట్ ఎలాంగ్ విత్ పీపుల్ ఇన్ థ ల్యాబ్, నవ్ ఎ డేస్ టాకింగ్ టు పీపుల్, ఇంటర్ పర్సనల్ రిలేషన్స్ ఆర్ ఇంపార్టంట్” అని టక టకా అనేశాడు. అంతేగాని సింథియా కి చెప్పి వెళ్ళాలి నువ్వు, ఎక్కడికి వెళ్ళినా అని మాత్రం చెప్పలేకపోయాడు. ఎందుకంటే ల్యాబ్ లో పనిచేసే స్టూడెంట్లు గానీ, ఇతర సైంటిస్టులు గానీ సింథియాకి రిపోర్ట్ చెయ్యవలసిన అవసరంలేదు. అఫీషియల్ గా వీళ్ళ మీద అధికారి కాదు సింథియా. సింథియా కేవలం ఛటర్జీ వల్ల అక్కడ ఉంది. అందుచేత, తన మనసులోని మాటని బిశ్వాకి డైరక్ట్ గా చెప్పలేకపోయాడు. బిశ్వాకి అర్ధం కాలేదు తానేం చెప్పబోతున్నాడో. పైగా అంత పెద్ద బ్లేమ్ కూడా వేసేసాడు, తనకి అందరితో కలిసి మెలిసి పనిచెయ్యడం రాదని. బాస్ నోటినుండి అలాంటి మాట వస్తే అది తనకి మంచిది కాదు, అది డామేజ్డ్ స్టేట్మెంట్. ఇలాంటి స్టేట్మెంట్ ఒక్కటి చాలు, తను ఎంతో కష్టపడి, రాత్రీ పగలు పని చేసి తెచ్చుకున్న పేరుని సర్వనాశనం చెయ్యడానికి. రేపొద్దున్న తానేదన్నా క్రొత్త ఉద్యోగాలకి ధరఖాస్తులు పెట్టినా లేక ఫండింగ్ కోసం గ్రాంట్లు వ్రాసేటప్పుడు ఆఖరికి తన ప్రాగ్రెస్ రిపోర్ట్ లో బాస్ అనేవాడు ఇలాంటివి వ్రాస్తే, రికమండేషన్ అడిగినప్పుడు ఇలాగే చెప్తే తన ఎదుగుదల పూర్తిగా కుంటుపడుతుంది.

ఒక్కసారిగా బిశ్వా మానసిక సంక్షోభానికి గురయ్యాడు. ఛటర్జీ తను చె ప్పేది నమ్మలేదు, ఎవరికి రిపోర్ట్ చెయ్యాలని కోరుకుంటున్నాడో క్లారిటీ ఇవ్వలేదు. అనవసరంగా బిశ్వాకి తన సహకొలీగ్ మీదే అనుమానం వచ్చింది, ఒకవేళ తన వెనుక ఏదయినా తప్పుడు సమాచారం ఇస్తున్నాడేమో అని. దానికి కూడా చాలా బాధ పడడం మొదలుపెట్టాడు. కానీ ఇదంతా సింథియా ప్రణాళిక అయివుండొచ్చని బిశ్వా ఏ మాత్రం అనుకోలేదు, ఎందుకంటే ఆమెతో ల్యాబ్ వాళ్ళు చాలా తక్కువ మసులుతారు, ఎందుకంటే అవసరంలేదు, పైగా ఆమె ఏదో బాస్ పన్లు చేస్తుందని తెలుసే తప్పా… అసలామె ఏమి చేస్తుందో, ఆవిడ ఉద్యోగ ధర్మమేమిటో అసలు ఉద్యోగమే ఏమిటో వీళ్ళకి అసలు తెలియదు, తెలుసుకోవాలని కూడా అనుకోలేదు. అటువంటప్పుడు బాస్ మాటల్లోని ఆంతర్యాన్ని ఏమి గ్రహిస్తాడు? అలాగే సింథియాని తన ల్యాబ్ విషయాల్లో చాలా తక్కువగా ఆమెని ఇన్వాల్వ్ చేస్తాడు, ఎందుకంటే ఎక్కువగా సింథియా విషయాలు మిగితావారికి తెలియడం ఛటర్జీకి ఇష్టం లేదు. కానీ ఇప్పుడిలా క్రొత్త మలుపు తిరిగాడేమిటి? అందుకు కారణం లేకపోలేదు.

సింథియా…ఆ సాయంత్రం వరకూ బిశ్వా … పాపం లేనివాళ్ళ కోసం ఎదురు చూస్తున్నప్పుడు బాస్ కి నూరిపోసింది. బిశ్వా రోజూ తనకి నచ్చినప్పుడు ల్యాబ్ కి వస్తాడని, టైం మెయింటెయిన్ చెయ్యడని, అందుకు తానే ప్రత్యక్ష సాక్ష్యమని… కాకపోతే బిశ్వా మీద ఎంతో నమ్మకం ఉన్నప్పుడు తాను ఏమి చెప్పినా చేదుగా వుంటుందనీ, అందుకే తాను ఇన్నాళ్ళు చెప్పలేకపోయిందనీ వగలు పోయింది. దానికి ఛటర్జీ హృదయవీణ తంత్రి ఒకటి తెగిపోయింది. వెంటనే సింథియాయందు ఆర్ద్రమయిపోయి, బిశ్వాకి ఆ మాటలన్నీ చెప్పేశాడు. అంతేగాని బిశ్వా ఎంత బాధపడతాడని మాత్రం ఆలోచించలేదు, ఒకవేళ ఆ ఆలోచన వచ్చినా సింథియా కన్నానా? సింథియా ముందు ఏ మాత్రం? అందువల్ల అది నిజమా కాదా అని, బిశ్వాని గానీ, పోనీ బిశ్వా గురించి ల్యాబ్లో వేరేవాళ్ళనైనా అడిగి తెలుసుకోవాలని గాని ఛటర్జీ ప్రయత్నించలేదు. ఛటర్జీకి ఎప్పుడూ ఒకటే ఆలోచన, మిగితా ఎవరయినాగానీ వాళ్ళకోసం వాళ్ళు పనిచేస్తారు, కానీ సింథియా ఒక్కర్తే తనకోసం పనిచేస్తుంది, తనకోసం జీవిస్తుంది. ఈ టోకెన్ తోనే సింథియా సక్సెస్ ముడిపడివుంది. ఇప్పటినుండీ, ఛటర్జీ, సింథియా మనోభావాలను కాపాడడంకోసం బిశ్వాని టార్గెట్ చెయ్యడం మొదలుపెట్టాడు అదే అతని మొదటి కర్తవ్యంలాగ. అదుపుతప్పిన బిశ్వాని సింథియా ఏదో కరెక్ట్ చేసి తన ల్యాబ్ కి ఒక ఉజ్వలమైన భవిస్యత్తు తెస్తుందన్నట్లు కల్పన!!!

స్వార్ధపరుడయిన మగవాడి స్వార్ధానికి లింగభేదం లేదు. ఎవరయినా బలవ్వాల్సిందే !!!

కొంచెం తేరుకున్నాక బిశ్వా అడిగాడు సూరజ్ ని. బాస్ ఏమన్నా వచ్చి తన గురించి అడిగాడేమో అని. సూరజ్ అదేమీ లేదని చెప్పాడు. అయినా సూరజ్ మీద అనుమానం పోలేదు బిశ్వాకి. కానీ ఏమీ అనలేక అక్కడితో ఆగిపోయాడు.

సింథియా యధావిధిగా తన పనులు తాను చక చకా చేసుకుంటోంది, ఎందుకంటే తాను ఏమిచేసినా పర్వాలేదు అనే ధీమాతో ప్రతిరోజూ ప్రొద్దున్నే వచ్చేసి యధేచ్చగా అందరిముందూ తిరుగుతూ ఉంటుంది. తన వాత పడినవాళ్ళు మాత్రం…ఏదో ఒక ఆంధోళనతోనే వుంటారు, ఆ అంధోళనే ఛటర్జీ రూపంలో. ఆ రూపాన్ని ఎప్పటికప్పుడు మారుస్తూ, తను కీ ఇచ్చే బొమ్మగా వాడుకునే సింథియాకి ఏమీ పట్టదు సరికదా, వాళ్ళలో ఆ ఆంధోళన తనకి ప్రస్పుటంగా కనబడకపోతేనే చాలా వర్రీ అవుతుంది, తన పధకాలు ఎక్కడ పారలేదో అని!!

ఎలాగయితే ఏం? మొత్తానికి తెల్లారింది, పక్షులు బద్ధకంగా తమ గూళ్ళని విడిచి ఆహార సంపాదనకు బయలుదేరాయి. ఇక యూనివర్సిటీ పక్షులు కూడా పళ్ళు తోముకొని ఫలహారాలు చేసేసి, విజ్ఞాన సముపార్జనలకు బయలుదేరారు, సింథియా తన అమూల్యమైన పధకాలు అమలుచెయ్యడానికి బయలుదేరింది. ప్రొద్దున్నే మిగితా ముగ్గురూ కూడా ల్యాబ్ కి వచ్చేశారు బిశ్వాని కలవడానికి, కానీ అలవాటుప్రకారం తాము వచ్చేమన్న విషయాన్ని సింథియాకి చెప్పడానికి వెళ్ళిపోయారు. సింథియా వాళ్ళని సాదరంగా ఆదరించి… చక్కగా మాట్లాడి తానే స్వయంగా బిశ్వాకి ఫోన్ చేసి తాను స్టూడెంట్లతో కలిసి వస్తున్నట్లుగా, తనని తన చాంబర్ లోనే ఉండమని ఆర్డర్ చేసినట్లు చెప్పింది. సింథియా ఫోన్ సంభాషణ విన్న ముగ్గురికీ సింథియా అంటే ఆరాధనా భావం ఎక్కువయ్యింది. ఎందుకంటే బాస్ తర్వాత బాస్ ఈమెనే, అందుకే వాళ్ళన్నా, వాళ్ళ ప్రాజెక్ట్లన్నా ఆమెకి అంత జాగ్రత్త. దీని బట్టి చూస్తే సింథియాది చాలా పెద్ద పోస్టే అయ్యుంటుంది అక్కడ, ఎందుకంటే తమ ముందే ల్యాబ్లో వాళ్ళకి ఇన్స్ట్రక్షన్స్ ఇస్తోంది, ఆవిడ చెప్పినట్లు అందరూ వింటున్నారు, కాబట్టి మేము కూడా మరింత విధేయలతో వుండాలి … అనే భావన కొచ్చేశారు. అలాగని బిశ్వామీద ఏదో నెగటివ్ అభిప్రాయం వాళ్ళకి ఉందని కాదు కాకపోతే బిశ్వాని కలవడానికి ముందరే సింథియా వాళ్ళ మనసుల్లో ఎన్నో మెట్ల పైన ఉంది, నిజానికి ఛటర్జీ కన్నా ఇంకా పైన. పాల ముంచినా, నీట ముంచినా అంతా సింథియాయే అన్నట్లున్నారు వాళ్ళు ముగ్గురూ. దీనికి కారణం వాళ్ళకీ కూడా జీవితానుభవం లేకపోవడం.

సింథియా ఫోన్ చేసి తనని ఎక్కడికీ వెళ్ళొద్దని చెప్పడం, తానే స్వయంగా స్టూడెంట్స్ ని తీసుకొని వస్తున్నాని కబురు చెయ్యడం, ఆశ్చర్యమేసింది. ఎందుకంటే … ఈ స్టూడెంట్ల ముగ్గురికీ తాను ఈ-మెయిల్ ఇచ్చాడు, తన ఆఫీసు రూం నెంబర్ కూడా ఈ-మెయిల్ లో వ్రాశాడు, ఎందుకంటే ముందురోజులాగ, తాను వాళ్ళని మిస్ అవ్వకూడదని, బాస్ కి మళ్ళీ ఆగ్రహం తెప్పించకూడదని. కాబట్టి వాళ్ళు డైరక్ట్ గా తనదగ్గిరికే వస్తారని తాను భావిస్తున్నాడు, మరి మధ్యలో ఈ సింథియా ఎంట్రీ ఏమిటి?????? అర్ధంకాలేదు, బిశ్వాకి.

సింథియా వాళ్ళని తీసుకొని బిశ్వా దగ్గిరకి వెళ్ళింది. బిశ్వా అందరినీ సాదరంగా ఆహ్వానించాడు. పాత్రో, పూనం వాళ్ళు మాత్రం నిర్మలంగా మాట్లాడారు. వాళ్ళని అప్పజెప్పేసి వెళ్ళిపోకుండా తాను కూడా వాళ్ళతోపాటే కూర్చొని బిశ్వా వాళ్ళతో ఎలా మాట్లాడుతున్నాడో, ఏమి మాట్లాడుతున్నాడో వింటోంది సింథియా. ఇది బిశ్వాకి నచ్చలేదు, కానీ ఆమెకి చెప్పలేడు కదా? తన పాత్ర ఎంతుందో అంతే వహించాలని సింథియా అనుకోదు కదా? సింథియా ఎప్పుడూ అనంతం.

బిశ్వా కాసేపు తన బ్రెయిన్ లోని సింథియా గొడవ వదిలేసి, సబ్జెక్ట్ లో లీనమయి… ప్రాజెక్ట్స్ కి చెయ్యాల్సిన ఎక్స్పెరిమెంట్లనీ, వాటి ఎందుకు చెయ్యాలని గానీ, ఎలా చెయ్యాలని గానీ వివరిస్తున్నాడు… బోర్డ్ మీద బొమ్మలుగీస్తూ మరి. అదంతా చూసేసరికి సింథియాకి మొహం జేవురుంచింది, ఎందుకంటే బిశ్వా చెప్పేదాంట్లో ఒక్క ముక్క కూడా తనకి అర్ధం కావడంలేదు. మరి తన లాంగ్ టెర్మ్ గోల్ – తను అమెరికా వెళ్ళేముందే పి. హెచ్. డీ. ని ఛేజిక్కించుకోవడం ఎలా? హు…పి. హెచ్. డీ. పట్టా కష్టపడి చదివి సాధించుకోవడం కాదు, ఛేజిక్కించుకోవడం!!!!

ఆ తర్వాత బిశ్వా వాళ్ళని ల్యాబ్లోకి తీసుకువెళ్ళాడు. వాళ్ళ ముగ్గిరికీ వారి వారి ప్లేసులని చూపించాడు, ఎక్కడ వర్క్ చెయ్యాలన్న విషయం చెప్పాడు. అలాగే ల్యాబ్లోని ఇతర మనుష్యులను, ఇతర ఫెసిలిటీస్ ని కూడా చూపించాడు. ఇంకా, 3 గంటల సేపు వాళ్ళతోనే సమయం గడిపాడు. సింథియా కూడా అంతే ఓపిగ్గా వాళ్ళతోనే నడుస్తూ అన్నీ వింటున్నది. స్టూడెంట్లకు మాత్రం సింథియా యొక్క పాత్ర ఆ ల్యాబ్లో అదే అనుకున్నారు, ఆమె ఒక ప్రాజెక్ట్ మేనేజర్ కూడా కాబోలు, బిశ్వా అన్నీ కరెక్ట్ గా చెప్తున్నాడా లేదా చేస్తున్నాడా లేదా ఒకవేళ అలా లేని పక్ష్యంలో తాను అన్నీ దగ్గరుండి చెప్పి, చూసుకుంటుంది గాబోలు అని అనుకుంటున్నారే తప్పా…ఆమెకి ఏమీ రాదన్న విషయం మాత్రం అర్ధం కాలేదు. బిశ్వాకి మాత్రం సింథియా తన మీద, ఆ స్టూడెంట్ల మీద ఒక నిఘా వేసుకొని వుంటుందని మాత్రం అర్ధమయ్యింది. కానీ అలా ఎందుకు చేస్తుందో మాత్రం అర్ధం కాలేదు. అంతేకాదు, సింథియా చేస్తున్నదానికి, ఛటర్జీ చెప్పిన మాటలకు ఏదయినా దగ్గిర సంబంధం ఉందనికూడా అతని బుర్రకి తట్టలేదు.

(సశేషం)

