మాలిక పత్రిక ఫిబ్రవరి 2016 సంచికకు స్వాగతం

Featured

Feb 04

వలలుడూ – తాండావకేళి సల్పెనే…

 

వంశీ మాగంటి
________

 

కుండలా కాంతూలూ మెరయ

దండిగా  అందెలూ మ్రోయ

దండిగా గంటె చేబూని

థళాంథళాం యని థణినాదముతో   || తాండా ||

 

నీటీచుక్క సుయ్యిమని పాడాగా

గంటెలు తాళమూ వేయగ

వంటింటి కొలువూన వలలుడూ

తధిమిత కుంతరి తకుఝణ తకథిమి  || తాండా ||

 

అల్లమూతల్లి వీణామీటాగా

ఉల్పాయలు తాళమూ వేయగ

మిరిచీలూ మృదంగమూ వాయించగను

పరీపరీ పరి పరి పరి విధముల || తాండా ||

 

లపనమూనా మమ్మేలు జిహ్వా

పెనమూన మూడో కన్ను

సొగసూగ నూనేలహారము

నిగాల్ నిగాల్ మని నిగనిగ మెరయుచు || తాండా ||

 

బల్లాతల్లీ మస్తాకమున

కడిగీన పళ్ళెరపూ రేఖ

అల్లాపూ కారమూతో

మిసాల్ మిసాల్ మని మిసమిస మెరయ || తాండా ||

 

జేజబ్బలూ జేజవ్వలూ

నాయనలూ అమ్మలూ పిలకాయలు

వేసిన దోసెను ప్రణుతింపగను

భళీభళీ భళి భళిభళి యనుచు || తాండా ||

 

వంటలసాల హృదయ

పంకజాపరియంక నిలయ

వలలు డదుగో ఉదయ కాలము

ఝణాఝణం యని ఝణినాదముతో || తాండా ||

 

Print Friendly
Feb 04

హిమము కురిసిన వేళ

 

జెజ్జాల కృష్ణ మోహన రావు

 

పరిచయము – గడచిన వారము జనవరి22 నుండి 24 వఱకు మా ఊళ్లో (ఫ్రెడరిక్, మేరిలాండ్, అమెరికా తూర్పు తీరము) భారీగా మంచు  కురిసింది. ఇది అలాటి ఇలాటి హిమపాతము కాదు. మూడు అడుగుల మంచు. 22 శుక్రవారము రాత్రి ప్రారంభమై 23 శనివారమంతా, 24 ఆదివారము ఉదయము కురిసింది. ఒక్కొక్కప్పుడు గంటకు   రెండు మూడు అంగుళాలు. దీనితోబాటు సుమారు 30 మైళ్ల వేగపు గాలి. దీనినే blizzard అంటారు. ఈ మూడు రోజులు రాష్ట్రములో అత్యవసర పరిస్థితి (emergency) అని ప్రకటించారు. వీధులలో, రోడ్లలో ఎవ్వరు ప్రయాణము చేయరాదు. తఱువాత ఆ మంచు కుప్పలను ఇంటిముందు నుండి రోడ్డులనుండి పక్కకు నెట్టాలి. ఇది అతి ప్రయాసకరమైన పని. మూడు రోజులు ప్రభుత్వ కచేరీలు, ఇతర కార్యాలయాలు మూత బడ్డాయి. ఇప్పుడు కూడ కొన్ని వీధులలో కారు నడపడము కొద్దిగా కష్టమైన పనియే.

 

గురువారము 21 తారీకు నా స్నేహితులు శ్రీ సోమయాజులు ఒకప్పుడు నేను హిమపాతముపైన వ్రాసిన కొన్ని పద్యాలను తాను చదివి ఆనందించానని ఒక సందేశాన్ని పంపినారు. వారికి అలాటి ఇంకా కొన్ని పద్యాలను కూడ చదవమని పంపాను. మాలిక పత్రిక పాఠకులు కూడ ఇట్టి పద్యాలను చదివి ఆనందిస్తారని వాటినన్నిటిని సేకరించి ఇక్కడ జత పరుస్తున్నాను.

 