Print Friendly
Jun 01

శుభోదయం 6

రచన: డి.కామేశ్వరి

“అయ్యయ్యో… ఇదేం ప్రారబ్ధం రా…ఎవరో చచ్చినాళ్ళకి పుట్టిన బిడ్డని కనడమే కాకుండా యింట్లో పెట్టి పోషించడం ఏమిటిరా, దానికి బుధ్ధి లేకపోతే నీ బుధ్ధి ఏం అయిందిరా? ఇన్నాళ్ళు ఏదో నీ పిల్లాడేమో అని ఆశపడ్డాం. అదికాదని ఆ రూపు చూడగానే తేలిపోయింది. యింకా ఎందుకురా ఆ ముదనష్టపు పిల్లాడిని వుంచుకోవడం…ఎవరికో యిచ్చేయండి. లేదంటే ఏ అనాథశరణాలయానికో ఇచ్చేయండి…” అన్నపూర్ణమ్మ, ఆరుగురు బిడ్డల్ని కన్నతల్లి కొడుక్కి చెప్పింది. ఆవిడకి వంశం, పరువు, ప్రతిష్ట ముఖ్యం. కోడలివల్ల నాశనం అయిన వంశప్రతిష్ట ఆమెకి పుట్టిన అప్రాచ్యపు పిల్లాడివల్ల మరింత మంట గల్సిందని ఆవిడ బాధ.
“ఏం చెయ్యమంటావమ్మా. ఆ రాధ మరీ మొండిగా ఎంత చెప్పినా వినడంలేదు. వద్దంటే యింట్లోంచి వెళ్ళిపోయి పెంచుకుంటుందిట బిడ్దని…”
“మహారాజులా పొమ్మను. పీడా విరగడవుతుంది పోతే…మగాడివి నీఏం, రేప్పొద్దున్న మరో అయినింటి లక్షణమైన పిల్లని పెళ్ళాడవచ్చు.”
“అమ్మా నీకేం తెలీదు ఊరుకో. రాధని వదిలేసి యింకోర్తిని పెళ్ళాడ్దం అంత సులువనుకుంటున్నావా? రాధతో విడాకులు తీసుకోవాలి. విడాకులు తీసుకుంటే రాధకి కొంత డబ్బు యిస్తూండాలి. కోర్టుకెక్కితే విడాకులకి కారణాలు చెప్పాలి…ఎంత గొడవుందో తెల్సునా..” విసుగ్గా అన్నాడు మాధవ్.
ఆ తల్లి కొడుకు అవస్థకి జాలిపడ్తూ, “ఏం ఖర్మరా, నిక్షేపంలాంటి వాడివి ఏం గొడవలు వచ్చిపడ్డాయిరా. ఆ పెళ్ళితో నీకు శని పట్టుకుందిరా. అందుకే అన్నారురా కులం, గోత్రం, వంశం, మంచిచెడు చూసి చేసుకోవాలని…పెద్దవాళ్ళ మాట నిర్లక్ష్యం మీకు. ఎంత అనుభవంతో చెప్తారో అర్ధంచేసుకోరు. ఇప్పుడు చూడు యింక అసలు ఎలా మొహం ఎత్తుకుంటాం…” కొడుకు మీద జాలిపడ్తూ, రాధమీద అత్యాచారం జరగడం… రాధ కులం, గోత్రం లేనిదవడంవల్ల జరిగినట్లు మాట్లాడింది తను ఓ స్త్రీ అయిన అన్నపూర్ణమ్మ. ఆ మాటలు అప్పటికి చాలాసార్లే విన్నాడు మాధవ్.
రాధమీద అత్యాచారం జరిగిన తరువాత, తల్లితండ్రి ఆస్పత్రికి వచ్చాక మళ్ళీ వారిమధ్య రాకపోకలు ఆరంభించాయి అవధానిగారు కోపం మర్చిపోయి కొడుకు ఆస్పత్రిలో వుండగా యోగక్షేమాలు విచారించారు.
మాధవ్ యింటికి వెళ్ళేరోజున “వస్తూండరా, అయిందేదో అయింది. కన్నవాళ్ళం నీలా పట్టుదలగా ఎలా ఉండగలం…యింటికొస్తూండు” అన్నారు అవధానిగారు కొడుకుతో.
“ఒరేయ్ బాబూ, యింటికొచ్చి కనపడి పోతూండరా, కొడుకు యింటికి వచ్చే అదృష్టం, యోగం మాకెలాగో లేదు. నీవన్నా రారా నాయనా, కొడుకు, కోడలు ముచ్చట మా మొహాన రాయలేదు దేముడు. నీవు కనపడి పోతూండరా నాయనా” అంది అన్నపూర్ణమ్మ రాధ ప్రసక్తే తీసుకురాకుండా.
మామూలు పరిస్థితిలో అయితే రాధలేకుండా, వాళ్ళు రాధని ఆహ్వానించలేదని మాధవ్ వెళ్ళేవాడు కాదేమో.
కాని, రాధ నెల తప్పడం, రాధ తనమాట వినకుండా బిడ్డని కనడానికి నిశ్చయించుకోవడం, వారిద్దరిమధ్య దూరం పెరిగి, రాధ తనకి శారీరకంగానేకాక మానసికంగా దూరమవగానే అతను తల్లితండ్రులకి చేరువయ్యాడు. రాధతో మాటలు మాని, యింట్లో భోజనం మాని తల్లి దగ్గిరకి వెళ్ళి తినేవాడు. ఒక్కోరోజు రాత్రిళ్ళు అక్కడే పడుకునేవాడు. కొడుకు మళ్ళీ తమకు దగ్గిరయినందుకు ఆ తల్లితండ్రులు సంతోషించారు. కొడుకు కాపురం అలా అయినందుకు రాధే కారణం అన్నట్టు, రాధదే తప్పన్నట్టు, రాధ జీవనంవల్లే అలా జరిగినట్టు, కులంగోత్రంలేని రాధని పెళ్ళాడడంవల్లే కొడుకు కాపురం అలా అయినట్టు ప్రతి చిన్నవిషయానికి రాధని దోషిగాచేసి మాట్లాడేవారు తల్లితండ్రులు. అసలే మనసు విరిగిన మాధవ్ కి ఈ మాటలన్నీ తలకెక్కాయి. తల్లితండ్రి తన మేలుకోరే ఆప్తులు. వాళ్ళమాట వినకుండా రాధని పెళ్ళాడి తను చేసిన పొరపాటు భూతద్దంలో మాదిరి కనపడసాగింది. దాంతో పిల్లాడిని కన్నాక ఆమెమీద విముఖత ఏహ్యంగా మారింది. ఇంట్లో ఆ పిల్లాడి వునికే అతనికి కంటకప్రాయంగా తయారైంది. ఇంట్లో పసిపిల్లాడు ఏడ్చినా, ఆఖరికి ఇంట్లో సాంబ్రాణి వాసనవేసినా చిరచిరలాడేవాడు. ఎవడికో కన్న పిల్లాడు తన యింట్లో పెరగడం సహించలేకపోతున్నాడు. అనుక్షణం ఆ యింట్లో పసిపిల్లాడి వునికి తెలియచేస్తూంటే అక్కడ వుండడం దుర్భరంగా వుందతనికి. ఎవడో కన్నవెధవని తను భరిస్తున్నాడు. దీనికంతకీ రాధ కారణం. ఆమె మొహం చూస్తేనే మొహం చిట్లించేవాడు. రాధ పసివాడికి పాలిస్తున్నా చూసి భరించలేకపోయేవాడు. ఆ పిల్లాడు…ఆ నల్లటి శరీరంతో, ఎర్రటినోరు తెరుచుకుని క్యారుక్యారుమని ఏడుస్తుంటే, రాధ సముదాయిస్తూ వళ్ళో వేసుకుంటూంటే, ఆ రౌడీవెధవనే రాధ వడిలో పడుకోబెట్టుకుని లాలిస్తున్నంత బాధపడిపోయేవాడు. ఏమిటీ పీడ!…ఎన్నాళ్ళు భరించాలి? యిరవైరోజులకే యిలావుంటే యికముందు తనెలా భరించాలి! ఎన్నాళ్ళు తను అన్ని సుఖాలకి దూరం అయి బతకాలి! ఎన్నాళ్ళు తను లోకంముందు నటించాలి?
తను ఎంత నటించినా, రాధకి తనకి మధ్య సంబంధ బాంధవ్యాలు మామూలుగా వున్నాయి అని నిరూపించడానికి, పైకి మామూలు భార్యాభర్తల్లా నటిస్తున్నా పుట్టినబిడ్దని చూసిన అందరూ అది తన బిడ్డగాదని గుర్తించనే గుర్తించారు. ప్రతివాళ్ళు పనికట్టుకుని వచ్చి మరీ చూశారు. యిరుగుపొరుగు ఎన్నడూ రానివాళ్ళుకూడా పనికట్టుకువచ్చి కుతూహలంగా చూశారు. స్నేహితులు, కొలీగ్స్…పిల్లాడిని చూశాక వాళ్ళమొహాలలో మార్పు గుర్తించాడు. ఎంత మామూలుగా వాళ్ళకేం తెలియనట్లు, అది తమ బిడ్డేనన్నట్టుగా మాట్లాడినా వాళ్ళ మొహంలో, గొంతులో మార్పు ఎవరన్నా పసికట్టగలరు. వచ్చిన ప్రతివాళ్ళముందు వాళ్ళు అడగడం, రాధ బిడ్డని తీసుకొచ్చి చూపడం, ఎవడో వెదవ కన్నబిడ్దకి తను తండ్రినన్నట్టుగా నవ్వు మొహానికి పులుముకుని కూర్చోవడం యమయాతనగా వుండేది. ఎంత నవ్వు నటించినా ఆ బిడ్డను అందరూ చూస్తుంటే మాడిపోయిన తన మొహంలో హావభావాలు వాళ్ళు వెతకడమూ తనకి తెల్సు. కొందరు సానుభూతిగా చూస్తే, మరికొందరు పాపం ఎంత గతి పట్టింది అని జాలిగా చూసేవారు.
అలాంటి సందర్భాలలో అవమానం కోపంకింద మారేది. అంతా వెళ్ళాక కసిగా రాధని “ఏం, సంతోషంగా వుందా యిప్పుడు. ఆ కొడుకుని అందరికి చూపించి మురిసిపోతూ ఆనందపడుతున్నావా? ఛీ…సిగ్గులేదు నీకు. ఇదే నీ స్థితిలో యింకోరయితే ఆత్మహత్య చేసుకునేవారు. గొప్పగా బిడ్దనికని చాలా ఘనకార్యం, పెద్ద అభ్యుదయం సాధించాననుకుంటున్నావు గాబోలు. ఛా… ఆ దరిద్రుడిని తీసికెళ్ళు నా ముందునుంచి..” అరిచేవాడు. రాధ ఒక్కోసారి ఏం జవాబు చెప్పకుండా లోపలికెళ్ళిపోయేది అతని కోపం గుర్తించనట్టు. మరోసారి కోపాన్ని నిగ్రహించుకుని “అయితే యిప్పుడు ఆత్మహత్య చేసుకోమనా మీ సలహా? యీ సలహా ముందే చెప్పివుంటే, లేదా ఆ పనేదో మీరే చేసివుంటే మీకూ, నాకూ యిన్ని తిప్పలుండేవి కాదు” అంది నిశ్చలంగా చూస్తూ.
“చేస్తా, తప్పకుండా చేస్తా.యిలాగే యింకా కొన్నాళ్ళుంటే, నాకే పిచ్చిపట్టి తప్పకుండా నిన్ను చంపి నేను చస్తాను” అరిచేవాడు. ఒక్కోసారి అతన్ని చూసి రాధకే జాలిగా వుండేది. అతనివైపునుంచి చూసి ఆలోజిస్తే అతను పడే బాధకి అర్ధం వుందనిపించేది. ఆమెకి అతని బాధ తెల్సినా, ఆ బాధకి తనని దోషిని చేస్తున్నందుకు బాధపడేది. తనమీద ఇంత వైషమ్యం పెంచుకోకుండా తన నేరం లేదని గుర్తించి లాలిస్తే అన్నీ మర్చిపోయి అతను చెప్పినట్లు చేసేదాన్నికదా. అతనేకదా ఇదంతా చేశాడు అని మరోసారి అతనిదే తప్పని నిర్ణయించుకునేది. పిల్లవాడిని గురించి అందరూ చూసే చూపులు గుసగుసలు, మొహాలు చూసుకోవడం రాధకీ బాధగా వుండేది. పనిమనిషి “అమ్మగారూ! మీరు, బాబుగారూ తెలుపు. ఇంత నలుపెక్కడినుంచి తెచ్చాడమ్మా యీ బుడ్డోడు” అంటూ ఏం తెలియనట్టే అడిగింది.
“ అమ్మో రాధమ్మగోరు. ఏటండీ వుసిరికాయ పచ్చడి తెగ తిన్నారేటి కడుపుతూండగా” చాకల్ది హాస్యంగా అన్నట్టు అంది.
“రాధమ్మా! నీ అంద్సానికి దిష్టితగలకుండా యీ నల్లచుక్కలా నీ వళ్ళో పడుకోబెట్టాడు దేముడు” కూరలమ్మ సానుభూతి.
“రాధా…ఈ దేముడెంత కఠినాత్ముడే! కాస్త మంచి బిడ్డనన్నా యిచ్చినీ మీద దయ చూపించడానికన్నా ఆయన మనసు రాలేదుగాబోలు. ఎలా పెంచుతావే?” సరళ ఆస్పత్రికొచ్చి బిడ్డని చూస్తూనే తుళ్ళిపడింది. రాధ బాధగా గుండేల్లో గునపం దిగినట్టు చూసిన చూపు చూసి “ సారీ రాధా, సారీ. నీవు తల్లివయ్యావన్న మాట మరిచిపోయానే. “అమ్మ”అన్న పదంలోనే అన్నీ భరించేది, మమతల నిలయం అనే అర్ధం వుందే. సారీ! క్షమించవే ఏదో అనేశాను. నీవేం ఫీల్ కాకూడదు” అంది నొచ్చుకుంటూ చెయ్యిపట్టుకుని.
“లేదే…నీవు పైకి అన్నావు. అందరూ చూపులతోనే విమర్శిస్తున్నారు. సరళా. నన్నేం చెయ్యమంటావే చెప్పు. నా కర్తవ్యం ఏమిటో చెప్పవే. ఈ బిడ్దని ఏం చేయనే..ఎలా పెంచనే..పెంచగలనా చెప్పు? ఈ రెండురోజులకే వీడిమీద ఏదో మమత కల్గిందే. వీణ్ణి దూరంచేసి శాంతిగా బతకగలనా? లేక పెంచుకుంటూ అన్ని విమర్శలు ఎదుర్కోగలనా? చెప్పు…చెప్పవే” కళ్ళునీళ్ళుతో నిండగా అంది.
“రాధా…ఇట్స్ టూ లేట్…యిప్పుడీ ఆలోచనలకి అర్ధంలేదు…కనిన తరువాత ఏం చెయ్యడం అన్న ప్రశ్నకే తావు లేదు. ఎలాంటి బిడ్డయినా ఏ తల్లి పారేయలేదు. పారేసి శాంతిగా బతకనూలేదు. చచ్చిపోతే ఓ ఏడ్పు ఏడ్చి వూరుకోవచ్చుగాని, ఎక్కడో బతికి వుందన్న నిజం తెలుస్తూ ఏ తల్లి హృదయం నిశ్చింతగా వుండలేదు. పిచ్చిపిచ్చి ఆలోచనలు మానేయి. ధైర్యంగా నిశ్చయించుకుని కన్నావు. యిప్పుడు పిరికిదానిలా కర్తవ్యం మరచి వీడినో అనాథనిచేసే అధికారం నీకులేదు” అంది దృఢంగా. రాధ సరళ చేయి పట్టుకుని “థాంక్స్ సరళా…యీ రెండురోజులుగా అందరి చూపులు ఎదుర్కోలేక, మాధవ్ ని కాదనలేక నిజంగానే పిరికిదాన్ని అయ్యాను. సరళా! అనాథగా పెరిగిన నేను మరో అనాథని తయారు చెయ్యనే చెయ్యను” గట్టిగా చెయ్యినొక్కి ఆవేశంగా అంది.
ఆ తర్వాత మాధవ్ మాటలు లెక్కచెయ్యడం మానేసింది. అందరి చూపులు పట్టించుకోవడం మానేసి బిడ్దని యింటికి తీసుకొచ్చింది. రోజురోజుకీ మాధవ్ ప్రవర్తన మరీ భరించలేనిదవసాగింది. యింటి ఖర్చుకి డబ్బీయడం సగానికి సగం తగ్గించేశాడు. పిల్లవాడు ఏడుస్తుంటే “ఏమిటీ పీడ? యింట్లో కాసేపు వుండనీయవా, ముందు వాడి నోరుమూయి” అరిచేవాడు. అక్కడికీ రాధ మాధవ్ యింట్లో వున్నప్పుడు పిల్లవాడు ఏడవకుండా వళ్ళో వేసుకునే కూర్చునేది. “ఏమిటీ వెధవ వుచ్చగుడ్దలు యిల్లువాకిలి – దరిద్రంగా”, ఏమిటీ బాత్రూమ్ నిండా ఆ నలుగుపిండి వాసన, కడిగించు ముందు ఫినాయిల్ వేయించు, ఛా అసలీ కొంపలో వుండడం నాది పొరపాటు” యింట్లోవున్న అరగంటో, గంటో పిల్లాడిని తిడుతూ, రాధమీద విసుక్కుంటూ ధుమధుమలాడుతుంటే రాధ ప్రాణాలు గుప్పిట్లో పెట్టుకున్నట్టే ప్రవర్తించేది. కన్నబిడ్డ కానంతమాత్రాన యింత కౄరంగా పసివాడిని ద్వేషించడమా అని బాధపడేది. తన రక్తం పంచుకుని పుట్టని యితరుల బిడ్దని ఎవరూ ప్రేమించరేమో, ఏ పురుషుడయినా స్త్రీ అయినా అంతేనేమో? అని మనసు సమాధానపరచుకునేది. ఎంత సమాధానపర్చుకున్నా…అంత పసివాడిని వెధవ, దరిద్రుడు, నల్లవెధవ, వాడ్ని నా ఎదురుగా తీసుకురాకు అంటూ మాట్లాడుతుంటే ఆ తల్లి హృదయం ఆక్రోశించేది. ఆ బిడ్డమీద మరింత జాలిపడేది. ఆ స్థితిలో ఎన్నాళ్ళు బిడ్డని పెంచగలదు? యింత నిరాదరణ, తిరస్కారం మధ్య పెరిగే పిల్లవాడి మానసికస్థితి ఎలా వుంటుంది? ఇప్పుడంటే పసివాడు, ఇంకో ఏడాది రెండేళ్ళుపోయాక అనుక్షణం చీదరించుకుంటుంటే వాడేమవుతాడు? మాధవ్ని ఎదిరించి కొంతకాలం తను యీ యింట్లో బతకాలి! అలా అని అణిగి మణీగి పిల్లవాడి ఏడ్పు కూడా వినపడనీయకుండా భయంతో అదిరిపడుతూ ఎన్నాళ్ళు పిల్లాడిని పెంచాలి? ఈ యింట్లోంచి మాధవ్ పొమ్మనేముందు వెళ్ళిపోవడం మంచిదా! ఆమె మనసులో మథనపడుతూనే వేసుకునే ప్రశ్నలకి సమాధానం త్వరలోనే దొరికింది.
ఆ రోజు అర్ధరాత్రి పక్కలో పిల్లవాడు కదులుతుంటే రాధకి చటుక్కున మెలకువ వచ్చింది. కళ్ళు విప్పగానే ఏదో గుసగుస మాటలు విని తెల్లబోతూ చటుక్కున లేచి గుమ్మందగ్గరికి వచ్చింది. అప్పుడే మాధవ్ గదిలోంచి శారద, మాధవ్ యిద్దరూ చడిచప్పుడు కాకుండా నెమ్మదిగా మాట్లాడుతూ వస్తున్నారు. మనుషుల నీడలు చూసి రాధ చటుక్కున లైటు వేసింది. మాధవ్, శారద యిద్దరు గతుక్కుమని నిలబడిపోయారు పట్టుబడ్డ దొంగల్లా. లైటుకంటే యిద్దరి మొహాలూ తెల్లబడ్డాయి. ఆ స్థితిలో అతడి గదిముందు ఆ యిద్దర్ని చూసిన రాధకి ఒక్కక్షణంలో సంగతి అర్ధమైంది. అతని మొహం మాడిపోయింది. అతను గిల్టీగా ఆమెవంక చూసి కళ్ళు వాల్చాడు. శారద ఏం చెయ్యాలో తోచక బిత్తరపోతూ నిలబడింది. రాధ ఒక్కక్షణం నిర్ఘాంతపోయి నిలబడిపోయింది. అంతటా నిశ్శబ్దం తాండవించింది.
ఆఖరికి రాధ తేరుకుని అతనివంక తిరస్కారంగా చూసి “శారదా నీవు…నీవు యిలా ఏం పనిచేశావు శారదా.” శారద యింతపని చయ్యడం నమ్మలేనట్టు విస్తుపోతూ అంది రాధ. శారద మొహం మరింత వంగింది. “మీరు మీరింత నీచానికి దిగజారి శారదని యిలా…” ఆమె గొ<తు వణికింది ఆవేశంలో. అతడు ఒక్కక్షణం దోషిలా తలవంచుకుని నిలబడ్డాడు. తరువాత శారదముందు భార్య అలా అవమానించడంతో మగ అహం తలెత్తింది. ధైర్యం కూడదీసుకుని “శారదా నీవు వెళ్ళు…” అంటూ తలుపుతోసి ఆమెని పంపించాడు వెనుదిరిగి వచ్చిన మాధవ్ ని చూసి రాధ గుండె ఆవేశంగా ఎగిరిపడింది. “నా కళ్ళు కప్పి నా యింట్లోనే ఇంత నాటకం ఆడుతున్నారన్న మాట…అభం శుభం తెలియని ఆ శారదే దొరికిందా మీకు, ఆ అమ్మాయిని యిలా చెయ్యడానికి మీకు మనసెలా వప్పింది…హు! ఎవరో బలవంతంగా నామీద అత్యాచారం చేస్తే నేను అపవిత్రం అయ్యానని నన్ను తాకలేదే మీరు…యిప్పుడు మీరు తెలిసీ కావాలని దొంగచాటుగా చేసిన యీ పనిని ఏమంటారు! మీరేంచేసినా మీరు పురుషులు కనక అపవిత్రులవరా? చెప్పండి! నా తప్పు లేకపోయినా నన్ను శిక్షించారు దూరంచేసి. యిప్పుడు తెల్సి మీరు చేసిన ఈ పనికి నేను మిమ్మల్నేం చెయ్యాలి చెప్పండి…” ఆమె ఇన్నాళ్ళ కసి, ఉక్రోషం అతడిని కడిగేసి జవాబు చెప్పమన్నట్టు చూసింది. జవాబుకి తడుముకున్నాడు మాధవ్. “ఏం, జవాబు చెప్పలేకపోతున్నారా పాపం…నా కళ్ళు కప్పి నా వెనక యింత నాటకం ఆడుతున్న మీకు ఏ తప్పు అంటదా…యిలా చేశారేం అని అడిగే హక్కు నాకు లేదంటారా? …ఏదో యింకా పాపం సంసారసుఖానికి దూరమయి బాధపడ్తున్నారని జాలిపడ్డాను యిన్నాళ్ళు. మీరింత తెలివిగా అన్ని ఏర్పాటులు చేసుకున్నారని ఊహించ లేకపోయాను. ఆ అమాయకురాలు శారదని ఎందుకు పాడుచేశారు, యిప్పుడు పిన్నిగారికి నేనేం చెప్పను? ఇంక శారద గతి ఏమవుతుంది…జవాబు చెప్పండి..” క్రోధంగా అడిగింది. ఆమె నిలేసిన తీరు చూసేసరికి అతని మగ అహం మేల్కొంది. “నీకు నేను జవాబివ్వవలసిన అవసరంలేదు. నేనూ మనిషిని, మగాడిని. పట్టుమని ముఫ్ఫైఏళ్ళన్నా లేని ఈ వయసులో ముసలివాడిలా ఎలా వుండగలననుకుంటున్నావు? కోరికలుండవనుకుంటున్నావా…నీకు చెప్పి చేయాలా అన్నీ.. నా ఇష్టం, మగవాడిని ఏమన్నా చేస్తాను” బింకంగా అన్నాడు. “ఓహో…తమరు మగవారు కనక కోరికలుంటాయి. అవి తీర్చుకోవడానికి అడ్డుదారి తొక్కినా ఫరవాలేదన్నమాట. నేను ఆడదాన్ని కనక నాకు కోరికలు వుండరాదు. వున్నా తీర్చుకోరాదు. తీర్చుకున్నా మొగుడు దయ చూపితే తీర్చుకోవాలి. అవునా, మీలాగే నేనూ మీరు దగ్గిరికి రావడంలేదని యింకోడి దగ్గిరికి వెళితే వూరుకునేవారా?” వ్యంగ్యంగా అంది. “ఏం మాట్లాడరేం…నేను చెయ్యని నేరానికే నన్ను శిక్షించారు. యింక మీలా ప్రవర్తిస్తే వూరుకుంటారా? ఏం, నీతి నియమాలు నాకు మాత్రమే కావాలా? శీలం, పవిత్రత అన్నీ నాకేనా, మీకవేం అక్కరలేదా? మీరు యింకో స్త్రీ పొందు కోరినా అపవిత్రులు అవరా?” రాధలో యిన్నాళ్ళు పేరుకున్న క్షోభ, కక్షతో మాటలు తడబడగా ఆవేశంగా అడిగింది. మాధవ్ ఇంతసేపటికి నిలదొక్కుకున్నాడు. ఎలాగూ తెల్సిందని నిర్లక్ష్యంగా “అయితే ఏమిటంతావు? ఏం చేస్తావు నన్ను?” హేళనగా అడిగాడు. “నేనేం చేస్తానండీ. ఆడదాన్ని…అసహాయురాలిని. మిమ్మల్ని నేనేం చేయగలనండి? మీరంటే నానీడ పడకుండా జాగ్రత్తపడి నన్ను దూరం చేశారు. మీ భార్యని, మీ నీడలో మీరు తన్నినా పడుండవలసినదాన్ని. మీరేం చేసినా అదేం అని ప్రశ్నించే అధికారం లేని భార్యని, నేనేం చెయ్యగలను?” రాధ వ్యంగ్యంగా అంది కళ్ళ్ల్లో నీరు చిమ్ముతుంటే. “ఏం చెయ్యలేవని తెల్సుకనక ఈ గొడవ ఎందుకు? నా దారికి అనవసరంగా అడ్డురాకు….నీ జోలికి నేను రాను, నా జోలికి నీవు రాకు..” నిష్కర్షగా అన్నాడు. “అంటే, మీరు ఏం చేసినా చూసీ చూడనట్టూరుకోవాలా?” “అంతే. కాదంటే…” “కాదంటే, యింట్లోంచి వెళ్ళమంటారు అవునా…వెడతానండీ, ఎంత మీరు నా మొహం చూడడం మానేసినా, మీకింకా భార్యగా చలామణీ అవుతున్నాను. ప్రేమించి పెళ్ళాడారు…నా కళ్ళముందే మీరు ఇష్టంవచ్చినట్లు ప్రవర్తిస్తారని నిష్కర్షగా చెపుతూంటే చూస్తూ భరించే శక్తి నాకు లేదు. కాని…మీకు నమస్కారం పెడతాను. ఆ శారదని అలా బతకనీండి. ఆ అమ్మాయి జోలికి వెళ్ళితే మాత్రం వూరుకోను. మంచిచెడ్డా తెలియని ఆ పిల్ల జీవితం మాత్రం నాశనం కానీను. అదిమాత్రం గుర్తుంచుకోండి…మీకు కావాలంటే వూర్లో మీకు నచ్చే ఆడవాళ్ళు చాలామందే దొరుకుతారు. వెళ్ళి కోరికలు తీర్చుకోండి. అంతేగాని శారద జోలికిమాత్రం వెళ్ళడానికి వీలులేదు. ఆ అమ్మాయి జీవితం నాశనం కావడానికి వీలులేదు…” నిష్కర్షగా తెగేసి చెప్పి లోపలికి వెళ్ళిపోయింది రాధ. మాధవ్ కోపంగా పళ్ళు కొరికాడు.

Print Friendly
Jun 01

అన్నమయ్య ఆధ్యాత్మికానందలహరి – 7

రచన:- టేకుమళ్ళ వెంకటప్పయ్య

Mumbai-Balaji-Mandir-Nachiyar-Thirukolam-2014-03

దైవీభావము నిండిన శరీరము మాత్రమే విషయవాంఛలకు దూరమై ఉంటుందన్న విషయం అందరూ ఎరిగినదే! వంచన, కపటము వంటి దుర్గుణములు మనిషికి సర్వ సాధారణం. మనము పంచ జ్ఞానేంద్రియముల ద్వారా.. కన్ను, చెవి, ముక్కు, నాలుక, చర్మముల ద్వారా అనుభవించే పంచతన్మాత్రలు అంటే చూపు, వినికిడి, వాసన, రుచి, స్పర్శలు, మనస్సులో విషయాలుగా పరిణామం చెందుతాయి. ఈ జ్ఞానేంద్రియాలవల్ల కాక మనకు వేరే ఏ విధంగానూ బయటి విషయాలు లోపలికి చేరవు, మనస్సుకి అందవు. అలా మనలోకి ప్రవేశించే బాహ్య విషయాలను పట్టుకున్న మనస్సు వాటికి అలవాటు పడి మళ్ళీ మళ్ళీ అవే కావాలని పరితపిస్తుంది. వాటికోసమే ప్రాకులాడుతుంది. ఇంకా… ఇంకా.. కావాలని అడుగుతూనే ఉంటుంది. ఇలా ఎప్పుడూ విషయవాంఛలలో నిండిన మనస్సు ప్రశాంతంగా ఎలా ఉండగలుగుతుంది? భౌతికసుఖ ఆశ మనిషిని అంతకంతకూ సుఖరహితుణ్ణి చేస్తుంది. జీవితమంతా ఇలానే గడిచి అలాంటి దిగుళ్ళతోనే మరణించవలసి వస్తుంది. దీనికంతటికీ మూలం ఈ దేహం అశాశ్వతం అన్న ప్రకృతి సత్యాన్ని మానవుడు గుర్తించకపోవటమే! అది గుర్తించ గలిగిన రోజు అంతా బ్రహ్మానందమే! అలా గుర్తించగలిగే శక్తిని ప్రసాదించమని వేంకటేశ్వరుని ప్రార్ధిస్తున్నాడు అన్నమయ్య ఈ కీర్తనలో.. జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించమని సమస్త భక్తకోటి తరఫునా దీనంగా ఆర్తితో అర్ధిస్తున్నాడు.

పల్లవి: ఎన్నడు విజ్ఞానమికనాకు
విన్నపమిదె శ్రీ వేంకటనాథా
చ.1. పాసిన బాయవు బంధములు
ఆస దేహమున్నన్నాళ్ళు
కోసిన దొలగవు కోరికలు
గాసిలి చిత్తము గలిగినన్నాళ్ళు ||ఎన్నడు||
చ.2.కొచ్చిన గొరయవు కోపములు
గచ్చుల గుణములు గలనాళ్ళు
తచ్చిన తలగవు తహతహలు
రచ్చలు విషయపు రతులన్నాళ్ళు ||ఎన్నడు||
చ.3. వొకటికొకటికిని వొడబడవు
అకట శ్రీవేంకటాధిపుడ
సకలము నీవే శరణంటే యిక
వికటము లణగెను వేడుక నాళ్ళు ||ఎన్నడు||
(రాగిరేకు 358 – సంకీర్తన సం.343)

విశ్లేషణ:
పల్లవి: ఎన్నడు విజ్ఞానమికనాకు
విన్నపమిదె… శ్రీ వేంకటనాథా….

జీవితాంతం మనుష్యులు విపరీతమైన విషయవాంఛలతోనూ, భౌతిక దేహపువాసనలతోనూ మధనపడుతూనే ఉంటారు. అలాంటి జీవుల వేదనను గమనించిన అన్నమయ్య .. “ఓ శ్రీ వేంకటేశ్వరా! నాకు ఎప్పుడు నాకు జ్ఞానం గలుగుతుంది స్వామీ! ఎప్పుడు నేను ఉద్ధరింపబడతాను. జీవితాంతం ఇంతేనా? ఇది నా విన్నపం.. నా మొర విని నాకు జ్ఞానాన్ని సద్గతినీ ప్రసాదించలేవా స్వామీ” అని అంటున్నాడు అన్నమయ్య.

1. పాసిన బాయవు బంధములు
ఆస దేహమున్నన్నాళ్ళు
కోసిన దొలగవు కోరికలు
గాసిలి చిత్తము గలిగినన్నాళ్ళు
వాస్తవంగా బంధం లేని జీవితం ఏదీ వుండదు. వాటికి దూరంగా పారిపోవాలనుకోవడం కూడా అసాధ్యం. ఐతే తామరాకు మీది నీటిబొట్టులా బంధాలలో ఉండే తృప్తినీ అనుభవిస్తూ, ఆనందాన్ని పొందుతూ, పంచుతూ, ఏ క్షణాన్నైనా బంధాలను విడిచిపెట్టగలిగే మానసిక పరిపక్వత కోసం సాధన చేస్తూ, అంతిమ లక్ష్యాన్ని చేరుకునేందుకు ప్రయత్నం చేయాలి. అపుడు బంధాల బరువులు తగ్గి మనస్సు తేలికై భగవంతుని చేరుకునే మార్గం సుగమమవుతుంది. నిజమే! పుట్టుకతోనే మనిషికి బంధాలు ఏర్పడుతాయి. తన ప్రాణం పోయేవరకు బంధాలను పెంచుకుంటూనే వుంటాడు. ఒక్కోసారి నేను లేకపోతే ఈ ప్రపంచమంతా ఏమైపోతుందో అన్న మాయలో పడిపోతాడు అమాయకుడైన మానవుడు. ఈ బంధాలు అశాశ్వతమని, తన జీవితం ముగిసిపోగానే అవి కూడా అంతమైపోతాయన్నది కఠోర సత్యమైనప్పటికీ బంధాలను తెంపుకోడానికి ఇష్టపడడు. అయితే గమనించవలసిన సత్యం ఏమంటే..బంధాలు పూల తీగెలలాగా ఆహ్లాదాన్ని పంచి యిచ్చేవిగా భావించాలి. ముళ్ళతీగెలాగా గుచ్చుకొని బాధించే స్థితిని తెచ్చుకోకూడదు. అందుకే మనిషి జీవితం నరకమయేది. ఆశ ఈ దేహాన్ని నడిపిస్తుంది. ఆ ఆశలను అణచగలిగితే సర్వం సుఖమయమే!జనక మహారాజు లాంటివారు సైతం తామరాకుమీద నీటి బొట్టు చందంగా బంధాల ధర్మాలను నిర్వర్తించారు. జీవిత బంధాలను ఏర్పరచుకునేది మనమే. మనం దీనికి కర్తలమనే విషయాన్ని గుర్తించక బంధాలను బిగించుకుంటూ పోతూ బాధపడిపోతూ, ముక్తినివ్వమంటూ భగవంతునితో మొరపెట్టుకోవడం సరియనదేనా? ఆ విషయాన్నే అలోచించమని భక్తులకు అన్నమయ్య వినతి.
మనిషి మనసు కోరికలకు పుట్టినిల్లు. మనిషి మనసులో ఉన్న సాధారణ అశ అత్యాశగా రూపాంతరం చెందుతుంది. శృతిమించిన అత్యాశ అన్నింటిని నట్టేట ముంచుతుంది. భావిలో తోడినకొద్దీ నీరు ఊరినట్టు కోరికలు తీరిన కొద్దీ కొంగ్రొత్తవి ఊరుతూనే ఉంటాయి.. సదా.. ఊరిస్తూనే ఉంటాయి. కోరికల్ని పెంచుకోవడం అంటే ఆగ్నికి ఆజ్యం పోసినట్టే. పెరగడమే కానీ, తరగడం ఉండదు. తృప్తి ఉండదు, శాంతి ఉండదు. కరుణ ఉండదు. దేవుని పట్ల భయముండదు. అవే ‘కామా తరాణాం న భయం న లజ్జ’ స్థాయి కి చేరుకుంటే మనిషిని కబళిస్తాయి, శాంతిని మింగేస్తాయి. జీవితాన్ని కుక్కలు చింపిన విస్తరిని చేస్తాయి. కోరికలు తప్పుడు కోరికలు కానంత వరకు ప్రమాదం కాదు. పచ్చని సంసారాన్ని, చక్కని సంతానాన్ని కోరుకోని వారు ఎవరుంటారు చెప్పండి. తమ పిల్లలు ఉన్నత చదువులు చదవాలని, ఉన్నత హోదాలను అధిరోహించాలని ప్రతి ఒక్కరూ కోరుకోవడంలో తప్పులేదు. కానీ మితి మీరితే? చినుకు చినుకే వరదవుతుంది. కడవ..కడవా కలిసి కడలవుతుంది. మనం చేసే మంచికయినా, చెడుకయినా ఇదే సూత్రం వర్తిస్తుంది. మనిషిని బంధించేవి ఆశామోహాలనే కోరికలే సర్పాలు. ఆశ విష సర్పం లాంటింది. పాము పడగమీద మణికోసం పుట్టలో చేయి పెట్టడం ఎంత ప్రమాదకరమో, దురాశతో విపరీతమైన కోరికలకోసం వెంపర్లాడటమూ అంతే ప్రమాదకరం. మానవులు ప్రధానంగా ఆశ్రయించాల్సింది బుద్దినే. ఆ బుద్దినే ప్రఙ్ఞ అనికూడా అనవచ్చు. ఆ ప్రఙ్ఞ ఉన్నప్పుడే తృప్తి లభిస్తుంది. అలాంటి చిత్త ప్రవృత్తి మనిషికి అవసరం.

2. కొచ్చిన గొరయవు కోపములు
గచ్చుల గుణములు గలనాళ్ళు
తచ్చిన తలగవు తహతహలు
రచ్చలు విషయపు రతులన్నాళ్ళు…

అబద్ధాలు, కపటాలు, మోసాలు మనిషికి సర్వ సామాన్యం ఈ లౌకిక ప్రపంచలో. అవి మనిషిని అన్ని విధాలా కోపతాపాలకు ఈర్ష్యా ద్వేషాలకు గురి చేస్తూనే ఉంటాయి. మనిషికి ఎంత వదిలించుకుందామన్నా తహతహ (ఉత్కంఠత) తగ్గదు. గుట్టు రట్టవుతున్నా కోరికలు అణగిపోవడంలేదు. ప్రతి మనిషీ రెండు ముఖాలతో కనిపిస్తాడు. ఆధ్యాత్మిక ముఖం ఒకటైతే రెండోది లౌకిక ముఖం. ఈ రెండూ పరస్పరాశ్రితాలు గా పైకి మనకు కనిపించినా లౌకికత కోరికలు ఆధ్యాత్మికతను పక్కకు నెట్టడం గమనించ వచ్చు. మనిషికీ అంతర ప్రపంచం మూడు స్థాయిలలో ఉంటుంది. అవి జీవేచ్ఛ-స్వభావం-సంకల్పం. జీవేచ్ఛ అంటే ఒక మనిషి ఎందుకు జీవిస్తున్నాడో, ఎందుకు మనుగడ సాగిస్తున్నాడో, అతని వాస్తవ జీవిత లక్ష్యమేమిటో అదే అతని జీవేచ్ఛ. ఇది దోషరహితమైనది. ఇది జీవుని స్వస్వరూపం. జీవేచ్ఛలో దోషం ఉండదు. జీవేచ్ఛ ఎంత స్వచ్ఛమైనదైనా మనిషి దాన్ని వెంటనే ఆచరించలేడు. దానినే స్వభావంగా కలిగి ఉండాలి. తరువాత ఆ స్వభావాన్నే సంకల్పించాలి. సంకల్పంగా అది మార్పు చెందినపుడే అది ఆచరణలోకి వస్తుంది. అంటే జీవేచ్ఛ స్వభావంగా మారి, ఆ స్వభావం సంకల్పమైనపుడే అది ఆచరణలోకి వస్తుంది. అంటే ఆ మూడింటి మధ్యన సమన్వయం ఉండాలి. ఈ ప్రక్రియలో జీవేచ్ఛనుండి స్వభావం విభేదిస్తే ఆ విభేదించిన స్వభావాన్నే ఆచరిస్తే జీవేచ్ఛ ఆచరణలోకి రాక దానితో విభేదించిన స్వభావం మాత్రమే ఆచరణలోకి వస్తుంది. కనుక ఆ మనిషి యొక్క వాస్తవ జీవన లక్ష్యం నెరవేరదు. మరో సందర్భంలోనైతే అలా విభేదించిన స్వభావాన్ని సైతం ఆచరించలేని అసమర్ధత కూడా కలిగి ఉండవచ్చు. అంటే స్వభావం ఒకటైతే సంకల్పం మరోటి అవుతుంది. అది ఇంకా హీనత్వానికి దారితీస్తుంది. అంటే జీవేచ్ఛననుసరించి స్వభావం ఉండదు. స్వభావాన్ననుసరించి సంకల్పం ఉండదు. జీవేచ్ఛ పరిధిలోకి వచ్చే కోరికలు నిరభ్యంతరంగా ఉండవచ్చు. జీవేచ్ఛకు ఇతరమైన కోరికలున్నపుడు జీవేచ్ఛకు, స్వభావానికి వైరుధ్యం ఏర్పడుతుంది. ఇది వాంఛనీయం కాదు. మనిషి యొక్క పారమార్ధిక భ్రష్టత్వానికి మరియు ప్రవృత్తి నివృత్తి చక్రానికి దారితీస్తుంది. జీవేచ్ఛకు ఇతరమైనటువంటి కోరికలేవీ లేనపుడు జీవేచ్ఛే స్వభావంగా ప్రతిబింబిస్తుంది. ఇది ఆదర్శస్థితి. జీవేచ్ఛకు ఇతరమైన కోరికలన్నీ అణగిపోవడానికి వైరాగ్యం ఒక్కటే మార్గం అని ఉపదేశిస్తున్నాడు అన్నమయ్య.

3. వొకటికొకటికిని వొడబడవు
అకట శ్రీవేంకటాధిపుడ
సకలము నీవే శరణంటే యిక
వికటము లణగెను వేడుక నాళ్ళు…

కోరికలు చావడం – మనిషికి ఆధ్యాత్మిక చింతన కలగడం అనేవి పరస్పర విరుద్ధ విషయాలు. ఈ రెండిటికీ పొంతన కుదరడం చాలా కష్టం. అందువలననే మన రక్షణ బాధ్యతను మనం పరమాత్మకు అప్పగిస్తూ, ఆయన పాదాలచెంతన నిలచి చేసే ప్రార్థనే శరణాగతి. మన కష్టాలను ఈడేర్చే పరంధాముడు శ్రీవేంకటేశ్వరుడు. సకలమూ సర్వమూ నీవే అని ఆయనను శరణు వేడితే..మనకు సర్వ సుఖములూ కలుగుతాయి. ఆ సుఖము శాశ్వతమైనది.

అనుకూల్యస్య సంకల్పః ప్రాతికూల్యస్య వర్జనం/రక్షిష్యతీతి విశ్వాసః గోప్తృత్వ వరణం తథా /ఆత్మనిక్షేప కార్పణ్యే షడ్విధా శరణాగతిః ॥ అని శరణాగతి ఆరు లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది. ద్రౌపది, గజేంద్రుడు, విభీషణుడు మొదలైనవారు చేసిన శరణాగతి లోకంలో ప్రసిద్ధిని పొందినది. శ్రీమద్రామాయణంలో ఎన్నెన్నో శరణాగతి ఘట్టాలు మనకు సాక్షాత్కరిస్తాయి.. సర్వేశ్వరుడైన, సర్వజగద్రక్షకుడైన శ్రీ వేంకటేశ్వరుని శరణు వేడుదాం. సకల శుభాలను పొందుదాం అని ప్రభోదిస్తున్నాడు అన్నమయ్య.

ముఖ్యమైన అర్ధాలు. తహతహ = ఉత్కంఠత; రచ్చలు =రట్టులు; గచ్చులు = మాయలు; కొరయు= తొలగు; గాసిలి = బాధ; వికటము = నష్టములు; పాయవు = విడువవు.

******************

Print Friendly
Jun 01

లేకితనం .

రచన. ఆదూరి.హైమావతి.

తిరుమలరావు తిరుపతికి మొక్కు తీర్చుకోవడానికి కుటుంబంతో సహా బయల్దేరాడు. ముందుగానే కల్యాణోత్సవానికీ, తోమాల సేవకూ, సుప్రభాత దర్శనానికీ, వసతికీ కూడా గదులు ‘ఆన్ లైన్ ‘ లో బుక్ చేసుకుని, మరీ బయల్దేరాడు. వసతి గదిలో దిగి స్నానపానాదులు పూర్తి చేసుకుని , కల్యాణోత్సవానికి వెళ్ళి వచ్చాడు , భోజనాదికాలూ కానిచ్చి ఆ తర్వాత , చుట్టూ చూస్తూ విశ్రాంతిగా వరండాలోని కుర్చీలో కూర్చున్నాడు.

 

తిరుమలరావు శ్రీమతి- సీతాలక్ష్మి చాలా కలుపుగోలు ఇల్లాలు.ఇరుగూ పొరుగులను పలకరిస్తుండ టం ఆమె అలవాటు. ఆ అలవాటు ప్రకారం పక్కనే ఉన్న వసతి గదిలోని వారిని పలకరించింది. వారంతా కాస్తంత చిరాగ్గా వరండాలో తిరుగు తున్నారు. ” ఏమండీ! ఏ ఊరు మనది? దర్శనాలయ్యాయా!”అంది. ఆ గదిలో దిగిన యజమాని ఇల్లాలు “ఎక్కడండీ! అంతా బాగుందని గది ఇచ్చారు. తీరా చూస్తే బాత్ రూములోని గీజరు పని చేయడం లేదండీ! ఎవ్వరి స్నానాలూ కాలేదు. చన్నీళ్ళ స్నానాలు మాకెవ్వరికీ పడవు. స్నానాలు కాకుండా దర్శనాని కెలా వెళ్ళడం? ఎలక్ట్రీషియన్ కోసం ఎదురుచూస్తున్నాం?” అంది ఆమె. ” పోనీ ఒక పని చేయండి! మా గదిలోని వేడినీరు తీసుకుని స్నానాలు కానిచ్చేయండి.”అంది సీతాలక్ష్మి. ” చాలా థాంక్సండీ! గొప్ప సాయం ఆఫర్ చేశారు, ఉండండి రెండు బకెట్లు పట్టుకొచ్చి వేడినీళ్ళు పట్టుకెళతాము.” అంటూ ఆ ఇల్లాలు లోనికెళ్ళింది, సంబరంగా .

వెంటనే తిరుమలరావు ” అదెలాగే! ఆలోచన లేకుండా వాగుతావ్! మన గదిలో నీళ్ళు వారికెలా ఇస్తాం? నోరుమూసుక్కూర్చో లేవా “ అంటూ భార్యపై ఆగ్రహించాడు. ఆమె ” ఈ నీళ్ళు మనవా! ఈ కరెంటు మనం కడుతున్నామా! అంతా ఆ శ్రీనివాసునిదే! భక్తులందరి కోసమే కదండీ ” అంది. “నోరు మూసుకుంటావా! నాకే ఎదురుచెప్తావా! వెళ్ళు, జాగ్రత్త ” అంటూ భర్త కోప్పడగానే , ముఖం చిన్న బుచ్చుకుని లోని కెళ్ళింది.

 

బకెట్స్ పట్టుకొచ్చిన పక్క వసతి గది ఇల్లాలు అతడి మాటలు విని, చిన్న బోయి నిల్చుంది. ఇంతలో ఎలక్ట్రీషియన్ వచ్చాడు తన పరికరాల పెట్టెతో. ఐదు నిముషాల్లో గీజర్ స్విచ్ బాగు చేసేసి వెళ్ళాడు. వారు స్నానాలు చేసి దర్శనానికి వెళ్ళి పోయారు.

 

మరునాడు సుప్రభాత దర్శనానికై తిరుమలరావు కుటుంబం ఆయత్త మైంది. ఐతే స్నానాలు చేయను గీజరు వేడి నీళ్ళివ్వ లేదు. సీతాలక్ష్మి తిరుమల రావు చేత ఎలక్ట్రీషియన్ కు ఫోన్ చేయించింది. ఉదయం తొమ్మిదికి వస్తానని సమాధానం చెప్పాడు , ఏం చేయనూ పాలుపోక వరండాలో తిరుగుతున్న సీతాలక్ష్మిని , పక్క గది ఇల్లాలు పలకరించి , విషయం తెల్సుకుని , గబగబా లోని కెళ్ళి రెండు బకెట్స్ నిండా వేడి వేడి నీరు తెచ్చి గుమ్మం ముందు ఉంచి,” కానివ్వండి స్నానాలు, మేమూ సుప్రభాత దర్శనానికే నండీ!, అంతా కలిసే వెళ్దాం. ” అంది నవ్వుతూ.

గదిలోంచి అంతా వింటూన్న తిరుమలరావు తన దిగజారుడు బుధ్ధికి , లేకితనానికీ సిగ్గిలి తలదించుకున్నాడు.

————————

Print Friendly
Jun 01

సంస్కరణ (కథ )