తెలుగు, సంస్కృత భాషలలో ఘనీభవించిన వర్షపాతానికి మంచు, హిమములాటి పదాలు తప్ప ఇతరములు తక్కువ. ఎస్కిమో భాషలో లెక్కకు లేన్నని పదాలు ఉన్నాయి మంచుకు! అంతేకాక నీళ్లు ఘనీభవించి ఆకాశమునుండి నేలకు ఎన్నో విధములుగా చేరుతాయి. అవి ice, sleet, frost,  snow లాటివి. నేల ఉష్ణోగ్రత 0 C కంటె తక్కువైనప్పుడు, ఆకాశమునుండి పడిన వాన చినుకులు గడ్డకట్టుతుంది. అలాటి గట్టి మంచు (ice) రోడ్డులపైన, ఇంటి బయట అర్ధ అంగుళము వరకు కూడ ఉంటుంది. అట్టి రోడ్డులపైన కారు నడపడము అపాయకరమైన విషయము. ఎందుకంటే వాహనాలు ఆ గట్టి మంచు పైన జారుతాయి. నడిచేటప్పుడు కాలుజారి పడి ఎముకలు విరుగగొట్టుకోడము కూడ సర్వసామాన్యము. sleet  అనేది మొట్టమొదట snowగా ఆరంభించి మధ్యలో నీరుగా మారి మళ్లీ ఘనీభవిస్తుంది. అవి చిన్నచిన్న గులక రాళ్లలా ఉంటాయి. ఇది కూడ నేలపైన ఘనీభవించి iceగా మారవచ్చును. frost అనేది కిటికీలపైన, కారుపైన ఒక సన్నని పొరలా ఉంటుంది. అది చినచిన్న తీగలవలె కూడ ఉంటుంది. ఇక snow అన్నది స్ఫటిక రూపముగా ఏర్పడి నేలపైన పడుతుంది. ఉష్ణోగ్రత 0 C కన్న కొద్దిగా తక్కువైనప్పుడు ఈ snow ముద్దముద్దగా ఎక్కువ బరువుతో పడుతుంది. ఉష్ణోగ్రత -10 కన్న తక్కువగా ఉంటే ఈ snow పిండిలా తేలికగా ఉంటుంది. గట్టి snow ఒక అంగుళము నీటికి ఎనిమిది అంగుళాలయితే ఈ పొడి snow ఒక అంగుళము నీటికి 12 అంగుళాల snowగా ఉంటుంది. సామాన్యముగా ఒక అంగుళము వర్షపాతము పది అంగుళాల snowతో సమానము. మా ఊళ్లో పడ్డ 36  అంగుళాల snow సుమారు మూడున్నర అంగుళాల (14 సెంటిమీటరులు) వర్షానికి సమానము. snow అన్నది స్ఫటిక రూపములో ఉంటుంది.  ఒక హిమస్ఫటికమువలె మరొకటి ఉండదు. Wilson Bentley అనే ఒక photographer ఈ snow స్ఫటికాలను తన సూక్ష్మదర్శిని కామెరాతో చిత్రములుగా తీసినాడు. వాటిని Dover Publishers ప్రచురించిన ఒక పుస్తకములో చూచి ఆనందించ వీలగును.   (https://en.wikipedia.org/wiki/Wilson_Bentley)

 

పద్యములు – ఇంతకు ముందు చెప్పినట్లు నేను సుమారు పది సంవత్సరాలుగా మంచుపైన వ్రాసిన పద్యములను కొన్ని ఇక్కడ మీముందు ఉంచుతున్నాను. చదివి ఆనందించండి.

 

అపరాజితా – న/న/ర/స/లగ, యతి (1, 9) III III UI – UII UIU 14 శక్వరి 5824

ద్యుమణి వలను బోయె – ద్యోతము తగ్గెఁగా
సుమము విరియ దింక – సొంపులు నిండఁగా
ద్రుమము లవని నింక – మ్రోడుగ మారుఁగా
హిమము గురియు నింక – నిచ్చటఁ జల్లఁగా

 

కమలగీతి – సూ/సూ/సూ – సూ/సూ, యతి లేక ప్రాసయతి నాలుగవ గణముతో.
రవి వెలుంగు తగ్గె – రాత్రి హెచ్చె
భువిని చెట్టులెల్ల – మ్రోడువారె
దివిని పులుఁగు వలను – దెసకుఁ బోయె
అవుర హిమము గురియు – నవనిపైన

కాంచన – భ/న/య/లల UIIII – IIU UII 11 త్రిష్టుప్పు 1663

మంచు విరులు – మణులై పూచెను
కాంచన రవి – కళలన్ దోచెను
చంచలముగ – జలముల్ బారఁగ
కాంచ నుషయు – కవితాకారము

 

గీతిక – (కన్నడ ఛందస్సు) బేసి పాదములు – ఇం/సూ/ఇం, సరి పాదములు – ఇం/ఇం – సూ/ఇం

సుమముతో రంగవల్లులే
యమరు నీ మనసులో – నమరవల్లిగా
హిమముతో స్ఫటికవల్లులే
యిముడు నీ మనసులో – హేమవల్లిగా

 

జగతీకందము – ప్రతి పాదారాంభములో జ-గణము, మిగిలినవి కంద పద్యపు లక్షణములు

దిగంతమం దుదయించెను
జగమ్మునకు వెలుఁగు నిచ్చు – సవితృఁడు మఱలన్
నగమ్ము వెలింగె మణులన
జిగేలుమని హిమము మెఱయఁ – జెలువముతోడన్

(ఈ ఛందస్సు  శ్రీమతి సుప్రభగారి కల్పన)

 

తేటగీతి వద్యము –
వదలినది అనుకొన్నాము
వదలలేదు
నేను ఉన్నాను అంటుంది
మేను చలికి వణికి పోతుంది ఇంకా
చివరికి గెలుపు చలికి
హేమంత ఋతువుకు!

 

తేఁటిబోటి – ఆటవెలఁది బేసిపాదములకు చివర యతి లేక ప్రాసయతితో ఒక చంద్రగణము

చెంగుమంచు నడచు – చిన్న దూడలు లేవు – సీమయందు
చెఱకు లేదు పళ్ల – కొఱకఁగా నిచ్చట – దొఱకవే
భోగి మంట లేదు – ప్రొద్దుట వాకిలి – ముందు జూడ
నిది ప్రతీచి, ధవళ – హిమము నిండిన దీర్ఘ – హేమంతము

 

పంచనంద – పంచమాత్రా గణములతో కందమువంటి పద్యము. ఈ ఉదాహరణములో ప్రాసయతి వాడబదినది. పద్యము ఒక షట్పద రూపము దాల్చినది.