రచన : జీడిగుంట నరసింహ మూర్తి

“బాబూ మీ హోటల్లో కాఫీ ఒక్కటే ఆర్డర్ ఇస్తే తీసుకు రారా ?” అంటూ కొద్దిగా కోపంగానే మొహం పెట్టి అడిగాడు గోపాలం సర్వర్ వైపు చూస్తూ. తను సంధించిన ప్రశ్న ప్రొప్రయిటర్ కూడా విన్నాడా లేదా అని అటువైపు కూడా చూసాడు. ప్రొప్రయిటర్ నిర్లక్ష్యంగా డబ్బులు లెక్కెట్టుకునే పనిలో బిజీగా వున్నాడు. . అప్పటికే గోపాలం ఆ హోటల్ కి వచ్చి అరగంటకు పైగా అయ్యింది.
“అవతల పెద్ద పెద్ద ఆర్డర్స్ ఇచ్చిన వాళ్ళు చాలా సేపట్నుంచి ఎదురు చూస్తున్నారు “ అంటూ సర్వర్ గోపాలం మొహాన్ని ఎగాదిగా చూసుకుంటూ లోపలికి వెళ్లి పోయాడు. అతని చూపుల్లో “ నీ ఒక్క బోడి కాఫీ కోసం సీటు ఆఫర్ చేసిందే గొప్ప “ అన్న అర్ధం గోచరిస్తోంది..
“సరే పెద్ద పెద్ద ఆర్డర్స్ ఇచ్చిన వాళ్ళ విషయమే నువ్వూ, నీ ప్రొప్రయిటర్ చూసుకోండి నేను వెళుతున్నాను “ అంటూ కోపంగా బయటకు వచ్చేసాడు. గోపాలం..
మరో రోజు అక్కడేదో కొత్త హోటల్లా కనిపిస్తే పొద్దున్నే వాకింగ్ చేసి వస్తూండే సరికి బాగా నీరసం ఆవరించి లోపలికి వెళ్లి అతని ఫేవరేట్ ఐటెం ఇడ్లీ, సాంబార్ ఆర్డర్ ఇచ్చాడు. అయితే ఆ హోటల్లో సాంబార్ చల్లగా ఉండటం దాంట్లో ఏదో రంపపు పొట్టు లాంటి పదార్ధం కలిపినట్టుగా అనుమానం రావడం, వెంటనే వాంతి చేసుకోబోయి తమాయించుకుని ఒక రెండు నిమిషాల తర్వాత సరాసరి హోటల్ ప్రొప్రయిటర్ దగ్గరకు వెళ్లి
“ బాబూ ఈ హోటల్ బహుశా ఈ మధ్యే పెట్టి ఉంటారు. పదార్ధాల మీద అంత శ్రద్ద లేకపోతే ఎలాగండి ? ఆ ఇడ్లీ తిని చూడండి వేడిగా లేకపోతే మానె కనీసం సాంబారైనా వేడిగా ఉంచాలని మీకనిపించదా ? పైగా దాని రుచి చూస్తేనే వికారం వచ్చేస్తోంది. ఇక కాఫీ చూస్తే సరే సరి. చూసే వాళ్లకు అది కాఫీనా కూల్ డ్రింకా అన్న అనుమానం రాక మానదు. దానితో పాటు మీ సర్వర్ను ఒక స్ట్రా కూడా ఇమ్మని చెపితే బాగుంటుంది. . చూస్తూ చూస్తూ హోటళ్ళను తగలేస్తున్నారండీ !” అంటూ అప్పటివరకు బిగపెట్టుకున్న ఆవేశాన్ని ఒక్కసారిగా ప్రొప్రయిటర్ మొహంమీద వెళ్ళగక్కేసాడు..
పొద్దున్నే అనుకోకుండా ఇలాంటి ప్రతిఘటన ఎదురయ్యేసరికి ప్రొప్రయిటర్ ఒక నిమిషం సేపు విభ్రమ చెంది అంతలోనే తేరుకుని సాధ్యమైనంతవరకు గొంతు తగ్గించి “మాస్టారూ పది గంటల కొచ్చి సాంబారు వేడిగా కావాలంటే ఏ హోటల్లోను ఇవ్వరు. ఉదయం ఎనిమిది లోపు వచ్చి అప్పుడు అడగండి “ అన్నాడు . మామూలుగా అన్నా అతని గొంతులో రవ్వంత హేళన తొంగిచూసింది..
మర్నాడు గోపాలం పనిగట్టుకుని ఏడు గంటలకే నిన్న వెళ్ళిన హోటలకి వెళ్ళాడు. ఆ రోజు సాంబారు ముట్టుకోగానే చెయ్యి కాలినంత పనయ్యింది.. .
గోపాలం ప్రొప్రయిటర్ కేబిన్ దగ్గరికి వెళ్ళాడు
“ బాబూ అన్న మాట ప్రకారం ఈరోజు సాంబారు చెయ్యి కాలేటట్టు పెట్టారయ్యా !” అన్నాడు.
ప్రొప్రయిటర్ ముఖం జేవురించి నట్టయ్యింది.
“తెలిసింది కదా ఇక నుండి తొందరపడి అనవసరంగా కామెంట్లు చెయ్యకండి.“ అన్నాడు అతను పూర్తిగా గోపాలం మొహంలోకి చూడకుండానే.. అతని మాటల్లో మృదుత్వం ఏ కోశానా కనిపించడం లేదు.
గోపాలం బలవంతంగా నిగ్రహించుకున్నాడు. అతని ముఖం అప్రసన్నంగా మారింది.
“ బాబూ నన్ను మీరేమనా అనుకోండి . మీరింకా ఈ హోటల్ ఎంతో కాలం నడపగలరన్న నమ్మకం నాకు లేదు. ఇందాక నేను చెప్పింది మీ హోటల్లో సాంబారు వేడిగా ఉండి చెయ్యి కాలిందని చెప్పలేదు. ఐసు గడ్డలా ఉండి చెయ్యి కాలిందని చెప్పబోతున్నాను. మీరెప్పుడైనా మీ కస్టమర్లు చేసిన కంప్లైంట్స్ స్వయంగా అటెండ్ అయ్యారా ? హోటళ్ళలో కస్టమర్ల కంప్లైంట్స్ నుండి దూరంగా ఉండాలంటే హోటల్ యజమాని రోజుకొకసారైనా పరిసరాలు పర్యవేక్షిస్తూ ఉండాలి. మీరేమీ డబ్బులు తీసుకోకుండా ఊరికే పెట్టడం లేదు కదా ? కనీసం అన్న మాటమీద నిలబడటం నేర్చుకోండి .అర్ధం చేసుకోకుండా మా మీద ఆగ్రహపడితే ఏం ఉపయోగం ? వ్యాపారస్తులకు ఇది తగదు “ అంటూ ఘాటుగానే చురక వేసాడు గోపాలం.. అతని మాటల్లో కోపం ఉంది. క్రోధం ఉంది. ఇంకా ఆవేదన కూడా ఉంది.
మంచైనా, చెడైనా మొహమ్మీద చెప్పేయడం గోపాలానికి అతని వృత్తిలో అలవాటైన విద్య. దానివల్ల అతనికి చాలామంది శత్రువులు తయారయ్యారు. కాని నిజాన్ని నిర్భయంగా చెప్పగలుగు తున్నందుకు అతనికి గర్వంగా ఉంటుంది.
రోజూ వాకింగ్ కని అటువైపే వెళుతూ ఉండడంతో కాకతాళీయంగా అతను తను దెబ్బలాట పెట్టుకున్న హోటల్ వైపు చూసాడు. అక్కడ మనుషుల అలికిడి లేదు. . అలా వరసగా వారం రోజులు హోటల్ మూసే ఉండటంతో ఉండబట్టలేక ప్రక్కనున్న కిళ్ళీ బడ్డి అతన్ని అడిగేసాడు గోపాలం…
“ ఏమో సారూ జనాలు ఎవ్వరూ రావటం లేదంట. హోటల్లో పదార్ధాలు ఏవీ బాగుండవు అంటూ కస్టమర్లు చెప్పుకుంటూ వుంటారు. హోటల్ అమ్మేసాడంటారు కొంతమంది ” అంటూ అతను తన పనిలో పడి పోయాడు.
గోపాలం మనస్సు చివుక్కుమన్నా “ నా హెచ్చరికను పెడచెవిన పెట్టడం వల్లనే అతను హోటల్ మూసుకుని వెళ్ళిపోయాడు. ఆవేశం, ఉద్వేగం, ఉద్రేకం, ఏ వృత్తిలో ఉన్న వాళ్ళనైనా శక్తి యుక్తులను చంపేస్తుంది. ఆ హోటల్ వాడి విషయంలో అదే జరిగింది “ అనుకున్నాడు గోపాలం..
సరిగ్గా వారం రోజులకు ఆ హోటల్ షట్టర్ తెరిచి ఉంది. “ వీడి దుంప తెగిపోనూ మళ్ళీ తెరిచాడూ ? “ అనుకుంటూ లోపలి కెళ్ళి చూసాడు గోపాలం.
“ఏం కావాలి సార్ ?” అంటూ లోపల కూర్చున్న వ్యక్తి ఒకతను పలకరించాడు.
“ ఇంతకు ముందు ఈ హోటల్ వేరే వాళ్ళ కింద ఉండేదనుకుంటా ఎవరో కొత్త వాళ్ళు కనపడితే పలకరిద్దామని వచ్చాను “ అన్నాడు గోపాలం అసలు విషయం కూపీ లాగాలని చూస్తూ.
“ ఇంతకు ముందు వాళ్ళు నష్టం వచ్చిందని మాకు అమ్మేసారు లెండి “ అన్నాడతను తాపీగా.
“ చూడు బాబూ మీరు ఏమీ అనుకోకపోతే ఒక మాట. నేనో పెద్ద కంపనీలో మార్కెటింగ్ ఆఫీసర్ గా చేసి రిటైరయ్యాను.ఇక్కడ ఒక కిలో మీటర్ దూరంలో మా సొంత ఇల్లు ఉంది. అంటే స్ధానికుడి నన్న మాట. అడిగినా అడగక పోయినా నాకు సలహాలు ఇవ్వడం అలవాటై పోయింది.. . ఎవరైనా పొరపాటు పనులు చేస్తూంటే వాటిని నాకు చేతనయినంత వరకు సరిచెయ్యడానికి ప్రయత్నం.. . ఈ విషయంలో ఎవ్వరి నుండి ఒక్క పైసా ఆశించే వాడిని కాదు. ఇంతకు ముందు ఈ హోటల్ నడిపిన వాడికి చిలక్కి చెప్పినట్టు చెప్పాను పొరపాట్లు చేస్తున్నావని . అతనికి కళ్ళు నెత్తికెక్కి నా మాట పెడచెవిన పెట్టి నాశనం కొని తెచ్చుకున్నాడు. ఇదే చోట ఇప్పుడు మీరు హోటల్ తెరవాలని చూస్తున్నారు మరి. మీకు కొన్ని సలహాలు ఇవ్వొచ్చునా? “ అంటూ అడిగాడు గోపాలం. తనగురించి చెప్పుకోవడంలో అతని ఛాతి ఉప్పొంగింది.
“అయ్యో దానిదేముందండీ పెద్దవాళ్ళు. మీకన్నా శ్రేయోభిలాషులు ఎవరుంటారు ?“ అంటూ కూర్చోండి అంటూ కుర్చీ చూపించాడు అతను..
పైగా గోపాలం పైసా ఆశించే వాడిని కాదనడంతో అతనికి ధైర్యం వచ్చింది.
“ చూడు బాబూ కక్కుర్తి పడకుండా పూరీలు స్వచమైన గోధుమ పిండి తోనే చెయ్యండి . మైదా పొరపాటున కూడా కలపద్దు. అది అనారోగ్యానికి హేతువు. నూనె ఏ రోజుది ఆ రోజు ఉపయోగించండి. దాంట్లో వేరే నూనెలు కలపద్దు. చాలామంది నూనె మార్చకుండా వారం పది రోజులు పాత నూనెకు కొత్త నూనె జోడిస్తూ కస్టమర్స్ ఆరోగ్యం పట్టించుకోవడం మానేస్తున్నారు . ఇలా కాని చేస్తే కామెర్ల రోగం , కాన్సర్ లాంటి పెద్ద జబ్బులు కూడా రావడం కాయం. ఇంకా చాలామంది దోశలకు ప్రత్యేకంగా నూనె ఉపయోగించకుండా పక్కనే పూరీలు వేయిస్తున్న మరుగుతున్న నూనె వేస్తున్నారే తప్ప వాటికంటూ వేరే నూనె ఉపయోగించడం లేదు. ఇదీ చాలా ప్రమాదం. కొద్దిగా రేట్ ఎక్కువున్నా కస్టమర్స్ పట్టించుకోరు కాని ఇలాంటి ప్రమాదకరమైన పనులు మాత్రం చెయ్యకండి. ఇక తాగే నీళ్ళ విషయంలో రాజీ పడకండి. స్వచ్చమైన మంచినీరు అందివ్వండి. వాష్ బేసిన్ దగ్గర ఎప్పుడూ ఒక సబ్బు పెట్టండి. సర్వర్స్ ఎప్పుడూ నీటుగా వుండేటట్టు చూడండి . కింద పడ్డ ఐటమ్స్ పొరపాటున కూడా సర్వ్ చెయ్యకుండా చూడండి.. . . . మీరు కొత్తగా హోటల్ తెరిచారు కాబట్టి కాస్త రేట్లు ఎక్కువైనా కొన్ని ఆధునిక పద్దతులు పాటించండి. చాలా హోటళ్ళలో పదార్ధాలు తయారుచేసే రూమ్కు నో ఎంట్రీ పెడతారు. అంటే అక్కడ జరుగుతున్న ఘాతుకాలు ఎవరూ చూడకూడదనే కదా ! కాని మీరు అలా కాకుండా కొత్త పద్దతిలో అటువంటి బోర్డులు పెట్టకుండా కస్టమర్లకు మీ మీద విశ్వాసం కలిపించండి. అప్పుడప్పుడు ఆత్మ పరిశీలన చేసుకోవడం వల్ల అది మీ అభివృద్దికి ఎంతో బాగా దోహదపడుతుంది. అదే మీకు శ్రీ రామ రక్ష” అంటూ సలహా ఇచ్చి అక్కడనుండి వెళ్ళబోయాడు గోపాలం..
“అలాగే మాస్టారూ మీరు చెప్పింది తప్పకుండా అమలు చేస్తాం. ఇందులో మాకు పోయిందంటూ ఏమీ లేదు. కస్టమర్ల సంతృప్తి కన్నా మించింది మాకు వేరే లేదు. మాకు ఈ ఒక్క చోటే కాకుండా ఈ ఊళ్ళో నాలుగైదు చోట్ల హోటళ్ళు ఉన్నాయి. ఎక్కడా నో కంప్లయింట్.” అన్నాడు గర్వంగా చూస్తూ. తన మాటకు విలువ ఇచ్చినందుకు అతనికి కృతజ్ఞతలు చెప్పి అక్కడనుండి కదిలాడు గోపాలం..
ఒక నెల రోజుల తర్వాత గోపాలం వియ్యంకుడు ఊళ్ళోకి రావడంతో పిచ్చా పాటి తను రిటైరయ్యాక ఎలా కాలక్షేపం చేస్తున్నాడో చెపుతూ ప్రముఖంగా హోటళ్ళను ఉద్దరించే కార్యక్రమాన్ని గూర్చి వివరించాడు. పనిలో పనిగా వియ్యంకుడిని ఈ మద్యే పునరుద్దరించిన హోటలికి తీసుకుని వెళ్ళాడు. అటూ ఇటూ తిరుగుతున్న వాహనాలు రేపుతున్న దుమ్మూ, ధూళీ పొగా కాలుష్యాల మధ్య బయటే పూరీలు, దోశలు వగైరా తయారు చేస్తూ వుండడటం గోపాలం కంట పడింది. . తను అంతగా చెవిలో ఇల్లు కట్టుకుని పోరినా పక్కనే మరుగుతున్న పూరీలు వేయిస్తున్న నూనెనే దోశల మీద వేస్తూ ఉండటం చూసాక గోపాలానికి అక్కడున్న వాతావరణం అసహ్యంగా,
భరించలేనట్టుగా అనిపించింది. ఇంకో పక్క పూరీ కూరమీద మూత లేక పోవడంతో భయంకరంగా పెద్ద పెద్ద ఈగలు వాలి వున్నాయి. కళ్ళ ఎదుటే ఘోరం జరుగుతున్నా ప్రేక్షకుడిలా కళ్ళప్పగించి చూడాల్సిన దుస్థితి వచ్చింది.
గోపాలం ఎదుర్కుంటున్న గందరగోళ పరిస్థితి చూసి అతని వియ్యంకుడు “ మీరు దీని గురించి ఎక్కువగా ఆలోచించకండి బావగారూ ! ఈ సమాజంలో ఎవ్వరు ఎవ్వరిని మార్చాలనే ప్రయత్నం చేసినా అది వృధా ప్రయాసే అవుతుంది. కుక్క తోక వంకర అన్నట్లు వాళ్లకు నచ్చినట్టు, తోచినట్లు వాళ్ళు చేసుకుని పోతారు. అయినా అసలు ఏ వ్యవస్థ నైనా ప్రక్షాళన చెయ్యాలనుకోవడం, సంస్కరించాలనుకోవడం మన పనా చెప్పండి ? మనం పోయే దారిలో ఒక పెద్ద కొండ అవరోధంగా నిలిస్తే మనలో నిజంగా శక్తి ఉంటే దాన్ని పిండి చేసి దారికడ్డం తొలగించుకోగలగాలి. లేదా ఆ కొండ పక్కనుండి తప్పుకుని వెళ్లిపోవడం ఉత్తమం. పదండి బయటకొచ్చి చాలా సేపయ్యింది. ఇంట్లో వాళ్ళు మన కోసం ఎదురు చూస్తూ వుంటారు” అంటూ ఈ వ్యవస్తను ప్రక్షాళన చెయ్యాలనుకుని విఫల ప్రయత్నం చేస్తూ వికల మనస్కుడైన గోపాలాన్ని మనసు మళ్ళించే పనిలో పడ్డాడు ఆయన వియ్యంకుడు. .

xxxx సమాప్తం xxxx

Print Friendly
Jun 01

సారంగ పక్షులు

రచన: టి.వి. యస్. శాస్త్రి

 

(మహాభారతం లోని ఈ కధను మీరు ఎప్పుడైనా విన్నారా?వినకపోతే తప్పక ఇది చదవండి!)

పురాణాల్లో కొన్ని కధల్లో కొన్ని పక్షులు ,జంతువులు  మనుషుల్లాగే మాట్లాడుతుంటాయి. అంతే కాదు కొన్ని సార్లు మేలుచేసే సూచనలు ఇస్తాయి. మరికొన్ని సార్లు వేదాంతపరమైన భాషణలు కూడా చేస్తుంటాయి.పురాణాల్లో ఉన్న ఈ అద్భుత కధలు వింటానికి ఉత్సాహంగా కూడా ఉంటాయి. పక్షులు,జంతువులు మాట్లాడే కధలు చిన్న పిల్లలకు చాలా ఇష్టం.కానీ పురాణాలు మాత్రం పెద్దవారు చదవటానికి నిర్దేశించపడ్డాయి,అవి వారికే అర్ధమవుతాయి!అలా మాట్లాడే పక్షులకు, ,జంతువులకు ఒక నేపధ్యం,గత చరిత్ర ఉంటాయి.వాటికి మాట్లాడే వరం ఎలా వచ్చిందో కూడా పురాణాలే చెబుతాయి.సాధారణంగా అవి పూర్వజన్మలో మనుష్య జన్మ పొంది ఉండొచ్చు. ఉదాహరణకు ఒక జింక పూర్వ జన్మలో ఋషి ఆయి ఉండొచ్చు,అలానే ఒక నక్క పూర్వ జన్మలో రాజు అయి ఉండొచ్చు. శాపవశాత్తు , కర్మఫలం వలన వాటికి ఈ జన్మలు లభించి ఉండొచ్చు.అటువంటి సందర్భాలలో జింక రూపంలో ఉన్న ఋషి ,ఋషిలాగే మాట్లాడుతాడు.నక్క రూపంలో ఉన్న రాజు, రాజులాగే తెలివితేటలు కలిగి ఉంటాడు.అలాంటి కధలు నీతిదాయకంగా,జీవిత సత్యాలను చెబుతాయి.ఖాండవప్రస్థం ఎన్నో ఔషధాలు, ముళ్ళు,మిట్టపల్లాలు, భయంకరమైన జంతువులున్న ఒక పెద్ద అడవి. కృష్ణార్జునులు కలసి దాన్ని దహనం చేసి వారి స్వాధీనంలోకి తెచ్చుకున్నారు. అక్కడ ఒక సుందరమైన నగరాన్ని నిర్మించాలని వారి ఆలోచన.ఆ సమయంలో ఆ అడవిలో ఒక సారంగ పక్షి తన పరివారంతో నివసిస్తుంది. వాటిల్లో ఒక మగ సారంగ పక్షి ఆనందంగా మరొక ఆడపక్షితో కలసి అడవంతా విహరిస్తుంది.ఆ మగ పక్షి భార్యాపిల్లలను వదిలేసి తిరుగుతుంది. పాపం ఆ తల్లిపక్షే పిల్లల మంచి చెడులు చూస్తుంది.అడవికి నిప్పు అంటుకునే వేళ,ఆ అగ్నికీలలు అడవంతా వ్యాపిస్తుంటే,తల్లిపక్షి పిల్లల క్షేమాన్ని గురించి బాధపడుతుంది.ఆ తల్లిపక్షి పిల్లలతో ఇలా అంటుంది, “అడవంతా నిప్పు అంటుకుంది.మీ తండ్రి మీ గురించి పట్టించుకోకుండా ఎక్కడ తిరుగుతున్నాడో కూడా తెలియదు. నేనొక్క దాన్ని మిమ్మల్ని కాపాడలేను! అడవిలో జంతువులన్నీ కకావికలై క్షేమమైన ప్రదేశాలకు పోవటానికి పరుగిడుతున్నాయి.ఈ పరిస్థితులలో నేను ఒక్కదాన్నే మిమ్మల్ని తీసుకొని ఎగిరి మరో చోటికి వెళ్ళలేను.”  బాధపడుతున్న తల్లిని చూసి పిల్లలు ఇలా అన్నాయి,”  అమ్మా!  మా గురించి నీవు బాధపడవద్దు. మా కర్మకు మమ్మల్ని వదిలెయ్యి!కృష్ణార్జునులు దహనం చేస్తున్న ఈ అడవిలో మేము ఒక వేళ చనిపోతే,మరు జన్మలో మాకు ఉత్తమమైన జన్మ లభించటానికి అవకాశం ఉంది. కానీ నీవు చనిపోతే మన జాతి నశిస్తుంది.అందుచేత మమ్మల్ని వదిలేసి నీవు క్షేమమైన చోటికి ఎగిరిపో! అక్కడ మరొక మగపక్షిని జత చేసుకొని ఆనందంగా ఉండు. కాలగతిలో నీకు మళ్ళీ సంతానం కలగొచ్చు, క్రమేణా మమ్మల్ని మరచిపోవచ్చు కూడా! మన జాతికి ఏది మేలో ఆలోచించి తగిన నిర్ణయం తీసుకో!” పిల్లలు అన్ని విధాలా నచ్చచెప్పినప్పటికీ తల్లికి వాటిని వదలి వెళ్ళాలనిపించలేదు.”మీ తోటే నేను కూడా ఈ మంటల్లోనే మసి అయిపోతాను” అని అంది తల్లిపక్షి .ఈ పక్షుల గత చరిత్రను తెలుసుకుందాం!పూర్వం మందాలపుడు అనే ఋషి బ్రహ్మచర్య దీక్షను బూని తపస్సు చేసి ఉత్తమలోకాలకు వెళ్ళాలనుకుంటే. స్వర్గ ద్వారం వద్ద ఉన్న రక్షకుడు ఋషితో,”సంతానం లేని వారికి స్వర్గ ప్రవేశం లేదు”అని చెప్పి వెనక్కి తిప్పి పంపాడు. అప్పుడు అతను సారంగ పక్షిగా మారి జరిట అనే స్త్రీ పక్షితో కలసి సంసారం చేస్తాడు! జరిట నాలుగు గుడ్లను పెడుతుంది. కొద్దికాలం తర్వాత సారంగ (మగపక్షి) కట్టుకున్న భార్యను వదిలేసి, లపిట అనే మరో స్త్రీ పక్షితో నివసిస్తున్నాడు! జరిట తన నాలుగు గుడ్లను పొదిగి వాటికి ఒక రూపాన్ని ఇచ్చింది.నిజానికి ఆ పక్షి పిల్లలు ఒక ఋషి సంతానం కావటం వల్ల వాటికి ఆ ఉన్నతమైన భావాలు వచ్చి, తల్లితో అలా చెప్పాయి! ఆ తల్లిపక్షి పిల్లలతో మళ్ళీ ఇలాగా అంది,”ఆ చెట్టు కింద ఒక ఎలుక కన్నం ఉంది. అక్కడ మిమ్మల్ని ఉంచుతాను. ఆ కన్నాన్ని నేను మట్టితో పూడుస్తాను. ఆ కన్నంలో ఉంటే మిమ్మల్ని అగ్ని దహించలేదు!అగ్ని చల్లారగానే మిమ్మల్ని బయటికి తీసుకొని వస్తాను!” అందుకు పిల్లలు అంగీకరించలేదు. వాళ్ళు తల్లితో ఇలా అన్నారు,” కన్నంలో ఉన్న ఎలుక మమ్మల్ని తినేస్తుంది,దాని కన్నా మంటల్లో మసి కావటమే మేలు!” పిల్లలకు ఉన్న భయాన్ని గ్రహించిన తల్లి ఇలాగా అంది,”ఆ కన్నంలో ఉన్న ఎలుకను ఒక గద్ద తినటం నేను చూసాను. అందువల్ల మీకేమీ భయం లేదు”. “కన్నంలో ఇంకా కొన్ని ఎలుకలు ఉండొచ్చు,కాబట్టి మేము ఆ కన్నంలో ఉండలేము. నీవు క్షేమమైన చోటికి వెళ్ళు! మా కోసం నీ జీవితాన్ని త్యాగం చేయొద్దు. నీవు మమ్మల్ని పెంచి పెద్ద చేసావు,కానీ మేము నీకేమీ చేయలేకపోయాం!నీ కడుపున పుట్టి నీకే దు:ఖాన్ని కలిగిస్తున్నాం!”అని పిల్ల పక్షులు బదులు చెప్పాయి. అడవంతటిని దహించిన అగ్ని ఆశ్చర్యంగా ఆ పక్షి పిల్లలను మాత్రం దహించలేదు. మంటలు ఆరిన తర్వాత తల్లి పక్షి వచ్చిఆశ్చర్యంగా,ఆనందంగా తన పిల్లలను ముద్దాడింది. మంటలు రేగుతున్నప్పుడు మగ సారంగ పక్షి తన పిల్లల కోసం పరితపించింది.అదే భయాన్ని తన కొత్త భార్య అయిన లపిటకు చెప్పింది. అప్పుడు లపిట, ” నీ ఉద్దేశ్యం నాకు తెలుసు,నీకు నా మీద మోజు తీరింది.నీవు మళ్ళీ నీ మొదటి భార్య జరిట దగ్గరికి వెళ్లాలని చూస్తున్నావు.నీ మాయలన్నీ నాకు తెలుసు. నీవు మొదటి భార్య దగ్గరికే వెళ్ళు” అని చీదరించుకుంది లపిట.సారంగ పక్షి(ఋషి మందాలపుడు) ఇలా అంది,”నీవు ఊహించింది అంతా అబద్ధం.సంతానం కోసం నేను ఈ జన్మ ఎత్తాను. సంతానం కలిగింది. సంతానం మీద ప్రేమ ఉండటం సహజం!నా సంతానాన్ని చూసి మళ్ళీ నీ దగ్గరకే వస్తాను!” అని అలా నచ్చచెప్పి మొదటి భార్య ఉన్న చెట్టు దగ్గరికి వెళ్ళింది.వచ్చిన భర్తను జరిట పట్టించుకోలేదు.ఇక్కడికి ఎందుకొచ్చావని అడిగింది కూడా!అప్పుడు ఆ సారంగ పక్షి,”నాకు కలిగిన సంతానాన్ని చూడాలని వచ్చాను,వాళ్ళు బాగున్నారా?” అని అడిగింది.అప్పుడు జరిట దు:ఖంతో ,”నీవు పిల్లలను గురించి ఎప్పుడు పట్టించుకున్నావు? దాని దగ్గరికే వెళ్ళు!” అంది.సారంగ పక్షి(మందాలపుడు) ఇలా అనుకుంటాడు–స్త్రీకి సంతానం కలిగిన తర్వాత భర్తను గురించి పెద్దగా పట్టించుకోదు.లోకపు తీరే ఇది.వశిష్టుడి అంతవాడికే ఈ బాధలు తప్పలేదు.పతివ్రత  అయిన వరుంధతి కూడా సంతానాన్ని పొందిన తర్వాత భర్త అయిన వసిష్టుడిని పెద్దగా పట్టించుకోలేదు!

సృష్టిలోని సకల జీవరాసుల ప్రవృత్తి ఒకే రకంగా ఉంటుందనే సందేశాన్ని ఈ కధ మనకు ఇస్తుంది!

 

టీవీయస్.శాస్త్రి

Print Friendly
Jun 01

కమాస్ రాగ లక్షణములు

రచన: భారతి ప్రకాష్

 

ఈ రాగము 28.వ. మేళకర్త రాగమైన హరికాంభోజి నుండి పుట్టిన జన్య రాగం.

ఆరోహణ – స మ గ మ ప ద ని స.

అవరోహణ – స. ని ద ప మ గ రి స

షడ్జమ, పంచమాలతో కలసి ఈ రాగం లో వచ్చే స్వరాలు :
చతుశృతి రిషభం, అంతర గాంధారం, శుద్ధ మధ్యమం, చతుశృతి దైవతం, కైశికి నిషాదం మరియు కాకలి నిషాదం.

వక్ర షాడవ సంపూర్ణ రాగం; ఆరోహణ లోనే వక్రం. ఏక స్వర వక్ర ఆరోహణ;
వర్జ రాగం; – ఆరోహణ లో ‘ రి ‘ వర్జింపబడినది. ఏక స్వర భాషాంగ రాగం; కాకలి నిషాద మొక్కటే అన్య స్వరం; ఈ స్వరం ఈ ప్రయోగం లో వస్తుంది. – స. ని సా.

ఈ క్రింది దాటు స్వర ప్రయోగాల వంటివి ఈ రాగానికి అందాన్నిస్తాయి. –
స. మ. గ. మ. రి. గ. స. రి.
ప స. ని స. ద ని ప ద
మ ని ద ని ఫా

విశేష సంచారాలు:-
స గ మ; మ గ స; ప ద మ
కొన్ని రచనలలో ఈ అపురూపమైన ప్రయోగం కనపడుతుంది. –
ప ద స. ని ద

రాగ చాయా స్వరాలు: – మ ద ని

న్యాస స్వరాలు: – మ ప

అంశ స్వరం : – ప
ఈ రాగం లో రచనలు ఈ క్రింది స్వరాలతో మొదలవుతాయి.
స, మ & ప
ఈ రాగం లోని రచనలలో మంద్రస్థాయి నిషాదం క్రింద సంచారముండదు.

బాగా విస్తారమైన రాగం. ఎల్లవేళలా పాడదగిన రాగం.
శ్లోకాలు, పద్యాలు ఎక్కువుగా ఈ రాగం లో పాడతారు.
ఆనందకరమైన దేశ్య రాగం.
శృంగార, భక్తి రస ప్రధానమైన రాగం.

చరిత్ర :

చరిత్రలోకి చూస్తే ముందుగా ఈ రాగం ఉపాంగ రాగమే.
శ్రీ త్యాగరాజు రాసిన రెండు కృతులలో కూడా కాకలి నిషాదాన్ని వాడలేదు.
అంతే కాక ఆయనకన్న ముందువారైన శ్రీ భద్రాచల రామదాసు గారు కాని, సమకాలీకులైన శ్రీ స్వాతి తిరునాళ్, మరియు శ్రీ చిన్ని కృష్ణ దాస గాని కాకలి నిషాదాన్ని వాడలేదు.

కాకలి నిషాదాన్ని ఈ రాగం లో మొట్టమొదటి సారిగా జావళీలలో వాడడం మొదలయ్యింది. ఆ తర్వాత నెమ్మదిగా పండితులుకూడా వాడడం మొదలయ్యింది.
ఇప్పుడు ఈ రాగం పూర్తిగా భాషాంగ రాగం.

కాకలి నిషాద ప్రయోగం లేకుండానే కమాస్ ఆలాపన చక్కగా చేయవచ్చు.
” కమాస్, కమాచి ” అనే రాగాల పేర్లు కొన్ని ప్రాచీన గ్రంధాలలో కనపడతాయి.

కాలధర్మం ప్రకారం త్యాగరాజ కీర్తనలైన ” సుజన జీవనా రామ, సీతాపతే ” కీర్తనలు పాడడానికి ముందు ఆలాపనలో కాకలి నిషాద ప్రయోగం ఉండకూడదు.
అదే ” బ్రోచే వారెవరురా ” పాడేటప్పుడు ఈ కాకలి నిషాదం వాడవచ్చు.

ఈ రాగం లోని కొన్ని ముఖ్య రచనలు:

రచన సాహిత్యం తాళం రచించినవారు
1. స్వరజతి సాంబశివయనవే ఆది శ్రీ చిన్ని కృష్ణదాస.

2. కృతి సుజనజీవన రూపక శ్రీ త్యాగరాజు.

3. కృతి సీతాపతే ఆది శ్రీ త్యాగరాజు.

4. కృతి బ్రోచేవారెవరురా ఆది శ్రీ వాసుదేవాచార్.

5. జావళి మరులుకొన్నాదిరా ఆది శ్రీ రామ్‌నాడ్ శ్రీనివాస
అయ్యంగార్.

6. జావళి కొమ్మరోవాని ఆది –

సీతాపతే కమాస్ రాగం ఆది తాళం శ్రీ త్యాగరాజు.

పల్లవి :
సీతాపతే నా మనసునా సిద్ధ్హాంత మని యున్నానురా

అనుపల్లవి :
వాతాత్మజాదుల చెంతనే వర్ణించిన నీ పలుకులెల్ల

చరణం :
ప్రేమజూపి, నాపై పెద్దమనసు జేసి,

నీ మహిమలెల్ల నిండార జూపి,
ఈ మహిని భయమేటి కన్న మాట

రామచంద్ర త్యాగరాజ వినుత //

” రామా! హనుమదాదుల వద్ద నీవు పల్కిన మాటలు, శరణాగతులైన వారిని గూర్చి నీవు చూపిన వాత్సల్యము నిశ్చయమని నామనసున నమ్మి యున్నాను. వారినే గాక నాకును ఒక మారు దర్శన మిచ్చి, నీ విశాల హృదయం తో నన్ను ప్రేమించి, నీ మహిమలను కొన్నింటిని చూపి, ఈ మహిలో నేనుండ నీ కేమి భయమన్న నీ మాటని నమ్ముకుని యున్నాను. “ అంటూ శ్రీ త్యాగరాజు తన ఇష్టదైవమైన శ్రీ రాముని ప్రార్ధించారు.

ఈ రాగం లోని కొన్ని సినిమా పాటలు :

పాట – సినిమా

1. ఎందుకే నీకింత తొందరా – మల్లీశ్వరి.

2. తెలుసుకొనవె చెల్లీ – మిస్సమ్మ

3. పాడమని నన్నడగ వలెనా – డాక్టర్ చక్రవర్తి.

4. నా జీవన సంధ్యా సమయం లో – అమర దీపం.

5. నటన మయూరి, వయ్యారీ – టిక్, టిక్, టిక్.

6. ఎదురీతకు అంతం లేదా – ఎదురీత.

7. మామా చందమామా – సంబరాల రాంబాబు.

8. మల్లె తీగ వంటిదీ – మీనా.

—————————————————-0————————————————

Print Friendly
Jun 01

రహస్యం – లలిత భావ నిలయ

రచన: విశాలి పెరి

Rahasyam - 1967

1967 లో విడుదలైన సంగీత, సాహిత్యాల అపురూప మేళవింపు ‘రహస్యం ‘ . ఈ సినిమాలో నాగేశ్వర రావు, ఎస్. వి. రంగా రావు, కృష్ణ కుమారి, బి. సరోజాదేవి నటించారు. సంగీతము అందించినది ఘంటసాల గారు. సాహిత్యం మల్లాది రామకృష్ణ శాస్త్రిగారు. మల్లాదివారు పదునాగులు భాషలూ తెలిసిన నిపుణులు. సంస్కృతము, తెలుగులో విధ్వాంసులే. వారు వ్రాసిన పాటలలో ‘అచ్చ తెలుగు ‘ పదాలు చాలా ఉంటాయి. నాగేశ్వరరావు గారు అంతవరకు ఒక లవ్ బాయ్ గా నటించారు. ఈ సినిమాలో కత్తి యుధాలతో కాస్త వెరైటిగా కనిపిస్తారు. సంగీతపరంగానూ, సాహితీపరంగా చాలా అత్యుత్తమ నాణ్యత కలిగినా సినిమా అనుకున్నంత హిట్ కాలేకపొయింది. కానీ ఈ సినిమాలోని ప్రతి పాట ఒక ఆణిముత్యము. ఇప్పుడు ఒక పాట గురించి తెలుసుకుందాం…
సినిమాలో ఈ పాటలో ‘అంజలీదేవి’ ని పరమేశ్వరిగా చూపించగా నారదుడిగా ‘హరనాథ్ ‘ నటించారు. లలితా పరమేశ్వరి ఇలాగే ఉంటుందా అనిపించి పూర్ణ చంద్రబింబంలాంటి వదనం అంజలీదేవిది. ఆ ముఖములో చిరునవ్వు కూడా వెన్నెల కురిపిస్తోందా అనిపిస్తుంది. మల్లెమొగ్గలులాంటి చిన్ననైన పలువరుస, మదన విల్లుని పోలిన కనుబొమలు.. కంటికింపైన కమనీయ విగ్రహం ఆవిడ సొత్తు. ‘ సామగానప్రియ ‘ అని అమ్మవారిని కీర్తిస్తాము, అలా ఆ పాటకి ఆనందిస్తున్నట్టుగా ఆవిడ సంతోషాన్ని ప్రకటించే తీరు అద్భుతము.
రహస్యం సినిమా కోసం ముగురమ్మలను వర్ణిస్తూ ఒక పాట వ్రాసి మల్లాదిగారు… ఘంటసాలకి ఇచ్చి “సరస్వతీ దేవి వర్ణన సరస్వతీ రాగములో, లక్ష్మీ దేవిని వర్ణన శ్రీరాగములో, లలితాదేవి (పార్వతిదేవి) వర్ణన లలిత రాగములో ” స్వరపరచమన్నారుట. ఆ సాహిత్యానికి ఘంటసాల మాస్టారుగారు ఈ విధముగా స్వరపరిచారు. అలా స్వరపరచిన పాట ఇదిగో…

లలిత భావ నిలయ నవ రసానంద హృదయ
విక చార వింద నయనా.. సదయా జగదీశ్వరీ
నవ రసానంద హృదయ = ఎల్లప్పుడు నూతన ఆనందాన్ని ఇచ్చే హృదయం కలది
వికచ + అరవింద = వికసించిన తామరలవంటి కన్నులు కలది.
మధువుచిలుకు = తేనె కురిపించు
గమకమొలుకు = సంగీతశాస్త్రమునందు స్వరవిన్యాస భేదము గమకము పలికించేది.
వరవీణాపాణీ – వీణాపాణి – సరస్వతి
సంగీత సాహిత్యాలను సమానంగా అలకరించుకొన్నది
” సంగీతమపి సాహిత్యం సరస్వత్తాంతనద్వయం
ఏకమాపాత మధురం అన్యదాలొచనామృతం ”
సంగీతము, సాహిత్యము సరస్వతిదేవి యొక్క స్థనద్వయాలు , ఒకటి గ్రోలినప్పుడు మధురాతి మధురము, మరొకటి ఆలోచనలను రేకెతించేది. ఒక కంటితో సంగీతాన్ని అందిస్తూ, మరొక కంటితో సాహిత్యాన్ని ప్రసాదిస్తుంది ఆ తల్లి.
సుమరదన =మల్లె మొగ్గలవంటి దంతములు కలది.
విధువదన = చంద్రబింబం వంటి ముఖము కలది … చంద్రముఖి
అంబరాంతరంగ శారదా స్వరూపిణి= ఆకాశము వలె విశాలమైన , గంభీరమైన మనస్సు కలది
చిదంబరేశ్వరీ.. శ్రీ శారదాంబికే=చిత్ అనే అంబరం.. మనస్సు అనే ఆకాశములో ఉండే శారదాంబిక
శ్రీదేవి కైవల్య చింతామణి = కైవల్యము ఇవ్వడములో ఆవిడే చింతామణి
శ్రీరాగ మోదిని = శ్రీరాగము అంటే ఇష్టపడేది
చిద్రూపిణి = ఆత్మ స్వరూపిణి
బింబాధరా.. = దొండపండు వంటి అధరములు కలది,
రవిబింబాంతరా= సూర్యబింబములో నున్నది.
రాజీవరాజీ విలోలా= పద్మసమూహమువలె చలించునది. లేదా విశాల నేత్ర మీనమువలె చలించునది.
రాజి అంటే సమూహము అనే అర్థం. అమ్మ నడుస్తూ ఉంటే తామర పూలు ఊగుతున్నట్టే ఉంటుంది.
శ్రీరాజరాజేశ్వరీ పరమాకామ సంజీవని = ఉత్కృష్టమైన కోరికకు (మోక్షకాంక్ష) సంజీవని వంటిది.
ఇహలోక వాంఛలవైపు కాకుండా పరలోక కాంక్షను సజీవముగా ఉంచునది,
నిటలలోచన నయనతారా తారా భువనేశ్వరీ = శివుని మూడవ కంటిపాప (శివుని మూడవకంటిలోని శక్తి అమ్మవారే
తారా భువనేశ్వరీ = నక్షత్రలోకానికి ఈశ్వరి(ప్రభ్వి, రాణి)
లలితా సహస్రనామములో ఆ తల్లిని ‘ మహా కామేశ నయనా కుముదాహ్లాద కౌముది… మహేశుని కళ్ళు అనే కలువలకు ఆమే చల్లని మూర్తీభవించిన వెన్నెల. కోపముతో ప్రజ్వలిల్లే ఆ నిటలాక్షుడిని చల్లబరిచే చిరునవ్వు ఆ తల్లిది.
ఆ ఈశ్వరుడి శక్తి ఆవిడే, కంటిలో దీప్తీ ఆవిడే… అందుకే ఆవిడని ‘శివశక్తైక రూపిణి ‘ గా అభివర్ణించారు.
ప్రణవధామ = ఓంకారమే నివాసముగా కలది
ప్రణయదామా = ప్రేమభావ హారమువంటిది.
సుందరీ = సుందరి, లాలిత్యము కి మారు పేరు ఆ లలితా దేవే.
అందుకే కాళిదాసు ‘ అశ్వధాటి స్త్రోత్రము ” లో ” రూపాధికా శిఖరి భూపాల వంశమణి దీపాయితా భగవతీ ‘”
ఆవిడని మించిన సౌందర్యము మరొకటి లేదు, అందుకే ‘రుపాధికా శిఖరి ‘ (అధికమైన అందానికి శిఖరం ఆవిడ). సౌందర్య లహరే ఆ తల్లి.
కామేశ్వరీ = ఈశ్వరుడికి కామాన్ని పుట్టించినది, కోరికలు తీర్చే ఈశ్వరి.
అరుణవసన.. = ఎఱ్ఱని వస్త్రములు ధరించునది
అమలహసనా = అమలినమైన నవ్వు కలది, శ్వఛ్చమైన చిరునవ్వు కలది.
మాడినీ= శివుని ఇష్టురాలు
మురుడేశ్వరుడి గా శివున్ని పిలుస్తారు. అతని భార్య మాడిని.
బ్రామరీ = భ్రమరాంబ..
శివుడు మల్లికార్జునుడిగా అవతారమెత్తి శ్రీశైలంలో ఒక మల్లె పువ్వుగా మారిపోయారుట, అప్పుడు ఆవిడ బ్రామరి అంటే నల్ల తుమ్మెదగా మారి ఆయన చుట్టూ తిరిగిందిట. ఈ రోజుకీ శ్రీశైలములో భ్రమరాంబ గుడి వెనుక తుమ్మెదల రొద వినపడుతుంది.
భ్రామరీ అంటే తిరిగేది/ తిప్పేది. ప్రపంచాన్ని తిప్పితూ తిప్పు.. చివరికి తిరగడానికి వీలు లేని అంటే ‘స్థానువు ‘ (శివుడిలోకి) లోకి ఐక్యం చేసే శక్తి ఆవిడే.
ఇక్కడ ఆవిడని భ్రమరముగా పోలిస్తే శివతాండవ స్త్రోత్రములో మాత్రం ” రసప్రవాహ మాధురీ విజృంభణా మధువ్రతం ” రసప్రవాహముగా ఉన్న ఆవిడ ముఖము దగ్గరకు విజృంభించిన మధువ్రతము అంటే తుమ్మదగా ఆ పరమేశ్వరుడు వచ్చాడుట..

పూర్తిపాట ఇదిగో :

సరస్వతి రాగం:

లలిత భావ నిలయ నవ రసానంద హృదయ
లలిత భావ నిలయ నవ రసానంద హృదయ
విక చారవింద నయనా.. సదయా జగదీశ్వరీ
లలిత భావ నిలయ నవ రసానంద హృదయ
విక చారవింద నయనా.. సదయా జగదీశ్వరీ
మధువుచిలుకు గమకమొలుకు వరవీణాపాణీ
మధువుచిలుకు గమకమొలుకు వరవీణాపాణీ
సుమరదన విధువదన.. దేవి
సుమరదన విధువదన.. దేవి
అంబరాంతరంగ శారదా స్వరూపిని
చిదంబరేశ్వరీ.. శ్రీ శారదాంబికే
అంబరాంతరంగ శారదా స్వరూపిని
చిదంబరేశ్వరీ.. శ్రీ శారదాంబిక

శ్రీ రాగం:
చరణం 1:
శ్రీదేవి కైవల్య చింతామణి… శ్రీరాగ మోదిని చిద్రూపిని
శ్రీదేవి కైవల్య చింతామణి… శ్రీరాగ మోదిని చిద్రూపిని
బింబాధరా.. రవిబింబాంతరా..
బింబాధరా.. రవిబింబాంతరా..
రాజీవ రాజీవిలోలా… రాజీవ రాజీవిలోలా
శ్రీరాజరాజేశ్వరీ పరమాకామ సంజీవని….
శ్రీరాజరాజేశ్వరీ పరమాకామ సంజీవని..
శ్రీరాజరాజేశ్వరీ…

లలిత రాగం:
చరణం 2:
నిటలలోచన నయనతారా.. తారా భువనేశ్వరీ
నిటలలోచన నయనతారా.. తారా భువనేశ్వరీ
ప్రణవధామ ప్రణయదామా..సుందరీ కామేశ్వరీ
ప్రణవధామ ప్రణయదామా..సుందరీ కామేశ్వరీ
అరుణవసన.. అమలహసనా
అరుణవసన.. అమలహసనా
మాడినీ.. మనోన్మణి
నాదబిందు కళాధరీ బ్రామరీ…
నాదబిందు కళాధరీ బ్రామరీ… పరమేశ్వరి
నాదబిందు కళాధరీ బ్రామరీ… పరమేశ్వరీ

Print Friendly
Jun 01

॥ కొన్ని రాత్రులు॥

సమీక్ష:-వాణి కొరటమద్ది

విలక్షణమైన కవిత్వం

సున్నితమైన భావప్రకటనకు కవిత్వం అద్భుత సాధనం మనసులోని భావాలను అలవోకగా అక్షరీకరించుకునే అవకాశం వచన కవిత్వం. సమాజాన్ని చైతన్య పరిచే సాహితీ ప్రక్రియ కవిత్వం.

ప్రత్యేకమైన వస్తు వైవిధ్యంతోమనసు స్పర్శించే భావాన్ని అక్షరాల్లో పొదిగి మాల గుచ్చినట్లుగా మన ముందుకు తెచ్చారు పుష్యమీ సాగర్ గారు “కొన్ని రాత్రులు”.

ఓ మనసుకు కవిత్వంపై ఆసక్తి కలిగిందంటే వారికి సామాజిక సృహ అధికమై వుండాలి. లేదంటే మరువలేని గాయపడ్డ సందర్భమైనా ఉండాలి. ఇది నా వ్యక్తిగత అభిప్రాయం మాత్రమే. కవి/కవయిత్రి ప్రతి అంశాన్ని క్షుణ్ణంగా పరిశీలిస్తారు. ఆ పరిశీలన ఆ వస్తువుపై నాలుగు వాక్యాలు రాస్తే బావుండని ఆసక్తిని కలిగిస్తుంది. ఆ వెంటాడే వాక్యాలే ఓ కవితగా మారుతుంది. ఇలా వెంటాడిన వాక్యాలను కవితలుగా మలిచిన కవిత్వ
సంపుటి “కొన్ని రాత్రులు”.

పుష్యమీ సాగర్ గారి తొలి కవితా సంపుటి కొన్ని రాత్రులు ఓ మంచి పుస్తకాన్నిచదివిన అనుభూతి కలిగించింది. చదువుకునేరోజుల్లోనే రాయడం మొదలుపెట్టి ఇన్ని రోజుల తరువాత పుస్తకంగా మన ముందుకు తేవడం సంతోషించ తగ్గ విషయం.