సుమము విరిసిన వేళ మది విరిసె

హిమము కురిసిన వేళ హృది మురిసె

విమలుఁ డిట నుండఁగా

సుమము విరియంగ మది శిశిరమయె

హిమము కురియంగ హృది యనలమయె

విమలు డిట లేఁడుగా

 

భావన – భ/ర/ర/స/జ/గ,  UIIUIUUI – UII UI  UIU 16 అష్టి 22167

ఎక్కడ పోయె నా యాకు – లెక్కడ పోయెఁ బుష్పముల్
ఎక్కడ పోయె నా రంగు – లెక్కడ పోయెఁ గోకిలల్
ఎక్కడా పోయె సంగీత – మెక్కడ పోయె మోదముల్
ఇక్కడ నేఁడు హేమంత – మెక్కువ తెచ్చు మంచులన్

 

మణిగణనికరము లేక శశికళ –  న/న/న/న/స,  IIII IIII – IIII IIU15 అతిశక్వరి 16384

మధురగతి రగడ – చ/చ – చ/చ
మణిగణనికరము – మహిపయి దళముల్
మణిగణనికరము – మలపయి హిమముల్
మణిగణనికరము – మఱి యుడుగణముల్
కనకపు శశికళ – గగనముపయినన్

 

మనసున వినఁబడె – మధురపు పదముల్

కనులకుఁ గనఁబడెఁ – గరుఁగని ముదముల్

తనరెడు స్మితమయ – ధవళ కుసుమముల్

మణిగణనికరమె – మహి పయి హిమముల్

 

మధురగతి రగడ – చ/చ – చ/చ

ఎక్కడ జూచిన – హిమముల మ్రుగ్గులు

చక్కని మ్రుగ్గులు – చల్లని మ్రుగ్గులు

చుక్కల మ్రుగ్గులు – సొబగుల మ్రుగ్గులు

దిక్కుల దిక్కులఁ – దెలి నును మ్రుగ్గులు

 

శ్యామగీతి – ఇం/ఇం/ఇం – సూ/సూ, యతి లేక ప్రాసయతి

ఆకసమ్మున నీల జీమూత – హార మెందు
నేకమై మెలమెల్లఁ జల్లఁగా – హిమము చిందె
స్వీకరించెను పృథ్వి యభ్రంపు – శ్రీముఖమ్ము
రాకపోకలు తగ్గె రహదారి – రజత మాయె

 

సన్యాసి – స/న/య/స, యతి (1, 8) IIU IIII – UU IIU  12 జగతి 124

మలపైఁ గురిసిన – మంచుల్ దెలిపెన్
తెలుపౌ ఋతువును – దివ్యాంబరమున్
ఇలపై ధవళిమ – లెందున్ జలిలో
జలబిందువు లయె – సాంద్రాంబరమై

కందముగా –
మలపైఁ గురిసిన మంచుల్
దెలిపెన్ తెలుపౌ ఋతువును – దివ్యాంబరమున్
ఇలపై ధవళిమ లెందున్
జలిలో జలబిందువు లయె – సాంద్రాంబరమై

 

హయప్రచార రగడ – త్రి/త్రి – త్రి/త్రి

తెల్లఁగఁ బడెఁ – దిన్నఁగఁ బడె

మెల్లఁగఁ బడె – మృదువుగఁ బడె

చల్లఁగఁ బడెఁ – జక్కఁగఁ బడె

వెల్లఁగ హిమ – వృష్టియు పడె

 

హిమ – ర/జ/మ UIUIUI UUU యతి లేదు 9 బృహతి 43
ఆకసమ్మునుండి స్వచ్ఛమ్మై
యాకువోలె రాలె నందమ్మై
యే కరమ్ము గీచెఁ జిత్రమ్మై
నాకు జూడఁ దెల్లనౌ మ్రుగ్గుల్

శ్వేత కంబళమ్ము దాల్చెన్గా
భూతధాత్రి నిండు మోదమ్మున్
శీతలానిలమ్ము వీచంగా
నీతరిన్ హిమమ్ము పర్వెన్గా

మెల్లమెల్లఁగాను రాలెన్గా
చల్లచల్లఁగాను తేలెన్గా
కల్ల గాదు మంచుకారున్ నా
యుల్లమిందు గోరెఁ జైత్రమ్మున్

 

హేమంత – భ/య/య/య  UIII UUI – UUI UU 12 జగతి 591

మ్రోడులను జూడంగ – మోదమ్ము రాదే
వాడలిట నెందెందుఁ – బ్రాలేయ రాశుల్
వీడకను బాధించెఁ – బ్రేమాగ్నికీలల్
కాడె నను హేమంత – కాలంపు మంచుల్

 

Print Friendly
Feb 04

“అగ్గి పెట్టెలో ఆరు గజాలు” – పుస్తక సమీక్ష

                                                           పుష్యమీ సాగర్ 

అగ్గి పెట్టెల్లో ఆరు గజాల చీరని అద్భుతంగా అమర్చిన కళా నైపుణ్యం గురించి, రంగు రంగు వస్త్రాల వెనుక వెలిసిపోయిన జీవితాల గురించి తెలుసుకోవాలని ఉన్నదా? ఖచ్చితంగా మీరు “అగ్గి పెట్టెలో ఆరు గజాలు” చదవాల్సిందే. భారతదేశంలో అందునా తెలుగు నేల పై చేనేత బతుకు చిత్రమే ఈ పుస్తకం. దీన్ని రచించిన వారు మందా భానుమతి గారు.  మనిషి కి కూడు, గుడ్డ, నివాసం కనీస అవసరాలు. మూడింటి లో గుడ్డ తయారీని మనిషి ఎలా నేర్చాడు? ఎవరు నేర్పించారు? వంటికి కట్టుకునే వస్త్రాన్ని తాయారు చేసిన వారినే పద్మశాలి అని ఎందుకు పిలిచారు? ఇవన్నీ తొలిచే ప్రశ్నలు కదా, సమాధానంగా ఈ పుస్తకంలో టూకీగా చర్చించారు “పద్మశాలి” పుట్టు పుర్వోత్తరాలని తెలియచేసిన తీరు అద్భుతం. రచయత్రి గారు మూలని వెతికి మన ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇస్తారు. ఉపోద్ఘాతంలో ఇతిహాసం, చరిత్ర నుంచి తీసుకొని వివరిస్తూ “భావనారాయణుడు” శ్రీ విష్ణువు అవతారం. మను సంతతికి భావనలో నారాయణుడు. “భావనా ఋషిగా: పద్మశాలి మొదలగు చేనేత వస్త్రకారులకి ఆరాధ్య దేవుడు. మానవాళికి దేవతలుకు మానరక్షకుడుగా మన్ననలు అందుకున్న భావనా ఋషి, మార్కండేయుడు పుత్ర కామేష్టి యాగం చెయ్యగా అగ్నిలోంచి ఉద్బవించాడని ఇతిహాసం. సృష్టి జరిగిన తరువాత దేవమానవులు, కిన్నెర, కింపురుష గందర్వవాదులు  అంతా నగ్నరూపులు గానే సంచరించే వారట బ్రహ్మ దేవుడిని ప్రార్ధించి తమ శరీరాలకి ఆచ్చాధన కల్పించే పదార్ధాన్ని ఇమ్మని వేడుకున్నారట. ఆ పనిని మార్కండేయుడు, భావనారాయణుడి ని పుత్రుడు గా పొందాడు. అతడు తన శరీర భాగాలనుంచి వస్త్రం తయారు చేసే పరికరం మగ్గం”(లూమ్) ని తయారుచేశాడని వస్త్రకారుల నమ్మకం