‘వెంటాడే వాక్యాలు’ అంటూ డాక్టర్ దేవరాజు మహారాజు గారు,”కవిత్వ పున్నమి యాత్రలో పుష్యమీ సాగరుడు”అంటూరామతీర్ధగారి మాట, మౌనంలోకి మాటలు ఒంపిన కవి అంటూ అబ్దుల్ వాహెద్ గారి వాక్యాలు…  వీరందరి ముందు మాటలు చదువగానే పుస్తకాన్ని సాంతం చదవాలనే ఆసక్తిని పెంచాయి.

సామాజిక సృహ ఉన్న కవి అని లక్ష్మి ఒరుసు గారు చెప్పిన మాట అక్షర సత్యం.  మంచి కవితా సంపుటిని
వెలుగులోకి తేవడానికి ఆమె ప్రయత్నం అభినందనీయం, లక్ష్మిగారి సాహిత్య అభిమానానికి నిదర్శనం.
కొన్ని రాత్రులు కవితా సంకలనంలో మొదటి కవిత “అద్దె అమ్మలు” చదవగానే గుండెను మెలిపెట్టినట్లు అనిపించింది. 

అద్దె అమ్మలు… భారతదేశం అనే వ్యాసాన్ని చదివి స్పందించి రాశానన్నారు.
ఓ కవిత చదివి నాకే అనిపించింది ఆ వ్యాసం సారాంశం తనదైన శైలిలో అందించారు మచ్చుకు కొన్ని వాక్యాలు ఇవి.
   
“గుప్పెడు జ్ఞాపకాలని 
పొదివి పట్టుకోక ముందే 
చేజారిన పసితనాన్ని 
తలచుకుని వెక్కి వెక్కి ఏడుస్తావు”(పేజీ 23) …

అద్దె అమ్మలు కవితలో సరోగేట్ మదర్స్ గురించి సాగర్ గారు వ్రాసిన ఈ కవిత వారి దయనీయ స్థితికి అద్దం పడుతుంది.

ఉనికి ప్రశ్న అన్న కవితలో …

“మౌనం దాల్చిన మగ్గమిపుడు” 
ప్రశ్నించు  కుంటుంది… తన ఉనికిని 
దేశం వంటికి చుట్టాల్శిన గుడ్డ 
నీ పాడేకి కట్టే తాడుగా మారింది … 
చంపబడిన నీ వృత్తి సాక్షిగా …. (పేజీ 25)  

నేత పనివారి అంతులేని బాధలను అక్షరీకరించారు.

‘వ్యసనం’అనే కవితలో మరణానికి బాటలు వేసి పబ్బం గడుపుకునే ప్రభుత్వాలు ఉన్నంత వరకు అమృతానికిచావు లేదు, వీధి కొక్క అంగడిలో సురాపానానికి అంతే లేదు, ప్రభుత్వాలను ప్రశ్నిస్తూ వ్యసనపరుల కుటుంబాల వ్యధలను తను అక్షరమై పలికించారు.

వీధికి ఒక్కటేమిటి ఇప్పుడు వీధికి నాలుగైదు తయారయ్యాయి.
పుస్తేలను తాకట్టు పెడుతూ 
నరనరాల్లో విషాన్ని నింపుకుని 
ఐదోతనాన్ని చెరిపేసి 
చితిపై హాయిగా పడుకుంటాడు 
ఎవ్వరు ఏడిచినా పట్టించుకోకుండా (పేజీ.. 40)

కొన్ని జీవితాలు కవిత అనాధల దీనగాధను చదివి గుండె తడి అవుతుంది

కొన్ని జీవితాలు 
నడుచుకుంటూ వెళతాయి నా లోపలికి 
సమాధానం లేని ఒక ప్రశ్న 
కళ్ళలో నిలిచి నిలదీస్తుంది (పేజీ 36)

పుట్టుకకు చావుకి మధ్య నిలిచి నడిరోడ్డుపై విసిరేసిన అమ్మతన్నాన్ని తలచుకుని గుక్క పెట్టి ఏడ్చిన కన్నీటి చారిక ఒకటి నా గుండెని తడిపేస్తూనే ఉన్నది.

కారణాలు ఎన్నో ఆ పిల్లలు అలా రోడ్డునే అంటి పెట్టుకున్న పరిస్థితులకు. 
ఈ కవితలో చివరగా “కొన్ని చితికి పోయిన పసి మొగ్గలను, చిగురింపజేసే ప్రయత్నం  చేస్తున్నాను అన్నారు సాగర్ గారు, కవిగా మీరు చేసే ప్రయత్నం అభినందనీయమండి.

నిత్యం సమాజంలో ఎన్నో సంఘటనలు తెలిసి కొన్ని తెలియక కొన్ని సామాజిక సమస్యను తనదిగా భావిస్తూ అనేక అంశాలను కవితా వస్తువుగా ఎన్నుకోవడం సాగర్ గారి సామాజిక సృహను మెచ్చుకోకుండా ఉండలేము. 

గాయాలే గేయాలవుతాయి అంటూసామాజిక గాయాలను ఆయన గేయాలుగా మలిచారు. సాధారణ జీవితాల్లోని కష్టాలు సునితంగా స్పర్శించి స్పందించారు. 

మానవతావాది కవితను (అమరనాధ్ యాత్రలో ముఖ్యమైనది డోలిలు వారంతా కాశ్మీరీ ముస్లింలే అని తెలుసుకున్నాక రాసానని రాశారు) ఈ కవిత వారి విషయ సేకరణకు ప్రతీక.

కొండ అంచున మతాన్ని మోస్తున్న శిలువలు,
ఆకలి కౌగిలిలో మరో కడుపు నింపే మెతుకులు …
మనిషి మనిషిని చంపే కిరాతకమ్లో చీకటిని చీల్చే మతాబు ఆ ‘డోలి’

నాకు బాగా నచ్చిన కవితల్లో ఇదీ ఒకటి. ప్రతి కవితలోనూ అద్బుత భావ వ్యక్తీకరణ.  తప్పక చదవలసిన పుస్తకం ‘”కొన్ని రాత్రులు”. మంచి పుస్తకాన్ని అందించిన సాగర్ గారికి అభినందనలు తెలియజేస్తున్నాను. 

పుస్తక వివరాలు

కొన్ని రాత్రులు- పుష్యమీసాగర్,
పేజీలు: 96, వెల: రూ. 100,
ప్రతులకు:
ప్రముఖ పుస్తక కేంద్రాలు

Print Friendly
Jun 01

పాఠకులకు నవ్వుల నజరానా అమెరికా ఇల్లాలి ముచ్చట్లు

సమీక్ష: సి.ఉమాదేవి

america

 

ఆనాడైనా ఈనాడైనా ఇల్లాలి ముచ్చట్లు సరదాల సరాగమాలలే!అమెరికా ఇల్లాలి ముచ్చట్లు  అక్కడి కష్టసుఖాల సమతూకాన్ని పారదర్శకం చేసే జీవనవిధానానికి అక్షరవేదికగా మలిచిన చక్కటి రసరమ్య హాస్యగుళికలు.  పురాణంవారి ఇల్లాలి ముచ్చట్టు అందించిన స్ఫూర్తితో అమెరికా ఇల్లాలి ముచ్చట్లు రచించిన శ్యామలాదేవి దశిక మరోమారు ఇల్లాలి ముచ్చట్లు రెండవభాగాన్ని మనకు అందిస్తున్నారు.  మరిన్ని హాస్యజల్లులు కురిపిస్తూ సరికొత్త ప్రయోగంగా  శ్రీవారితో సంభాషణే కథాకళియై చతురోక్తులతో అలరిస్తుంది ఈ పుస్తకం.

కథ రాయాలంటే కథాంశం ముఖ్యం. కథ ఆకట్టుకోవాలంటే కథను నడిపించేతీరు అంతకన్నా ముఖ్యం. తరచి చూస్తే ప్రతిమనిషి జీవితము విభిన్నకోణాలలో ప్రదర్శితమయ్యే కథాంశమే. బ్రతుకు పయనంలో తారసపడే రసాత్మక సంఘటనలను మాటల చతురతతో కథాత్మకంగా వర్ణిస్తూ చతురత నిండిన సంభాషణా చాతుర్యంతో చమక్కుమనిపించడమే కాదు చురుక్కుమని కూడా అనిపిస్తారు.

మన దేశంలోనే ఉన్నా మనం పుట్టిన ఊరికి దూరమైన ప్రాంతంలో నివసించాల్సివస్తే ఏదో పోగొట్టుకున్నామన్న బాధ మనసును తొలుస్తూనే ఉంటుంది. అలాంటప్పుడు మన దేశాన్ని వీడి అమెరికా చేరినవారికి  అక్కడి జీవనవిధానంలో అన్నీకొత్త కొత్తగా కనిపించడమేకాదు వింత అనుభూతులకు గురి చేస్తాయి. తారసపడిన కొత్త అనుభవాలు ఒకసారి పాఠాలై మరొకసారి సరదా పల్లవులై భాసిస్తాయి. అయితే మనసులో నిక్షిప్తమైన జ్ఞాపకాల ఖజానా మనముందుకు వస్తే మనసులో తుళ్లింతలే!

బరువు నిత్యజీవితంలో వస్తువు తూకానికి, వస్తునాణ్యతకు వినియోగించే పదం.  కడకు ప్రేమను వ్యక్తీకరించే ఉంగరం బరువుకు, పట్టుచీరలబరువుకు, కట్నం బరువుకు అన్నింటికి ఈ బరువే కావాలి. అయితే వృద్ధాప్యంలో యవ్వనం అనుకోకుండా మన జీవితం మనకు బరువుకాకుండా చూసుకోవడంలోనే ఉంది మన ప్రజ్ఞంతా అంటారు. మనం కూడా నెమ్మదిగా బరువుల్ని తగ్గించుకుంటూ రిటైర్మెంట్ జీవితానికి అలవాటుపడదాం అని అంత బరువుగా చెప్పాక ఏమంటాం?వారి శ్రీవారితోపాటు మనం కూడా అలాగేనంటూ తలలూపుతాం.

సామాజిక స్పృహ కలిగిస్తూ పర్యావరణాన్ని కాపాడుకోవాలనే సందేశాన్ని ఇస్తారు. షాపుకెళ్లాలంటే వెంట ప్లాస్టిక్ కవర్లేకాని ఆనాటి చేతిసంచులు లేవు. మట్టి వినాయకుని స్థానంలో రసాయన రంగులద్దిన విగ్రహాలు పోతపోసుకుంటున్నాయి. ఈ వైనాన్నే సంభాషణ చతురతతో రక్తి కట్టించారు. ఇక సెల్ ఫోను నేటి జీవనవిధానంలో అత్యంత ప్రాముఖ్యాన్ని సంతరించుకున్న వైనం మనందరికీ విదితమే. చక్కని ల్యాండ్ ఫోన్ ను ఆప్యాయంగా చూసుకుంటూ అడపాదడపా వచ్చే ఫోను పిలుపులను ఆస్వాదించిన నాటి రోజులతో ఈనాటి సెల్ ఫోనుతో పడుతున్న అగచాట్లు పదేపదే చదివిస్తాయి, నవ్విస్తాయి. ఫోను మరచిన పిల్లలు మరో ఫోనునుండి పదేపదే ఫోను చేస్తూ ఫోన్లు వచ్చాయా, మెసేజ్ లున్నాయా అని అడగడం, వాషింగ్ మిషనులో వేయకముందు జేబులో తడిమితే జేబులోనే మరచిన  ఫోను  వైబ్రేటయి ఏ పామో అని విదిలించుకుని పారిపోవడం. . . నవ్వా! కాదు పొట్టచెక్కలే!ఏమిటీ ఇంతకీ నాకెందుకు ఫోను చేసారు అని అడిగితే కారు రిపేరు గంటపట్టేటట్లుంది అందుకని అని శ్రీవారు సెలవిస్తే. . హతోస్మి.

బ్రతుకు పరుగు పందెమే!అందరిదీ తీరికలేని వైనమే. బిజీ బిజీ అన్నమాటలే బీజాక్షరాలు. ఎవరేమడిగినా బిజీగా ఉన్నామనే మాట పలికితేనే మన విలువ పెరుగుతుందనుకుంటారని చెప్తారు. అమెరికాలో మనమెంత బిజీగా ఉంటే అంత గొప్పవాళ్లమన్నమాట. మన లైఫ్ ఎంత గజిబిజిగా ఉంటే మనమంత బిజీగా ఉన్నట్టులెక్క.  బిజీ బిజీ అనే పదాలను నిత్య మంత్రాక్షరాలుగా పలికేవారికి  చిన్న చురకేస్తారు.

వివిధ అంతర్జాల పత్రికలలో వినిపించిన ముచ్చట్లను పుస్తకరూపేణా మనముందుకు తెచ్చిన చిట్టెన్ రాజుగారు, అక్షరదోషరహితంగా ముద్రణ పనులను అంకితభావంతో నిర్వహించిన జ్యోతివలబోజుగారు  అభినందనీయులు.  పాఠకరంజకంగా రచించడంలో శ్యామలగారి రచనాశైలి పాఠకులకు చిరునవ్వుల నజరానా. ఇన్ని ముచ్చట్లా! చదవలేకపోయామే అనుకోకుండా చప్పున చదవాల్సిన పుస్తకం అమెరికా ఇల్లాలి ముచ్చట్లు.

సి. ఉమాదేవి

 

 

 

Print Friendly
Jun 01

ప్రమదాక్షరి – కధామాలిక -2 || తరాలు-అంతరాలు ||

సమీక్ష:-ఇందిర గుమ్ములూరి, పి.హెచ్.డి. (తెలుగు లిట్.)

Tharalu-antharalu

ఈ పుస్తకాన్ని చూడగానే మాలతీచందూర్ గారి ‘ప్రమదావనం’ గుర్తుకొచ్చింది. ఆడవాళ్ళకోసం ఆడవాళ్ళు రచించిన కధల సంపుటి ఇది. ఇందులో 17 కధలున్నాయి. ఇందులో రచయిత్రులందరూ ఆడవాళ్ళ సమస్యలను, వారి అంతరంగాల్లోని వివిధ భావాలని, వాళ్ళ మానసిక వేదనలని, కాలంతో వచ్చే మార్పులని, సంఘం కట్టుబాట్లని, వాటికి తలొగ్గి గెలుపోటములని సమన్వయ పరచుకొన్న విధానాన్ని, వారి మానసిక పరిస్థితులని చాలా చక్కగా వివరించారు. కధాంశాలన్నీ స్త్రీల చుట్టూ, వారి అంతరంగాల చుట్టూ, వారి సమస్యల చుట్టూ పరిభ్రమిస్తున్నాయి. ఈ కధల విషయంలో ఇంకో విశిష్టత ఏమిటంటే ఈ కధలన్నీ యధార్ధ సంఘటనలని ఆధారంగా చేసుకొని రచించినవి. నిజానికి ప్రపంచంలో ఏ కధని తీసుకొన్నా ఆ కధలో సంఘటన ఎక్కడో ఎప్పుడో అప్పుడు జరుగక మానదు.

వీటిలో మొట్టమొదటి కధ “పెళ్ళిమర్యాదలు”. దీనిని “ఆచంట హైమవతి” రచించారు. ఈ కధలో కధానాయిక పెళ్ళికూతురు బామ్మగారు, కారణం ఇందులో సమన్వయకర్త బామ్మగారు కనుక. ఇంచుమించు 70, 80 దశకాల దాకా మన తెలుగు కుటుంబాల్లో జరిగే పెళ్ళిళ్ళకి ఈ కధ ఒక చక్కని ప్రతిబింబం. మగపెళ్ళివారి ఆధిపత్యం సాగుతున్న రోజుల్లో కధ ఇది. మగపెళ్ళివారు చీటికీ మాటికీ అలగటం, ఆడపళ్ళివారు అగ్గగ్గలాడుతూ వారి కోరికలని తీర్చటం ఇవన్నీ ఒకనాటి పెళ్ళిళ్ళలో సర్వసాధారణం. ఈ కధలో పెళ్ళిలో అలుకలు, వాటిని తీర్చిన విధానం చాలా సహజసిద్ధంగా వర్ణితమయ్యాయి. నిజానికి ఎప్పుడైనా మగపెళ్ళివారికంటే వారి వైపు పెళ్ళి పెద్దలు, చుట్టాలుపక్కాలు చేసే హడావిడే ఎక్కువ ఉంటుంది. “ఈ రెండు రోజులే కదా! వాళ్ళు తప్పు పట్టినా -మనం తలవంచుకొని సంజాయిషీ చెప్పినామా! … వాళ్ళ సరదాలు పెళ్ళీ లోనే తీ ర్చుకొంటారు. కొన్ని అగ్గగ్గలాడుతూ తీర్చాలి. కొన్ని వినీ విననట్లు ఊరుకోవాలి, కొన్నింటిని క్షమించాలి” అన్న బామ్మగారు మాటలు అక్షర సత్యాలు. ఈ సమన్వయం ఒక్క పెళ్ళికే కాదు జీవితానికి కూడా అన్న విషయం తెలిసికోగలగాలి. ఆడపెళ్ళివారు పాలకవర్గం, మగపెళ్ళివారు ప్రతిపక్షం అన్న పద్ధతిలో కాక మనం మనం ఒకటే అన్న భావనతో మెలిగితే ఆ జీవితం స్వర్గమే కదా? జీవితంలో ఒడిదుడుకులని అధిగమించేందుకు, మనసు రాటుదేలటానికి ఈ అనుభవాలు కూడా ఒక్కొక్కప్పుడు అవసరమే.

‘మాంగల్యం తంతునానేనా’ ఆదూరి హైమవతి గారి కధ. పెళ్ళి రెండు హృదయాల కలయికే కాదు రెండు కుటుంబాలు ఒకటవటం. పెళ్ళికి ఎందరో ఆహ్వానితులు వస్తారు. ఒకేచోట పదిమంది కలిసి కూర్చున్నప్పుడు ఎన్నో రకాల సంభాషణలు, సమస్యలు, గిల్లికజ్జాలు, అవతలివాళ్ళ మీద బురద చల్లటం, తమకు సంభందించిని విషయాలమీద చర్చలు ఇటువంటి చోట్లే ఎక్కువగా జరుగుతాయి.అంతేకాదు ఇటువంటి స్ఠలాల్లో ఏదైనా సమస్య వస్తుందా చూసి ఆనందిద్ధామా అనే వారే ఎక్కువగా ఉంటారు. పెళ్ళిమంటపంలోకి పెళ్ళికూతురు ఆలస్యంగా రావటం అనే విషయం మీద పెళ్ళికూతురి చుట్టాలుపక్కాల మధ్య జరుగుతున్న చర్చాచర్చలు ఈ కథంతా పరచుకొన్నాయి. ఇంట్లో చెప్పకుండా పెళ్ళి చేసుకొని వేరుగా బ్రతుకుతున్న తన తల్లిదండ్రులని ఒకటిగా చేసి పెళ్ళికూతురు వారిని పెళ్ళికి తీసుకొని రావటంతో కధ సుఖాంతమవుతుంది. చిన్న పిల్లైనా జీవితాన్ని సమన్వయపరచుకొన్న విధానం చాలా చక్కగా వర్ణితమయింది.

తల్లిప్రేమ గురించిన కధే శశితన్నీర్ గారు రచించిన ‘స్పేస్ షిప్’. ఏ తల్లీ తన కూతురు కష్టపడటం సహించలేదు. చివరకు ఆ కూతురి భర్తకు కష్టం వచ్చినా సరే కూతురు సుఖాన్ని గురించే ఆలోచించే తల్లులు, ఆ అల్లుడూ తనవాడే, తన కూతురుకు భర్త అనే ఆలోచనకు తావివ్వని తల్లులని ఎందరిని చూడటం లేదు చెప్పండి? !!! భర్త కష్టాలను తీర్చటం కోసం ఒక భార్య పడే తపన, అటు అత్తగారిని, ఇటు అమ్మనీ మెప్పించి భర్తని జీవితంలో గెలిపించి, జీవితంలో తాను గెలిచి చూపించిన ఒక వివాహిత కధను చాలా చక్కగా కళ్ళకు కట్టినట్లు వివరించారు రచయిత్రి. చిన్నపిల్ల అందునా క్రొత్తగా పెళ్ళైన ఒక ఆడపిల్ల మానసిక పరిపక్వతతో కుటుంబాన్నంతటినీ మెప్పించిన విధానం జీవితంలో సమస్యలతో సతమతమయ్యేవారికి ఒక చక్కని కనువిప్పు ‘గొడవలు పడినా సర్దుకొని స్నేహంగా ఉంటేనే సంసారం’ అని ఈ నవలకిచ్చిన కొసమెరుపు ఎందరి జీవితాలకో పరిష్కారం కావాలని ఆశిద్దాం.

మాలాకుమార్ గారి ‘మనసు తెలిసిన చందురూడా!’ ఒక చక్కటి శృంగారభరిత ప్రేమ కధ. అయితే తరం మారినా అర్ధం చేసుకొనే అత్తగారున్నప్పుడే ఆ జీవితం పరిపూర్ణం అవుతుందని నవలను ముగించటం చాలా చక్కగా ఉంది. అత్తగారిని పరమ కర్కోటకురాలిగా చూపిస్తున్న తెలుగు, హిందీ సీరియళ్ళను చూసి చూసి విసుగెత్తిన వాళ్ళకి, ఈ కధ ఒక చక్కటి చిరుజల్లే.

ఈ రోజుల్లో చాలా సాధారణంగా ఎక్కువగా వినిపిస్తున్న మాట ‘సహజీవనం’ (live in relationship). కొంతకాలం కలిసి జీవించి, ఒకరికొకరు అర్ధం చేసుకొని తరువాత పెళ్ళి చేసుకోవటం! అనేది ఈ కాలంలో పిల్లలనూ, పెద్దలనూ కూడా వేధిస్తున్న సమస్య …. ఇది ఎంతవరకూ సబబు? అనే ప్రశ్నకు పూర్వతరం వాళ్ళు వివాహమనే ఒక బంధం ఉన్నప్పుడు ఆ కుటుంబానికి సమాజరక్షణ ఉంటుంది కదా అని అంటూ ఉంటే, నచ్చారో లేదో, కలిసి బ్రతుకగలమో లేదో తెలుసుకోకుండా ఎలా ఈ బంధం ఏర్పరచుకోవటం అనేది నేటి కుర్రకారు ప్రశ్న. ఈ అంశం మీద సాగిన కధ లక్ష్మీ రాఘవగారి ‘సంప్రదాయ తెరలో ఆధునికం’. ఇదే అంశం అధారంగా వచ్చిన మరొక కధ ‘కాలమే పరిష్కరించుకోవాలీ. ఈ కధ చదవగానే తెలుగువాళ్ళమయిన మనకి గుర్తుకు వచ్చే సినిమా కొన్నేళ్ళ క్రితం వచ్చిన ‘ఇంగ్లీషు పెళ్ళాం ఈస్ట్ గోదావరి మొగుడూ’ అనే సినిమా. కధలో కధానాయిక సహజీవనానికి మొగ్గు చూపించి, ఆ జీవితాన్ని రుచి చూచి కూడా చివరకు సంప్రదాయం వైపే మొగ్గు చూపిస్తుంది. ఇటువంటి కధలను చదివినపుడే మనిషి సంప్రదాయాలకున్న బలం, దానికున్న ప్రాధాన్యత బాగా అర్ధమయేది.

జి.యస్. లక్ష్మిగారు రచించిన కధ “ఎంజాయి మెరైటల్ బ్లిస్ “. ఒకానొక రోజుల్లో బాగా అనుభవజ్ఞులైన బామ్మలు, తాతలే కౌన్సిలర్లు. ఊళ్ళో ఏ కష్టమొచ్చిన్నా, ఏ సమస్య వచ్చినా పెళ్ళిళ్ళలో, సంసారాలలో ఏవైనా పొరపొచ్చాలొచ్చినా ఊరి పెద్దలో, ఇంటి పద్దలో, బామ్మలో, తాతలో తీర్చేవారు వాటికి పరిష్కారాలు చూపేవారు. లాయర్లూ, కోర్టులూ ఆ కాలంలో లేవు. అయితే కాలం మారింది. పెళ్ళిళ్ళకే కాదు జీవితంలో ఏ సమస్యకైనా కౌన్సిలర్స్ వచ్చారు. పెద్ద పెద్ద చదువులు చదివి, ఆ చదివిన చదువు అనుభవంతో పరిష్కారాలు చూపే రోజులు వచ్చాయి. పెళ్ళి చేసుకొనే ముందే ఈ పరిష్కర్తలు ఆ వధూవరుల మనస్తత్వాలను, వారి చిన్ననాటి అనుభవాలను, చిన్నప్పుడు మానసికంగా తగిలిన దెబ్బలను బట్టీ వాళ్ళ మనసుల్లో ఉండే కొన్ని అభద్రతాభావాలకి పరిష్కార మార్గాలు చూపిస్తారు. పెళ్ళి కుదిరిన ఒక అమ్మాయి ఇటువంటి ఒక ప్రకటన చూసి ఆ కౌన్సిలర్ దగ్గరకు వెళ్ళటం, ఆవిడ కొన్ని యధార్ధ సంఘటనలు చూపించి ఆ అమ్మాయి మనసుకి స్వాంతన కలిగించటంతో కధ ముగుస్తోంది. అయితే కధలో అసలైన మలుపు ఏమిటంటే ఆ కౌన్సిలర్ కూడా జీవితంలో దగాపడ్డ వ్యక్తే కావటం !!!

మంధా భానుమతిగారి ‘అత్తారిల్లు’ – చరిత్ర పునరావృతమవుతూనేవుంటుంది అని సోదాహరణంగా చెబుతున్న కధ. కూతురు ప్రేమ వివాహం చేసుకుంటానన్నప్పుడు తల్లి అభ్యంతరం పెట్టగా అత్తగారు తల్లీకూతుళ్ళ మధ్య సయోధ్య కుదిర్చి, పెళ్ళికి ఒప్పించటం ఒక ఎప్పుడూ ఉన్న కధే. అయితే ఆ తల్లి కూడా ఒకనాడు ఇలాగే ప్రేమ వివాహం చేసుకొంటానని తల్లిదండ్రులని ఎదిరించి పెళ్ళి చేసుకోనటం అప్పుడు కూడా ఆ అత్తగారే వీరిని చేరదీసిన వాళ్ళ జీవితాన్ని చక్కదిద్దటం ఇందులో కధాంశం. పాతతరానికి చెందినవారైనా అత్తగారు మనుమరాలి సమస్యలని అర్ధం చేసుకొని పరిష్కరించటం ఒకేఎ కధకు చక్కటి మలుపు.

“ఇదో పెళ్ళి కధ” డా. గురజాడ శోభాపేరిందేవి గారి రచన. ఇష్టంలేని పెళ్ళి చేసుకోబోతున్న పెళ్ళికూతురు ముందురోజు రాత్రి ఇల్లు వదిలి వెళ్ళాలనుకోవటం, విషయం తెలుసుకొన్న బామ్మగారు రెండువైపుల వారినీ ఒప్పించి పెళ్ళికూతురికి ఆమెకు నచ్చిన వానితో పెళ్ళి జరుపటంతో కధ సుఖాంతం అవుతుంది. ఈ రోజుల్లో ప్రతివారి నోట తెగ వినిపించేమాట -కమ్యూనికేషన్ గ్యాప్ … దీని ఆధారంగా నడిచిన కధ ఇది. మధ్య వయస్కులు పెద్దలను తక్కువగా అంచనా వేసి, వారికేమీ తెలియవని అనుకొంటారనీ, వారికి గౌరవమిచ్చి వారి తోడ్పాటుతో పనిచేస్తే విడాకులూ ఉండవు, వితండ వాదనలూ ఉండవు, వేర్పాటు ఆలోచనలూ రావు అని రచయిత్రి ఇచ్చిన పరిష్కారం ఈ కధ చదివినా చదువక పోయినా ప్రతిఒక్కరికి వర్తిస్తుంది.

వర్ణాంతర వివాహాల వల్ల వచ్చే సాధకబాధకాలని వివరించిన కధ నాగలక్ష్మికర్రా రచించిన “తొలగిన మబ్బులు”. ఉత్తర భారతీయిణ్ణి పెళ్ళి చేసుకొన్న శివానీ ఆ ఇంట్లో ఇమడలేక పుట్టింటికి వచ్చేసినపుడు ఆమె మేనత్త ఆమెకి ఆమెకి నచ్చచెప్పి సంసారాన్ని సరిదిద్దటం అనే అంశంతో సాగిన కధ. “వీధిలో విషయాలు గుమ్మం బయటే విడిచి పెట్టాలి. అలాగే పడకగది విషయాలు గది దాటి బయటకు రాకూడదు. ఇంట్లో విషయాలు వీధిగుమ్మం దాటకూడదు. ఆలుమగల మధ్య వచ్చే సమస్యలకి ఆవేశంతో కాక వివేకంతో ఆలోచిస్తే పరిష్కారాలు వాటంతటవే దొరుకుతాయి … అంటూ మేనత్త ఇచ్చిన పరిష్కారాలు చదివితే ఒకానొక కాలంలో వచ్చిన “మాంగల్యబలం” సినిమాలో “హాయిగా ఆలుమగలూ కాలం గడపాలి … అనే పాట గుర్తుకు రాకతప్పదు. కాళిదాసుకు అత్యంత ప్రాముఖ్యతను తెచ్చిపెట్టిన “అభిజ్ఞాన శాకుంతలం” నాటకంలో కణ్వుని నోట వినిపించే నాలుగు శ్లోకాలు గుర్తుకు రాకతప్పవు. ఆ కాలంలో అమ్మలే, నాన్నగార్లే, అత్తలే మెరైటల్ కౌన్సిలర్స్ మరి. వర్ణాంతర, రాష్ట్రాంతర, దేశాంతర వివాహాల్లో ఎదుర్కొన వలసిన సమస్యలని సంయమనంతో వాటిని అధిగమించటానికి జీవితంలో అమలు పరచవలసిన మార్పులు చక్కగా వివరించారు ఈ కధలో నాగలక్ష్మిగారు.

కోసూరి ఉమాభారతి రచించిన “నిరంతరం నీ ధ్యానంలో” ఇటీవలి కాలంలో ఎక్కువగా వినిపిస్తున్న సరొగసీ ఆధారంగా నడిచిన కధ. అర్ధం చేసుకొన్న అత్తగారు, ప్రేమగా చూసుకొనే భర్త ఉన్నప్పుడు ఆ జీవితం స్వర్గమే.

విశాలి రాసిన కథలో పండుగకి పుట్టింటికి వచ్చిన కూతురు చిన్ననాడు ఇంట్లో గొబ్బెమ్మలు పెట్టటం, తల్లి భోగిపళ్ళు పోసి దిష్టి తియ్యటం, కనుమనాడు పనివాళ్ళకు బట్టలు పెట్టటంలాంటి విషయాలని నెమరువేసుకొనటంతో కధ మొదలవుతుంది. ఇప్పుడు తాను తల్లి అవతంతో చరిత్ర పునరావృతమవుతోంది. కూతురు వచ్చి పిలవటంతో ఊహాలోకంలో లోంచి వాస్తవంలోకి వచ్చి తాను తల్లివనే విషయాన్ని గుర్తుకు తెచ్చికొని, “అమ్మకి ప్రతిరూపం తను. ఇంకో “అమ్మ” లా ఆదర్శం కావాలి అనుకొంటుంది. కూతురే తల్లి అవుతుంది. ఆ తల్లికి మళ్ళీ పిల్లలు, ఆ పిల్లలు తల్లులవటం. ఇదే కాలచక్రం. ఇక్కడ తల్లీ శాశ్వతం కాదు ఆ కూతురూ శాశ్వతం కాదు. వారు మిగిల్చిపోయిన విలువలే శాశ్వతం.

గౌతమి గారి కధ “అవును, వాళ్ళు చేసిన తప్పేమిటి?” – మానసిక పరిపక్వత లేక ఫేస్ బుక్ ప్రేమల ప్రవాహంలో కొట్టుకుపోతూ ప్రేమ వివాహం మాత్రమే చేసుకొంటానని భీష్మించుకు కూర్చున్న ఒక యువతి కధ. “ఏ కాలమయినా కులాంతర వివాహాన్ని ఆ ప్రేమికులు మాత్రమే గౌరవిస్తారు తప్ప వారి కుటుంబాలు మాత్రం గౌరవించకపోవటం సర్వసాధారణం”. ఒక ఆడపిల్ల ఇలా కులాంతర వివాహం చేసుకొని పడ్డ అష్టకష్టాలకి రూపం ఈ కధ. పెద్దలు చేసిన సంబంధంలో సమస్యలున్నా కుటుంబరీత్యా ఎన్నో సమస్యలు రాకుండా ఉంటాయి కారణం కుటుంబ రక్షణ వారికుంటుంది అంటూ పరిష్కారం చూపేరు రచయిత్రి.

“తాతినేని వనజ” గారి “వెన్నెల పురుషుడు” పిల్లలు లేరనే మానసిక అశాంతికి లోనయిన ఒక వివాహిత వెన్నెలలో ఒక ఊహా పురుషుని ఊహించుకొని ఆ ఊహల్లో ఆనందాన్ని వెతుక్కోవటం. చివరకు అది ఒక మానసిక వ్యాధిగా మారటం కధాంశం. అర్ధం చేసుకొన్న అత్తగారు ఆ కోడలిని కంటికి రెప్పలా కాపాడటం, ఆమె ఒక పండంటి బిడ్డకు తల్లి కావటంతో కధ సుఖాంతమవుతుంది.

“498 (ఎ)” రాజా విజయలక్ష్మిగారి రచన. ఈ కాలంలో ఎవరినోట విన్నా వినిపించే సెక్షన్ ఇది. చిన్నప్పుడే పెళ్ళై ఆడపడుచుల్ని, మరుదుల్ని, అత్తమామలని ఓర్పుతో సహనంతో మెప్పించిన రమణమ్మ ఆ మొనాటనస్ లైఫ్ కి ఎదురు తిరిగి అరవయ్యోపడిలోకి వచ్చాక భర్తకు విడాకులివ్వాలనుకోవడంతో మొదలవుతుంది కధ. కూతురు తన అత్తమామల, భర్త ధనాన్ని విచ్చలవిడిగా ఖర్చుచేసి, అత్తవారింటితో తెగతెంపులు చేసుకొని పుట్టింటికి వచ్చేస్తుంది. ఆమె ధోరణి మొదటినుండి గమనిస్తూ వచ్చిన తండ్రి ఆమెకు బుద్ధి చెప్పటంతో కధ ముగుస్తోంది.

ఒకనాటి భర్తలు పెళ్ళాలు చేసిన పనిని, పడుతున్న కష్టాలని గమనించి వారి కష్టాలని అర్ధం చేసుకొన్నా పైకి చెప్పలేని అశక్తులు. ఏదో తెలియని మెంటల్ బ్లాకు దీనికి కారణమవ్వొచ్చు. విషయాన్ని అర్ధం చేసుకోలేని భార్యలు తమ కష్టానికి తగ్గ ప్రతిఫలం భర్త దగ్గర కూడా దక్కలేదే అని బాధపడడం కూడా నాడు సర్వసాధారణం. అయితే ప్రస్తుత కాలంలో భార్యాభర్తలు ఇద్దరూ ఉద్యోగస్తులవటం, చుట్టాలు పక్కాలేకాదు చివరకు అత్తమామలతో కూడా అంతగా సంబంధ బాంధవ్యాలు లేకుండానే కాలం గడిపేస్తున్నారు. దానితో కుటుంబ విలువలు తెలుసుకొనే అవకాశం, అవసరం వారికి కలుగాం లేదు. మనది అనే మాట వారి నిఘంటువుల్లో లేకుండానే జీవితం వెళ్ళబుచ్చేస్తున్నారు. ఇంటి ఖర్చు భర్తది, తన డబ్బు తనదేగా జీవితాన్ని గడుపుతూ, అత్తమామలు ఇంట్లో ఉన్నా వాళ్ళు పనిచేసే పనిమనుషులు మాత్రమే అనే భావనతో ఉన్న ఆడపిల్లలూ ఉన్నారు ఈ రోజుల్లో. ఇటువంటి ఆడపల్లలకు ఫక్తు ప్రతినిధి ఈ కధలోని కధానాయిక. తన మాట చెల్లలేదని అత్తమామలనీ, భర్తనీ ఈ ఆర్టికల్ 498 (ఎ) చట్టం క్రింద జైల్లో పెట్టించటం, తండ్రి వారిని విడిపించి కూతురికి బుద్ధి చెప్పటంతో కధ సుఖాంతమవుతోంది. అయితే ఇంటి పనులకే పరిమితమయిపోయిన తన భార్య పట్ల ఏనాడూ సానుకూలత కూడా కనబరచని తండ్రి కూతురు కాపరం చక్కదిద్దే ప్రయత్నంలో తన భార్య పడ్డ కష్టాలని కూతురుకి జ్ఞాపకం చేయటంతో అంతవరకూ ఒక విధమైన అభద్రత, అసంతృప్తితో ఉన్న రమణమ్మ, కూతురుకి బుద్ధి రావటంతో కధ సుఖాంతమై కంచికెళుతుంది. కధలైపోయాయి కనుక మనం ఇంటికి వెళ్ళాలిగా?

యత్రనార్యస్తు పూజ్యంతే రమంతే తత్రదేవతా
యత్రైతాస్తు పూజ్యంతే సర్వాస్తాత్ర ఫలా: క్రియా:||

అన్నాడు మనుధర్మకారుడు. ఎక్కడ స్త్రీ గౌరవింపబడుతుందో అక్కడ దేవతలూ అనందిస్తారు అని ఈ శ్లోకం అర్ధం. ఆ కధల్లో స్త్రీలందరూ మంచివాళ్ళే. కనుక పై శ్లోకం వాళ్ళందరికీ చక్కగా వర్తిస్తుంది. ప్రమదాక్షరి కధాసంపుటిలో అన్ని కధలూ సుఖాంతమే. ఒకనాటి ఐదురోజుల పెళ్లిళ్ళలో జరిగే హడావిడులు, మగపెళ్ళివారి అలుకలు, అవి తీర్చే విధానాలతో మొదలయి, పెళ్ళిళ్ళ సమస్యలు, ఆధునిక కాలంతో వచ్చిన మార్పులకి ప్రతీకగా సహజీవనాలు, విడాకులు, అద్దె గర్భాలు, మానసిక సమస్యలు, కార్పొరేట్ ఆఫీసుల్లో పని చేసే భార్యా భర్త మధ్య వచ్చే పొరపొచ్చాలు, ఆధునికకాలంలో యువతీ వువకుల మనస్తత్వాలు, చివరకు గృహహింసా చట్టం కూడా ఈ కధల్లో చోటు చేసుకోవటం అన్నిటికీ సుఖాంతమైన పరిష్కారాలివ్వటం మెచ్చుకోదగ్గ విషయం.

అయితే సమస్యలుండవా? అంటే జీవితమన్నాక సమస్యలు ఉండకుండా ఉండవుగా? అవి ఒక్కొక్కప్పుడు దు:ఖాంతం కూడా కావచ్చు కదా అంటే రచయిత్రులు కధల్లో సుఖాంతమైన కోణాన్నే ఎంచుకున్నారు. అంతేకాదు కధల్లో పాత్రలు సమస్యలున్నవారికీ, మనసుతో ఆలోచించని, ఆలోచించలేని వారికి ఇవి చక్కటి రసగుళికలు, ఒక్కొక్కప్పుడు ఒక చిన్న వాక్యం, ఒక చిన్న కధ జీవితాలని మార్చవచ్చు.

ఒకానొక కాలంలో మరమరాలు, అటుకులు చంటిపిల్లల ముందు నేల మీద పోసేవారు. తెల్లగా కనిపిస్తాయి కనుక నేలమీద పాకే పసిపిల్లలు అక్కరలేని వాటి జోలికి వెళ్ళకుండా వీటినే తినేవారు. అవీ ఇవీ నోట్లో పెట్టుకోకుండా ఉండేందుకు ఇదొక టెక్నిక్ అన్నమాట! ఆ పసిపిల్లకి వ్యాధినిరోధకత ఇలా అభివృద్ది అవుతుందన్నమాట! “ఏరుకుని తింటే ఏనుగంత బలం” అనే సామెత ఇలా పుట్టినదే. ఈ కధలు కాలక్షేపానికి చుదువుకొనే మరమరాల్లాంటివే. కారణం ఈ కధలన్నీ మానసిక శక్తిని పుంజుకొనేట్లు చేస్తున్నాయి. జీవితం పట్ల ఒక పాజిటివ్ యాటిట్యూడ్ వృద్ది అయ్యేటట్లు బలాన్నిస్తున్నాయి. ఒక యాంటీ బయాటిక్ లా పనిచేసి వ్యాధినిరోదక శక్తిని పెంచుతున్నాయి. కనుక “ప్రమదాక్షరి” లో అక్షరాలు ఏరుకొని తింటే నిజంగానే ఏనుగంత బలం వస్తుంది.

Print Friendly
Jun 01

కృషీవలా

రచన: ఉమా పోచంపల్లి.

నేటికి యెన్ని దినములైనవో
ఆకలితో నుండు మాకు
కూటికి యన్నము పండించి
చీకటి బ్రతుకుననుభవించితివీవు!

కటకటా కన్నుల నిండ నీరు
పెల్లుబికి వచ్చు గ్రీష్మమునందు
వర్షములు కురియుచున్నవి
బీటలువారిన నేలయదేల తడవకున్నదో

అధికస్య యధికఫలం బనుచు
యున్న గింజలన్ని నేల జల్లితి
వేదీ ఒక్క గింజయు చేరలేదు కదా
వేరులూనగా నేలతల్లి యెదన

గున్నమామిడి చెట్టుకొమ్మన
కన్నులరమోడ్చినటుల
కట్టకడకు ఏల ఈ విధమున
చెట్టువలెనుండెడి వాడవు

చెట్టునే వ్రేళ్ళాడుచుంటివి, నిర్గమించి ఇలను,
మూగవోయెనదె కోయిల గళమ్ము
చెంతచేరెనోయి అసువులు బాసితివని
అశృవులు చిందిచు పశుపక్ష్యాదులు

దూరదేశమునందు నేనందించు
సాంత్వనంబుతో నీ బాధనే విధి తీర్చగలను?
హృదయమంతయు భారమై
భావన యంతయు నీవెయైనావు కదనోయి రైతన్నా…

Print Friendly
Jun 01

అన్వేషణ

రచన: సుపర్ణ మహి

చిగురు పచ్చని దుప్పటి కప్పుకుని పడుకున్న
కొండ సానువుల నడుమ
అలవాటుగా సుడులు తిరిగే
చల్లగాలిలా నడిచొస్తుంది డాబా మీదకి….

చెప్పడానికి నేను మాటలన్నీ సిద్ధం చేశాక,
మౌనం వొదిలిన యోగి
ఆర్తితో మోకరిల్లిన ఆరాధకుణ్ణి చూస్తున్నట్లుగా అంటుంది…
‘సారీ రా చాలా లేటయింది కదా…’

గడిచిపోయిన కాలమంతా
కూడబలుక్కుని మిగిల్చిన అద్భుతం కదా ఇది…
ఎవరికి గుర్తుంటుంది ఆలస్యం అనడానికి
యుగాల క్రితం మొదలయిన ఈ అన్వేషణకి
మొదటి నిముషం ఎప్పుడు మొదలయిందో…

చుట్టుకొచ్చిన స్కార్ఫ్ చుట్టేస్తూ… ‘చెప్పు.. ఇంకా…?.
అని…అడుగుతుంటే…
మధ్యలో నువ్వేంటని
మబ్బుతెరల్ని నెట్టేస్తున్న చందమామలాగే ఉంటుంది
తనచ్చంగా ఆక్షణాన…

‘…ఏదో ఒకటి నువ్వే మాట్లాడకూడదా…’ అంటే…
భక్తుడు అడగబోయే కోరిక
ముందే తెలుసుకున్న ఇష్ట దేవతలా నవ్వుతూ అంటుంది
‘ఏయ్ ఇక నువ్ మారవా..? అని…

ఆరోజే తనతో చెప్పుంటే బావుండేదేమో అని
లోపల ఇప్పుడనిపిస్తుంటుంది…
‘నువ్వు నా ఎదురుగా ఉంటే….
అనంత జన్మాలు ఈదులాడే ఈ కాలం కొలనొడ్డున కూర్చుండి
నన్ను నేనే తనివి తీరకుండా
ప్రతిబింబాన్నై చూసుకుంటున్నట్లుంటుందీ’… అని…

***********************************

Print Friendly
Jun 01

ఉగాది కవితలు – సాధారణ ప్రచురణ

ఉగాది సందర్భంగా మాలిక పత్రిక నిర్వహించిన కవితలపోటీలో సాధారణ ప్రచురణకు ఎంపికైనవి:

జీవితం -ప్రతాప వెంకట సుబ్బారాయుడు

జీవితం ఇంద్రధనుస్సులా
ఆకర్షణీయంగా కనిపించాలి
ఆనందాంబుధిలో అనుక్షణం ఓలలాడాలి
మధుర తాయిలాలని ఒక్కసారన్నా రుచిచూడాలి
సౌగంధికపుష్ప సుకుమారత్వం
అణువణువునా గోచరించాలి
పంచేంద్రియాలను మధురానుభూతుల
భావనలు ముప్పిరిగొనాలి
ఇలాంటి అందమైన అనుభూతులన్నీ
మనకి కావాలనుకుంటే ఎలా?
షడ్రుచుల కలయికే జీవితం అన్న
స్థితప్రజ్ఞత అలవడడానికే
వత్సరానికోసారి షడ్రుచులపచ్చడి సందేశం
వర్తమానం ఎలావున్నా..భవిష్యత్తుపట్ల
జాగరూకత ఎరకపరచేదే పంచాంగశ్రవణం
ఎండలు మండిపోతున్నా_
కమ్మని గొంతుతో సేదదీర్చే కోయిల..
లేచివుళ్లతో కళ కళ్లాడుతూండే చెట్లూ..
నిజమైన వ్యక్తిత్వ వికాసానికి చిరునామాలు
అన్నింటికన్నా ముఖ్యంగా
ఈ భూలోకం మనందరికీ కొంతకాలపు విడిది
వచ్చాం..ఆనందించాం..వెళ్లిపోతామనుకుంటే
అసలు ఏ ఇబ్బందీ ఉండదు
ఎటొచ్చీ..నేనూ..నాదీ అనుకుంటేనే చీకూ చింతా!