భావనారాయణుడి శిరస్సు నుంచి వస్త్ర క్రిందకు వచ్చింది. చేతుల్నించి చట్రాన్ని పట్టి ఉంచే “నిలువు రాట”, వక్షస్థలం నుంచి “అడ్డ కర్రలు”, కాళ్ళ నుంచి “ఆని”(కాళ్ళతో తొక్కేది) వచ్చేయని చెప్తారు. విష్ణు నాభి నుంచి ఉద్భవించిన పద్మకాండం నుండి దారాలు తీసి, మార్కండేయుడు తన మోకాళ్ళని చుట్టి దారపు కండె తయారు చెయ్యగా, బ్రహ్మ ఇచ్చిన శాంభవి మంత్రం (నేత విధానం తెలిపేది) చదువుతూ భావనారాయణుడు ధవళ వస్త్రం తయారు చేసాడు. తను తయారు చేసిన వస్త్రాన్ని అందరికి ఇచ్చినా రుద్రుడికి ఇవ్వలేదని అలుగుతాడు. అప్పుడు తనకు పులి చర్మం తీసుకు వస్తే దరిస్తాను అంటాడు. భావ నారాయణుడు నేసిన వస్త్రం చూసి సూర్య దేవా, ఛాయాదేవిల పుత్రిక భధ్రావతి అతన్ని వివాహమాడాలని అనుకుంటుంది. పులులను తన దగ్గరకు రప్పించుకుంటుంది. నారాయణుడు అడిగితే నన్ను వివాహమాడితే ఇస్తాను అంటుంది . అలా భావన ఋషిగా మారిన భావ నారాయణుడు మరియు భద్రావతి దంపతులకు నూటొక్క మంది ఋషులు పుత్రులుగా జన్మిస్తారు. ఆ ఋషుల సంతతే “పద్మ సాలీలు” అని నేతకారులలో ఆ తెగ వారి నమ్మకం . పద్మకాండం నుంచి వచ్చిన దారంతో నేసిన వస్త్రం తయారుచేసిన భావనా ఋషి సంతతి అని “పద్మ” అని పేరు, సాలెపురుగు అల్లినట్టు గా బట్ట నేస్తారు కనుక “సాలీ” అని వచ్చిందంటారు. వారి గోత్రాలు మూల పురుషులు అయిన ఆ ఋషుల పేర్లే. ఇది ఇతిహాసం వెలువరించిన పద్మశాలి వంశ పుట్టుక. మరి తరువాత ఏమి జరిగింది. దాని తరువాత క్రమాన్ని వివరిస్తూ 17 వ నుంచి 21 వ శతాబ్దం దాకా జరిగిన ఘటనలని వివరించిన తీరు అమోఘం.   16 వ శతాబ్దంలో జహానార రాకుమారిని అగ్ని ప్రమాదం నుంచి “ఖాన్ సాబ్” నేసిన మేలి ముసుగు ప్రాణాలను కాపాడడం గొప్పగా వర్ణిస్తారు. 17 వ శతాబ్దం అంతా కూడా చేనేత వస్త్రకారులకి వారి ప్రతిభ కి పట్టం కట్టిన స్వర్ణ యుగమని, అక్భర్ కలం నుంచి మన వంగ కాశ్మీర్, మణిపూరు వంటి చేనేత వలువలు, రగ్గులు, పరదాలు, తివాచీలు ప్రపంచం లో నలుమూలలకు ఎగుమతి అయ్యేవని తెలిసినప్పుడు ఔరా అనిపించక మానదు. ఇక 18 వ మరియు 19 వ శతాబ్దాలు చీకటి యుగమే.  పలాషి యుద్ధం తరువాత స్థితులను, బ్రిటిష్ వారు ధ్వంసం చేసిన నేత కార్మికుల జీవితాలను కళ్ళకు కట్టినట్టుగా వివరించారు. భారతదేశాన్ని వశ పరుచుకోవాలి అంటే ముందు గా అక్కడి కుల వృత్తులను ద్వంసం చేస్తే చచ్చినట్టు బానిస లు గా పడి ఉంటారన్న రాబర్ట్ క్లైవ్ దురాలోచన చూసినప్పుడు అయ్యో అనిపించక మానదు. అప్పట్లో నేత బొటన వెళ్ళని కత్తిరించి మరల నేత పని చెయ్యకుండా చేసి వెళ్ళిపోయారు . 18 వ శతాబ్దం లో బ్రిటిష్ వాళ్ళు సాగించిన దుర్మార్గాలు 20 వ శతాబ్దం వరకు కొనసాగాయి. ఇంగ్లాడు మిల్లు వస్త్రాలే గతి అయ్యి, ఇలా కాదు అని ఒక తంతి (వంగ దేశం లో నేత కార్మికులని తంతి అని పిలుస్తారు) సన్నని  మస్లిన్ బట్ట తో ఆరు నెలలు శ్రమ పడి ఆరు గజాల చీర ని నేసి దానిని అగ్గి పెట్టెలో పెట్టి విక్టోరియా రాణి కి కానుక గా పంపాడు. అప్పుడదివిన్నబ్రిటిషు వారు తమ ప్రతిభ ని గుర్తిస్తారు ఏమో అని. దానికి బదులు గా మెప్పు లభించింది. చరిత్ర లో కి ఎక్కింది. గాంధి స్వదేశీ ఉద్యమాన్ని ప్రారంబించాక ఖాది బట్టలను నేయడం, అవే వేసుకోడం మూలాన చాల వరకు ఇంగ్లాండు మిల్లులు మూత పడ్డాయి. ఇక 1946 నుంచి 2013 వరకు కూడా చాల మార్పలు వచ్చాయి అంటూ ఆ మార్పులని వివరించిన తీరు ఆకట్టుకొంటుంది. ఇతిహాసం, చరిత్ర కు సంబందించిన వాటిలో పద్మ శాలీల ప్రస్థానాన్నిగుర్తు చేసుకోవడం అవసరమే.

 

ఇక ఈ నవలలో ప్రతి పాత్ర మనల్ని ఆలోచింపజేస్తుంది. శ్రీలంక గ్రామం లో నేత కార్మికుల కష్టాలని, ఆనందాన్ని, యజమాని అంటే కేవలం అజమాయిషీ చేసేవేదే కాదు తన కింద పని చేసే కార్మికుల బాగోగులు కూడా చూసేవాడు. సోమరాజు తన షాప్ లో పని చేసే ప్రతి ఒక్కరిని పట్టించుకోవడం. వరసగా వర్షాలు పది మూడు రోజులకు బేరాలు లేకపోతే ఇంటి దగ్గరనుంచి అందరికి అన్నం పెట్టడం ఔదార్యానికి మచ్చుతునుక.  శ్రీలంక గ్రామం లో ఆడవారు లడ్డ్డి   (నూలు దారాల కట్టలు) నుంచి బాసిన్ (కండెలు) నేస్తారని లంక జీవన చిత్రాన్ని పట్టిస్తారు. అల్లరి చిల్లరి గా తిరిగే సోమరాజు కొడుకు భద్రం “కౌశిక” గ్రామం నుంచి కష్టపడి చదువుకోవాలి అని వున్నా లక్ష్మి ఎలా మార్చగలిగింది.  కటిక పేదరికం వడగట్టిన టీ పొడి అమ్మితే, చేదు గా వున్నా దాన్నేచాయి గా చేసుకొని షాప్ వాళ్ళు తాగినప్పుడు బాధ వేస్తుంది.  పెద్ద చదువులు చదివి డాక్టర్ లు అయిన జగన్ జెన్నిఫర్ లు శ్రీలంక గ్రామాన్ని దత్తత తీసుకొని బాగు పరిచిన తీరు నిజంగా హర్షణీయం ఇలాంటివారు మనకి వుండాలని అనిపిస్తుంది కదా. వీర్రాజు కుటంబం పేదవాళ్ళు అయినా ఆత్మాభిమానం తో అందరి మన్నలు అందుకోవడం, లక్ష్మి చదువుకి సహకరించడం. ఇంకా గ్రామాల్లో అభిమానం ఆప్యాయత బతికే వున్నాయి అనిపిస్తుంది. ఇక కధానాయకుడు భద్రం మొదట్లో లక్ష్యం లేకుండా తిరిగినా కూడా లక్ష్మి ని చూసాక ఇష్టపడటం, అయితే తనకి నచ్చేవిధం గా ఎలా మలుచుకోవలో సతమతమవుతూ వుంటే భద్రం తమ్ముడు దేవ్ ని ఆదర్శం గా తీసుకొని ముందుకు వెళ్ళాలి అనుకుంటాడు. గుంటూరు వెళ్ళినప్పుడు కొడుకు లో వచ్చిన మార్పు ను చూసి మురిసిపోతాడు ఇంకోవైపు నుంచి లక్ష్మి పేదరికం కారణం గా పదో తరగతి వరకు చదివి ఆపేస్తుంది. తల్లి రావమ్మ తనకు చీరలు నేయడం లో సహకరించమని పెడ్తుంది కానీ తను చదువుకోవాలన్న తపన ని మాత్రం వదులుకోదు. జిల్లా కి ఫస్ట్ వచ్చిన లక్ష్మి చదువు ఆగిపోవడం ఇష్టం లేని వీర్రాజు రావమ్మని వొప్పించి ఇంటర్ లో చేర్పించడం, అటు నుంచి టెక్స్టైల్ మేనేజ్మెంట్ కి కావలసిన వాటిని సమకూర్చుకొని డిల్లీ లో సీట్ సంపాదించడం, ఈ ప్రక్రియ లో భద్రం తమ్ముడు దేవ్ సహకరించడం వంటివి చక చకా సాగిపోతాయి. మరో వైపు లక్ష్మి ప్రేమ ని పొందడానికి ముంబై వెళ్లి అక్కడ విఫలం అయినా కూడా తమిళ నాడు లో సీట్ సంపాదించి మూడేళ్ళ డిప్లొమా కోర్స్ ని పూర్తి చేసుకొని ప్రయోజకుడై వస్తాడు. ఆ తరువాత స్టేట్ మాస్టర్ వీవర్స్ అసోసియేషన్ లో చురుకు గా పాల్గొంటూ చేనేత కార్మికుల ఆత్మహత్యలను ఎలా ఆపాలి అని ప్రతి ఒక్కరిని కలుపుకుంటూ ముందుకు సాగటం, ఆల్ ఇండియా మాస్టర్ వీవర్స్ అసోసియేషన్ లో అందరిని పాల్గొనేలా చేసి విజయవంతం చేస్తాడు. ఇక లక్ష్మి చదువులో వదిన ఉమా పాత్ర ని తక్కువగా చూడలేము. భద్రం పై ప్రేమ ని వ్యక్తపరిచే తీరులో లక్ష్మి కి ఎన్నో రకాలు గా సహాయపడింది. భద్రం పాత్ర ని చిత్రకరించిన తీరు బాగుంది. వారి సహోద్యోగులు బాల మురుగన్, ప్రభాకరన్, మగ్గం బందువులు అయిన వీర్రాజు, బైర్రాజు, గోపి తదితరులు అబివృద్ధి లో కి రావడానికి మాస్టర్ వీవర్స్ ఎలా ఉపయోగపడిందీ చక్కగా చిత్రీకరించారు.