*****************************************

కొత్త రాగం – గొట్టిపర్తి యాదగిరి రావు

కోయిల
తన బాణీలను మార్చుకొని
సరికొత్త రాగం తీస్తోంది
మామిడి కాయ
వేప పూతలు
తమ సహజత్వాన్ని కోల్పోయి 
కృత్రిమత్వానికి
దారులు వెతుక్కుంటున్నాయి
దేశభక్తిని
తలపై టోపీలా పెట్టుకుని 
దేశమాతను
అవమానాల పాలు చేస్తున్నవాళ్ళను
పెంచి పోషించే రోజులు దాపురించాయి
చట్టసభలు
చుట్టాలను, ఆశ్రితులను
అక్కునజేర్చుకుని
అందలాలెక్కించే వనరులయ్యాయి
రాజకీయాలు 
అరాచకీయాలయ్యాయి
అయినా 
సరికొత్త ఉగాది వచ్చిందని
కోయిల
తన రాగాలకు
మెరుగులు దిద్దుకుంటోంది

**************************

ఏదీ, మన ఉగాది…? -సుజాత తిమ్మన…
సోయగాల బొండుమల్లి సుగంధాలు విరజిమ్ముతూ
ఆసాంతం విచ్చుకున్న వేళ…
అలుకలతో అసుర సంధ్య…పడమటింటి గడప దాటిన
సూరీడుకి వీడ్కోలు పలికిన వేళ…
గగన సీమ తన జేగురు వర్ణపు మోమున
నల్లని మేలిముసుగు కప్పుకునే వేళ…
చైత్రమాసపు ఆరంభానికి సూచనగా…
అలవోకగా నెలవంకయై దొర నవ్వులు కురిపిస్తూ…
పాడ్యమి నాటి చంద్రుడు…
చెంతనున్న తారకతో చిక్కని సరసాల తేలుతూ…
మింటి రథంలో…ఊరేగుతున్నాడు…

మాఘంలో మావి చిగురులు మేసి మేసి,
మంద్రమైన మధురమైన స్వరాన్ని సంతరించుకున్న
మత్తకోకిల…తన గొంతును సవరిస్తూ….
కుహు కుహూ రావాలతో…స్వాగత గీతాలాపనల ….
ఆహ్వానిస్తోంది మన వసంత రాజును…
కొమ్మల నిండుగా గుత్తులు గుత్తులలుగా వేప పూవులు…
ముత్యపు సరముల వోలె అగుపిస్తూ, మురిపిస్తున్నాయి….
పిందెల స్థాయిని దాటేసిన మామిడికాయలు
తల్లుల ఒడిలోంచి తొంగి తొంగి చూస్తూ..
పచ్చపులుపు వాసనలతో..మరీ మరీ పిలుస్తున్నాయి ఆమని రాణిని…

బొబ్బట్లూ, పులిహోరా, పాయసం, గారెలే కాక…
ఆరు రుచులూ మేళవించిన ఉగాది పచ్చడిని…
ఉదయానే ఆరగించిన తెలుగు ప్రజలు…
తీపిలోని మమతను, చేదులోని అసహనతను…సమంగా ఆస్వాదిస్తూ…
దేవాలయపు అరుగులపైకూర్చొని..పంతులు గారుచెప్పే..పంచాంగ శ్రవణం వింటున్నారు…

అయ్యయ్యో, అప్పుడే అయిపోయిందా ఈ ఉగాది?
లేదు లేదు… కాదు కాదు…
సమస్యలను సైతం నిర్భీతి గా ఎదుర్కొంటూ…
ఎదుటి మనిషిని మనవాడి గా ప్రేమిస్తూ…
దీన జనావళికి నీ చేయిని ఆసరాగా ఇస్తూ…
ఆత్మ విశ్వాసం అనే ఆభరణాన్ని అందంగా అందరం ధరిస్తే…
రాబోయే క్షణం మనదవుతుంది…అప్పుడు…ప్రతి రోజూ నవ్వుల పంటలే…
ఆనంద నందనాలు విరబూసి…… కురిపిస్తాయి విరిజల్లులను…..
ఇక ఆపై…..ఇంటింటా…ఊరూరా నిత్య ఉగాదులే!!!

*************************************

// ఉగాది // -వేంకటరమణ వెలపర్తి

అదిగదిగో వస్తున్నది
మంచు పూలలంకరిచిన కాలాన్ని తరిమివేయుచూ
సహజ లావణ్యానికి సరికొత్త వన్నెలద్డుతూ
వాసంత సమీరాల హాయిని తెస్తూ
శ్రావ్యసరాగాలు ఆలకింపజేయుచూ
యుగారంభపు గురుతుగా
వస్తున్నదదిగో
నిస్తేజ తరువులకు ఆమని సొగసులనద్దగ
తీపి, చేదుల జీవితసారాన్ని తెలియజేయగ
కాగల కార్యాలు విశదపరచగ
మామిడి రుచులను ఆస్వాదింప చేయగ
రామయ్య కల్యాణానికి కోలాహలము సేయ
చైత్ర రథంపై వస్తున్నది నూతన తెలుగు సంవత్సరాది !!

************************************

కొత్త తాయిలం -పి.వి.ఎల్.సుజాత

నిత్యం ఎగరడమే కాదు
పడిపోతుంటే॑..అదో అనుభవం
తీపి కాకుండా
చేదు నాలుకకు తగులుతుంటే
అదో అనుభూతి
నల్లేరు మీద బండి నడకేకాదు
పల్లాల్లోకి జారిపోతున్నా అదో గుణపాఠం
ఉగాది పచ్చడి చెప్పేదదే
చీకటి వెలుగుల్లో
కాంతి పుంజం వైపే చూపుసారించమన్న
ఆశావహధృక్పథం..పంచాంగ శ్రవణం
కర్ణ కఠోర శబ్దాలకు అలవాటైన చెవులకు
కోకిల కూజితమో సాంత్వన
ఉగాది అంటే మనసుకు కొత్త తాయిలమే
శరీరానికి సరికొత్త ఉత్సాహమే!

*********************

ఉగాది (తెలుగు ఘజల్) శ్రీనివాస్ ఈడూరి

కోకిలమ్మ కుహూ కుహూ అంటేనే ఉగాది
పచ్చడిలో ఆరు రుచులు ఉంటేనే ఉగాది

ఒకవర్గం బాగుపడితె ప్రగతికెలా చిహ్నము?
ముప్పొద్దుల సామాన్యుడు తింటేనే ఉగాది

ఇంటిలోన పోరుంటే నిదురెక్కడ కంటికి?
ఇల్లాలికి కొత్తచీర కొంటేనే ఉగాది

ఏడాదిలొ ఆదాయం ఎట్లుండునొ ఏమో
పంచాంగపు మంచిమాట వింటేనే ఉగాది

పచ్చదనపు సహవాసం మానవులకు మంచిది
చుట్టూతా చిగురాకులు కంటేనే ఉగాది

ఈడూరీ రోజంతా మోగుతుంటె టీవీ
కవితలన్ని వినాలంటె తంటానే ఉగాది

*****************************

“ఉగాదికి స్వాగతం”

సిరి.లాబాల 

రంగురంగుల పువ్వులను చూస్తూ
తన్మయత్వంతో నర్తించాలి అనుకున్న మయూరం
చిగురేసిన కొమ్మలను చూస్తూ
కుహుగానాలను తీయాలనుకున్న కోకిల
గుబురుగా ఉన్న మొక్కలను చూస్తూ
పచ్చని పైట వేసుకోవాలనుకున్న ప్రకృతి
కళా విహీనంగా ఉన్న పుడమితల్లిని చూసి
ఒక్క క్షణం బిక్కమొహం వేసాయి !!

బహుశా  తాము ఊహల్లో
ఊహించిన వాస్తవాలు కానరాక అనుకుంటా
నిజమే మరి మారుతున్న రోజులతో పాటు
మనిషి ఆలోచనల్లో మార్పులో
పాశ్చాత్య పోకడల అలవాట్లో మరి

కలికాలంలో మనిషి
తన చుట్టూ ఉన్న చెట్లను నరికేస్తూ
ఉర్వి గుండెల్లో అడుగడుగునా శిలువలు వేస్తూ
రాబోయే తరాల జీవితాన్నే
ప్రశ్నార్ధకం చేసుకుంటున్నారు
తెలిసి తెలిసి మనుషులనే
కబళించే సునామీలనే 
సృష్టించు కుంటున్నారు
తినాల్సిన తాగాల్సిన ప్రతి వస్తువును
కల్తీలతో  కలుషితం చేసి తన అయువునే
అర్దాయుస్సు గా మార్చుకుంటున్న  
మనుషుల జీవితాల్లోకి “ఉగాదికి స్వాగతం”…

Print Friendly
May 05

ప్రసిద్ధ వాడపల్లి లక్ష్మీనృసింహ స్వామి

పుష్యమిసాగర్                                                      

మా చెల్లెలు ఎప్పటినుంచో అడుగ్తున్న “వాడపల్లి” టూర్ ని మొన్న మార్చ్ లో వెళ్ళడం జరిగింది. ఎండలు మండిపోతున్నాసరే వెళ్లి తీరాల్సిందే అన్నప్పుడు ఇంకో ఆప్షన్ లేదు కదా…ఓ వర్కింగ్ డే ని త్యాగం చేసి ఉదయాన్నే బయలుదేరాము … మావెంట అమ్మా నాన్న, పండు సర్, రూప (వీరు చెల్లెలి ఆఫీసు కొలీగు). ముందుగా మాట్లాడుకున్న మినీ బస్సు మా ఆపార్ట్మెంట్ కు వచ్చింది. ఉదయాన్నే 6 గంటలకు మొదలు అయ్యింది మా ప్రయాణం.

వాడపల్లి పూర్వ నామం “వజీరాబాద్”. నిజాం నవాబులు ఏలిన కాలం నాటిది. ఇక మద్యలోనే బ్రేక్ ఫాస్ట్ కానిచ్చి సరిగ్గా 10.30 గంటలకు వజీరాబాద్ కి చేరుకున్నాము. ఇక్కడ ప్రత్యేకం ఏంటి అంటే నరసిహ్మ స్వామి దేవాలయం, శివుడి గుడి రెండు కొద్ది దూరం లోనే వుండటం, అది కూడా శివుడి ఆలయం కృష్ణ,  మూసి నది సంగమం పాయింటులో ఉన్నది.

ఈ గుడి సుమారుగా 500 వందల సంవత్సరాల క్రితం నిర్మించబడింది అని తెలుస్తుంది …చక్కగా దర్శనం చేసుకున్నాక అక్కడి ఆలయ ప్రాశస్త్యాన్నిచెప్పారు. స్వామి వారి ఎదుట నిత్యం వెలుగుతున్న రెండు జ్యోతులు రెండు విబిన్నతకి ప్రతీకలు అని చ్పెపారు … అవి రెండు కూడా ఉఛ్ఛ్వాస, నిశ్శ్వాసాలకు తార్కాణం అని సెలవిచ్చారు. నిత్యం వెలిగే ఆ జ్యోతి పైభాగం అచ్చం మనిషి గాలి పీలుస్తున్నట్లుగా కదులుతుంది. దీన్ని మేము స్వయం గా పరిశీలించాము కూడా. ఇక జ్యోతి క్రింది భాగము కదలకుండా నిశ్చలముగా ఉంటుంది. ఇది స్వామివారి మహాత్యంగా చెప్తారు. దేవాలయం ప్రాంగణంలో ఈ ఆలయ చరిత్ర తెలిపే పలు శాసన స్థంబాలను చూసాము. కంచి శంకరాచార్య గారు వేసిన శాసనం కూడా చూసాక అబ్బురమనినిపించింది.

ఆలయ ప్రాగణం లోని శాసనాలు:

ఆలయ ప్రాగణం లోని శాసనాలు క్రీ.శ 1377(శక సం.1299) నాటి శాసనం లో “అనవేమయ సామంతుడైన కడియం పోతినాయుడు స్వామి అన మాచయరెడ్డి గారికి పుణ్యం కొరకు శ్రీ కృష్ణ మూసీ సంగమమైన బదరికాశ్రమమందు అగస్ధేశ్వర దేవరకు పిల్లల మర్రి బేతిరెడ్డి కట్టించిన గర్భగృహము మీద శిఖర ప్రతిష్ట చేసి, భేరిశాలను కట్టించిరి.” అని తెలియ జేయ బడింది. శాతవాహనులు, ఇక్ష్వాకులు, విష్ణుకుండినులు, చాళుక్యులు, కుందూరు చోళులు,రేచర్ల పద్మ నాయకులు, రెడ్డి రాజులు, ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించినట్లు శాసనాధారాలు లభించాయి. శిథిలమైన ఆలయాన్ని 13 వ శతాబ్దంలో అనవేమారెడ్డి పునర్నిర్మాణం చేసి, వసతులు ఏర్పాటు చేసినట్టు తెలుస్తోంది. ఎరయ తొండయ చోళుడు క్రీ.శ 1050-1065 మధ్య అద్భుతమైన వాస్తు శాస్త్ర పరిజ్ఞానం తో వాడపల్లి దుర్గాన్ని దృఢ పరచి, అభివృద్ధి చేసినట్లు శాసనాలు లభించాయి. కాకతీయుల నిర్మాణం గా చెపుతారు. 12 వశతాబ్దం లో రెడ్డి రాజులు ఈ ప్రదేశం లో పట్టణ నిర్మాణానికై, తవ్వకాలు జరపు తుండగా శ్రీ స్వామి వారి విగ్రహం బయట పడిందని, అచ్చటనే ఆ విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించి, క్రీ.శ.1377 లో ఆలయ నిర్మాణం గావించినట్లు శాసనాలు తెలుపుతున్నాయని ఆలయం లో వ్రాయబడి ఉంది. శక వత్సరం 1528 (క్రీ.శ. 1606) ప్లవంగ ఫాల్గుణ బహుళ పంచమి గురువారం నాడు వాడపల్లి కోమటి పెండ్లిండ్లకు వచ్చిన దేవర కొండ, కొండవీడు,నల్లగొండ— ఉండ్రుకొండ, కొండపల్లి, ఓరుగల్లు, అనంతగిరి, కారంపూడి, కేతవరం ,పేరూరు, దేవులపల్లి,గోగులపాడు మున్నగు ప్రాంతాలబట్లు కోమటి ఇళ్ల ల్లో వివాహానికి వచ్చిన కట్టడి ద్రవ్యాన్ని, శ్రీలక్ష్మీనరసింహుని సమర్పించి నట్లు గా ఈ ఆలయ ప్రాంగణంలోని శాసనం వలన తెలుస్తోంది.

 

Picture-1_Vadapalli swami

 

వాడపల్లి-లక్ష్మీ సమేత నృసిమ్హస్వామి పురాణ చరిత్ర:

పూర్వం ఆరువేల సంవత్సరాల క్రితం అగస్త్యేశ్వర మహాముని శివకేశవుల విగ్రహములను అన్నపూర్ణ కావడిలో ఉంచుకొని వారి ప్రష్టకొరకు ముల్లోకాలు తిరుగుతూ భూలొక చేరాడు. ఉత్తరకాసీకి వెళ్ళు క్రమములో కృష్ణా, మూసీ నదుల సంగమ స్థలాన్ని చేరుకుంటాడు. శ్రీలక్ష్మీనృసిమ్హస్వామివారు ఈ పవిత్ర ప్రదేశంలోనే ఉండదలచినట్లు ఆకాశవాణి పలుకుతుంది. అందుకు శ్రీలక్ష్మీనృసిమ్హ స్వామివారి విగ్రహాన్ని ఈ పవిత్ర స్థలములో ప్రతిష్టించియున్నారు.

ఆలయ చరిత్ర: పంచనృసిమ్హ క్షేత్రములలో ఒకటైన వాడపల్లిలో ఆలయ నిర్మాణముకై త్రవ్వకములు జరుపుచుండగా స్వామి వారి విగ్రహం బయటపడినది. అచ్చటనే క్రీ.శ. 1377లో ఆలయనిర్మాణముగావించినట్లు శాసనములు తెలుపుచున్నవి.

పంచనృశిమ్హక్షేత్రములు: 1. వాడపల్లి 2. మట్టపల్లి 3. కేతవరం 4. వేదాద్రి 5. మంగళగిరి.

మీనాక్షీ అగస్త్యేశ్వరాలయం

ఇక వాడపల్లి లో వేంచేసివున్న లక్ష్మీనరసింహ స్వామిని చూసాక, శివుడి గుడి కి వెళ్ళాము. ఈఆలయం తూర్పుదిక్కుగావుంటుంది. నిలువెత్తు శివలింగాన్ని చూసాక గొప్ప అనుభూతికి లోను కావడం జరిగింది. శివ లింగానికి చిన్న బొడిపె వుండటం అక్కడి ప్రత్యేకతగా చెప్తారు.

దీని క్షేత్రపురాణం:

శిభి చక్రవర్తి ఓ రోజు తప్పస్సు చేసుకుంటుండగా ఒక పావురం వచ్చిశిబి వెనుక దాకున్నదిట. వేటగాడు వచ్చి అది నా పావురం అని అడిగాడుట. శరణు కోరిన పావురాన్ని విడిపించడం కోసం వేటగాడితో నీకు ఎంత కావాలో నా శరీరంలో అంత మాంసం తీసుకో అన్నప్పుడు తల బాగాన్ని కొట్టి కొంత తీసుకువెళ్ళాడు అట. ఆ ప్రభావాన్ని శివుడు గ్రహించినట్లుగా ఇప్పటికీ శివలింగం పైభాగాన ఎవరో కోసినట్టుగా గుంత పడి ఉండటం చూడొచ్చు. ఇంకో మహిత్యం ఏమిటి అంటే ఆ గుంత లో నీరు ఊరుతుంది ఇది అన్ని కాలాలలో ఎంత తీసిన మిగులుతుంది అని తెలియజేసారు. ఈ నీరు ఎక్కడ నుంచి వచ్చిందో తెలియదు.

మరికొన్ని విశిష్టమైన స్థలపురాణాలు:

రెడ్డిరాజుల కాలంలో సుమారు 600 సంవత్సరాల క్రితం చెట్ట్లు, పుట్టలతో  కప్పబడిన శివలింగం. అనవేమారెడ్డి భీమారెడ్డి గార్లకి కనిపిస్తుంది. అప్పుడు వారియొక్క పరిపాలనలో స్వామివారి ఆలయం నిర్మించారు. ఒకనాడు శంకరాచార్యులవారు, వారి శిష్యబృందంతో ఈ ప్రాంతమును పర్యటించుచూ శివలింగముపై నీటిని చూసి వారికి నమ్మకం కలగక ఒక ఉద్దరిణికి దారం కట్టి శివలింగం పై గల బిలంలోలోకి వదులుతారు. దారము ఎంత వదిలిననూ ఆచూకి దొరకక ఉద్ధరిణిని వెలుపలికి తీస్తారు. అప్పుడు ఉద్ధరిణికి ఒక రకమైన రక్తపు మరకలు ఉండుట శంకరాచార్యులు వారు గ్రహించి, దేవుని పరీక్షించుటకు నేను ఎంతటివాడను అని గ్రహించి స్వామివారికి శాంతి పూజలు నిర్వహించి వెళ్ళినట్లు శాసనంలో వ్రాయబడి ఉన్నది. ఈ స్వామి చాలా మహిమగల స్వామిగా ప్రసిద్ధి చెందారు.

 

ఇక శివుడి దర్శనం అయ్యాక…కృష్ణా మరియు మూసి నదుల సంగమ స్థానానికి బయలుదేరాము. గుడికి దగ్గరలోనే నడక దారిలోనే వెళ్ళవచ్చు. ఎండాకాలం కదా కాళ్ళు కాలిపోతాయి. ఒక 100 మెట్లు దిగాక కనిపించిది ఒక అద్భుతం. ఇక అప్పుడే సాగర్ కెనాల్ నుంచి నీళ్ళు వదిలారు అని చెప్పారు. ఇంకా మాకు ఆశక్తి కలిగించిన అంశం బోటింగ్. అక్కడ కేవలం 20 రూపాయలకు అవతిలి వొడ్డు దాక తీసుకు వెళ్లి మళ్ళీ వెనక్కు తీసుకు వస్తారు. మేము అవతలి వొడ్డుకు వెళ్ళడమే కాకుండా నది మొత్తం తిరిగాము.

Picture-2_Krishna-Moosi

ఇటు నుంచి హైదరబాద్ కి ఇంకొక రూట్ కూడా వున్నది అది ఏమిటి అంటే …పెదవూర నుంచి నాగార్జున సాగర్ మీదుగా హైదరాబాద్ కు చేరుకోవడం. ముందుగా వేసిన ప్రణాళిక ప్రకారం సాగర్ కి వెళ్దామని పయనం అయ్యాము. సరిగ్గా మధ్యాహ్నం 2 గంటల సమయానికి ఎర్రటి ఎండ లో సాగర్ కి బయలుదేరాము ఒక గంట తరువాత సాగర్ కి రీచ్ అయ్యాము. అయితే అక్కడ సాగర్ డాం ని చూడమన్న మా ఆశ ఆవిరి అయిపోయింది. ఎందుకంటే డాం కి ప్రమాదం పొంచి వున్నది అని 2 ఏళ్ళ క్రితమే నిషేధించారు అట..అది మాకు తెలియదు (నేను ముందు చూసినప్పుడు డాం మీదకు అనుమతించే వారు). మేము అతి కష్టం మీద బస్సును డాం మీదుగా పోనిచ్చాము అలా ఏరియల్ వ్యూ మాదిరిగా చూసాము అయితే చిక్కు ఏమిటి అంటే హిల్ కాలనీ వైపు సెక్యూరిటీ (తెలంగాణా) వాళ్ళది, విజయనగరం వ్యూ పాయింట్ ఆంధ్రా వాళ్ళది. వచ్చేప్పుడు మరల వెడదాం అంటే ఆబ్జెక్ట్ చేసారు (మళ్ళీ15 కిలోమీటర్ లు మాచర్ల బ్రిడ్జి నుంచి వచ్చాము).  కనీసం నాగార్జున కొండకి అయిన వెళ్దామనుకున్నాను … కాని అది కూడా 1. 30 కి ఆఖరి బస్సు అని చెప్పారు. ఇక చేసేది ఏమి లేక తిరుగు ప్రయాణం అయ్యాము. 3 గంటలకు తిరుగు ప్రయాణం అయ్యాము ….తిరిగి 5 30 వరకు హైదరాబాద్ లో వచ్చి పడ్డాము …మొత్తానికి అలా చారిత్రిక ప్రదేశాన్ని, విహార ప్రదేశాన్ని, ఆధ్యాత్మిక సౌరభాలని ఆస్వాదించి వచ్చాము.

సూచన: ఇక్కడికి వెళ్ళాలి అనుకున్నవారు వర్షాకాలంలో వెళ్ళితే బాగుంటుంది. ఎందుకంటే కృష్ణానది పరవళ్ళు తొక్కుతూంటుంది.

Print Friendly