 

బెనారస్ లో ఉగ్రవాదులు జరిపిన పేలుళ్లు అక్కడి జీవితాలని ఎలా చిద్రం చేసాయి, ఖాన్ సాబ్, పుల్లు మియా ఇంకా నేత కార్మికులు కుల మతం అతీతం గా ఎలా సంఘటితం అయి ఎదుర్కొన్నారు. దేశ వ్యాప్తం గా వీవర్స ల ని, చేనేత కార్మికులని బాగు పరచే ఉద్యమాన్ని చేపట్టిన భద్రం, వీర్రాజు, తదితరులు చేసిన కృషి ని అమలు పరిస్తే బహుశా ఇప్పుడు నేత కార్మికులు ఆత్మ హత్యల ఆలోచన మానుకుంటారు ఏమో. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో సిరి సిల్ల నుంచి, బెనారస్ దగ్గరున్న గ్రామాల వరకు, గుజరాత్ లో కచ్, ఇంకా అక్కడ ఇక్కడ ని కాదు అన్ని చోట్ల పెరిగిన ఆత్మ హత్యల గురించి విచార పడతారు. వంద సంవత్సరాల క్రితం ఒక స్త్రీ రెండు చీరలతో కాలక్షేపం చేస్తే, 50 ఏళ్ళ తరువాత అది పది కి పెరిగింది. ఇప్పుడు కనీసం పాతిక చీరలైన ఉంటాయి అయినా చేనేత కార్మికుల్లో వెలుగు ఎందుకు నిండటం లేదు అన్న వాళ్ళ ప్రశ్నలని అర్థం చేసుకోవడం కొంచం కష్టమే.

 

పాతాళం నుండి పైకి ఎగసి, టెక్స్ట్ టైల్ ఇండస్ట్రీ లో పీ.జి చేసి, చేనేత పద్ధతుల పై పరిశోధన చేసి పేటెంట్లు పొందిన లక్ష్మి చేనేత కుటుంబాల్లో వెలిసిన ద్రువతార గా మనకి దర్శనమిస్తుంది. లక్ష్మి, దేవ్, మీనా, గోపిలాంటి యువత అవరోధాలను అవకాశాలు గా మార్చుకొని ప్రగతి పధం లో పయనించడం ఆశావాదానికి సూచిక. సాటి వారికి చేయూత నిచ్చిమంచి మనసున్న వారు ఎందరో ఈ నవలలో పాత్రలు గా కనిపిస్తారు. కుల వృత్తి కూడు పెట్టక, ఉపాధి అవకాశాలు లేక, ఎందరో చేనేత కార్మికులు ఆకలికి అలమటిస్తూ, అప్పుల్లో కూరుకు పోయి, చివరికి ఆత్మ హత్యలకు పాల్పడుతున్నారు. వీటిని మార్చాలని “ఈ అగ్గి పెట్టెలో ఆరు గజాలు”  నేతన్న ల జాతీయ స్థాయి సమాఖ్య ద్వారా వారి సమస్యలను పరిష్కరించే మార్గం సూచించారు రచయిత్రి గారు. “ఆల్ ఇండియా మాస్టర్ వీవర్స్ అసోసియేషన్” ను స్థాపించి, చేనేత పరిశ్రమ పురోభివృద్ధి కి పూనుకుంటారు. పద్మ శాలి వంశ ప్రారంబం, దేవాంగ, పట్టు శాలి, శివంగి వాటి సాలె వారి తెగలు, వారి పనిముట్లు, వాటి ఉపయోగం , వారు పనిచేసే తీరు, వారి సమస్యలు , వాటి పరిష్కార మార్గాలు మొదలైన అంశాలన్నీ పడుగు పేకల్లా అగ్గిపెట్టె లో ఆరు గజాలు నవల లో చక్కగా కుదిరాయి.

 

చివరికి భధ్రానికి లక్ష్మి కి కళ్యాణం జరగటం, ఇంతింతై వటుడింతై అన్నట్టు గా వ్యాపారాన్ని విస్తరించి అందరి మన్నలు పొందుతూ “పద్మ శ్రీ” లను దంపతలు అందుకోవడం దేవ్, బైర్రాజు, రామరాజు, వీర్రాజు ఇంకా అనేకులు సంతోషం గా చేనేత బతుకుల్లో వెలుగు నింపడానికి అహరహం కృషి చెయ్యడం తో ముగిస్తుంది .

 

మొత్తానికి చేనేత కార్మికులపై వారి సమస్యల పై వచ్చిన కధలు, నవలలు తక్కువే అయిన కూడా అందులో మొదటి వరుస లో వుండేది. ఈ అగ్గిపెట్టె లో ఆరు గజాలు. భానుమతి గారు నవల కోసం పద్మ శాలుల జీవితాన్ని దగ్గర గా పరిశీలించి రచన చెయ్యడం గొప్పగా ఉన్నది. ఇలాంటి మంచి పుస్తకం రావడం ఎందరికో స్పూర్తిదాయకం. వారు మరిన్ని సమస్యల పై నా పుస్తకాలు వెలువరించాలని నా అభిమతం.  చక్కని పుస్తకాన్ని పబ్లిష్ చేసి పాఠకుల కి అందించిన ‘జె.వి.పబ్లికేషన్స్” వారికి అబినందనలు. వారి నుంచి కూడా మరిన్నిమంచి పుస్తకాలు ఆశిస్తున్నాము .

 

Print Friendly
Feb 04

మనోగతం – వ్యక్తిబాగుంటేనే సమాజం బాగుంటుంది….

Rajeswari-1 Rajeswari-2                                       డా. శ్రీసత్య గౌతమి

 

అమ్మాయిలకు పెద్ద చదువెందులకు, భర్తనెదిరించడానికా? ఆమెకి ఆర్ధిక స్వాతంత్ర్యమెందుకు… అత్తవారికుటుంబానికి అడుగులకుమడుగొలొత్తకుండా తప్పించుకోవడానికా? సంసారాల్లో వచ్చే సర్దుబాట్లు కేవలం ఇంటికివచ్చే కోడలికే పరిమి తం గానీ ఆమె ఇష్టాయిష్టాలకు సర్దుకోవలసిన అవసరం మిగితావారికిలేదు, అవన్నీపాటిస్తే ఆమె మీద పెద్దరికం ఎలా నిలుస్తుంది? అలా నిలవాలంటే ఆమెకి చదువుండకూడదు, ఆర్ధిక స్వాతంత్ర్యముండకూడదు. అలా అయిన నాడే ఇంటిల్లపాదికీ సుఖసౌఖ్యాలు ఆమె చూడగలదు. ఆమె భర్తని ఎన్నో వందలు, వేలు, లక్షలు, కోట్లు పెట్టి చదివించాం. ఆమేంచేసిందని కాలు మీద కాలేసుకొని అతని సంపాదన తినడానికి? అతని సంపాదన మా అందరికీ, మేము పెట్టిన ఖర్చుల బాకీ ఆమెకి… అనుకునేటువంటి ఒక సమాజం కూడా దాగి వుంది మన పెద్ద సమాజం లో. అలాగే ఒక్కసారి ఆర్ధిక స్వాతంత్ర్యము వచ్చేక స్వాభిమానం, అభిజాత్యం ఎక్కువపాలై మేమెందుకు సర్దుకొని బ్రతకాలి అన్న ధోరణులు కూడా అమ్మాయిల్లో తలెత్తుతున్నాయి. ఈ రెండు విపరీత ధోరణులకు కారణము మనిషిలో మనోవికాసము లోపిం చడమే. ఈ రెండుధోరణులకు భిన్నం గా మరొక ధోరణిని నేటి ఆధునిక మహిళ అలవరచుకొని మనోవికాసంతో బంగారు బాట వెయ్యగలిగితే ప్రతి ఊరూ, ప్రతివాడా బంగారమే. దీంట్లో పురుషుడు కూడా సమతుల్యమైన భాగమే సుమీ!

 

విద్య, ఉద్యోగం, ఆర్ధిక స్వాతంత్ర్యము ఆధునిక స్త్రీని బాధ్యతాయుతం గా తీర్చిదిద్దాలని చెబుతూ, సామాజిక సేవలో శాంతిని పొందుతూ తన ఆశయాలను, తన మనోగతం నుండి భావాలను మనముందు ఉంచుతున్నారు శ్రీమతి రాజేశ్వరి గారు… ….

 

నా  పేరు రాజేశ్వరి.  నేను ఎంప్లాయీస్ స్టేట్ ఇన్ ష్యూరెన్స్ కార్పొరేషన్ లో విశాఖపట్నం బ్రేంచ్ కి డిప్యూటీ డైరక్టర్ గా  పని చేస్తున్నాను.  నాది చాలా సామాన్యమైన జీవితం. నలుగురు అమ్మాయిలలో మూడో అమ్మాయిగా మధ్యతరగతి కుటుంబం  లో పుట్టిన నేను చిన్నప్పటినుంచి పరిస్థితులను అర్ధం చేసుకుంటూ బాధ్యతాయుతంగా పెరిగాను. మా నాన్నగారు కానిస్టేబుల్ అయినా, పెద్దగా చదువుకోకపోయినా మాకు మాత్రం మంచి చదువులు చెప్పించాలని నిర్ణయిం చుకుని తన శక్తికి మించి కష్టపడ్డారు. స్త్రీ విద్య మీద సరైన అవగాహన లేని ఆ రోజుల్లో మా నాన్నగారు ఆడపిల్లలు ఎవరి మీద ఆధారపడకుండా సమాజంలో ధైర్యంగా బ్రతకాలని, దానికి చదువే సరి అయిన మార్గమని నమ్మి మమ్మల్ని ఆ విధంగా నే చైతన్యపరచి అత్యంత క్రమశిక్షణతో పెంచారు.  మేం ఎవరికీ చేయి చాచకుండా నిజాయితితో విలువలతో బ్రతకాలని ఆశించి, తను అలాగే బ్రతికి, తన జీవన విధానాన్నే మా నడవడికగా నేర్పించిన మా నాన్నగారి ఋణం ఎప్పటికి  తీర్చుకోలేం. మా అమ్మ ఏమీ చదువుకోకపోయినా మా చదువులకు ఆటంకం కలగకూడదని అన్ని పనులు అత్యంత సహనంతో చేసేది. వారిద్దరి తపనను అర్థం చేసుకుంటూ బాగా చదువుకుని మేం నలుగురం ఇప్పుడు గవర్నమెంట్ జాబ్స్ లో స్థిరపడ్డాము. ఆర్ధికంగా మా నాన్నగారి భారాన్ని కొంచెం అయినా తగ్గించాలని పదవతరగతి నుంచి ట్యూషన్లు చెప్తూ కాంపిటీటివ్ పరీక్షలకు చదివే వాళ్ళము. క్రమశిక్షణ, నిజాయితి, విలువలు మాత్రం ఎప్పుడు వీడలేదు. మా నాన్నగారి  మరియు మా ఆశయాలకు అనుగుణంగా మేం నలుగురం కట్నాలు ఇవ్వకుండానే పెళ్ళిళ్ళు చేసుకున్నాం. మా తల్లిదoడ్రులు చేసిన పుణ్యం వలన మా ఆశయాలను అర్ధం చేసుకున్నవాళ్ళకి అల్లుళ్ళుగా దొరికారు.

 

నా విషయానికి వస్తే నేను ట్రిపుల్ ఎం.ఏ. ఒకటి ఎడ్యుకేషన్, ఒకటి సోషియాలజీ మరొకటి ఇంగ్లీష్ డిపార్ట్మెంట్లనుండి ఉత్తీర్ణత పొందాను. మొదటి డిగ్రీ చేస్తుండగానే ఉద్యోగమొచ్చింది. నా భర్త పేరు చంద్రశేఖర్. మా వైవాహిక జీవితాన్ని మా ఉద్యోగాలే ఆలంబనగా జీరో తో స్టార్ట్ చేసాం.   తను ప్రైవేటు ఉద్యోగం లో ఉంటూ తన శక్తి సామర్ధ్యాలతో అకు౦ఠిత దీక్షతో ఎన్నో వ్యయ ప్రయాసలకోర్చి శ్రమే పెట్టుబడిగా ఈరోజు తను పని చేసే ఆర్గనైజేషన్  లోనే పార్టనర్ గా ఎదిగారు. దాని కోసం వ్యక్తిగతoగా చాలా త్యాగాలు చేశాం. మాకు ఒక పాప. పేరు సంహిత.

 

ప్రస్తుతం వ్యక్తిగత, ఉద్యోగ జీవితాలలో మేం ఎంతో స౦తోషంగా ఉన్నాము. మా వంతుగా సమాజానికి ఏమైనా చెయ్యాలనే తలంపుతో మా దగ్గరలో ఉన్న అనాధాశ్రయములో ఒక పాపకు చదువు చెప్పిస్తున్నాం. ఆ పాప చదువుకు సంబంధించిన పూర్తి బాధ్యతను తీసుకున్నాం. ‘ఆసరా’ అనే ఒక స్వచ్ఛంద సంస్థలో లైఫ్ టైం మెంబెర్ గా ఉన్నాను. పేద విద్యార్థులు  చదువుకోవడాని ఆర్ధిక సహాయం చేసే సంస్థ అది. మాకు సంబంధించిన ప్రతి ఫంక్షన్ అనాధాశ్రమం లో జరుపుకుంటాము. ఇది మా నాన్నగారు నేర్పించిన అలవాటు. మా పాప స్కూల్ లో ఎలాంటి సామజిక కార్యక్రమం జరిగినా తను పాల్గొనేలా ప్రోత్సహిస్తాం. విజయవాడలో ‘ఆపిల్’ అనే అనాధాశ్రమం లో కూడా మెంబెర్గా వున్నాను. మేం మెంబెర్స్ గా ఉన్న మరియు మాకు తెల్సిన ఆర్గనైజేషన్స్ ఎప్పుడు ఏ సహాయం కోరినా అందుబాటులో ఉంటూ తగిన విధంగా సహాయం చేస్తాం. మా దగ్గర పనిచేసే వాళ్ళకు ఏ సహాయం కావలసినా చేస్తాం కాని అది సహాయం అని ఎప్పుడు అనుకోము.  మాకు ఉన్నదాంట్లోనే కొంత అవసరమైన చోట విరాళాలిస్తుంటాము.

 

వ్యక్తి బాగుంటేనే సమాజం బాగుంటుందని నమ్మే నేను వ్యక్తిగతంగా నిజాయితిగా ఉంటూ, కుటుంబ సభ్యులతో సఖ్యతగా ఉంటూ  మన చుట్టూ ఉండే సమాజం మరింత బాగా ఉండేందుకు ఎప్పుడూ ప్రయత్నిస్తూ ఉంటాను. నాది గంభీరతత్వం కాదు, ఎప్పుడూ నవ్వుతూ ఆనందం గా వుండడానికే ప్రయత్నాలు చేస్తుంటాను.  బుక్ రీడింగ్ మరియు ప్రదేశాలు చూడడం నా హాబీలు. ఆంథ్రోపాలజీ నాకు ఇష్టమైన సబ్జెక్టు. నాలుగు గోడల మధ్య నేర్చుకునేది మాత్రమే ఎడ్యుకేషన్ కాదు అని బలంగా నమ్మే నేను మా పాపను అనేక ప్రదేశాలు తిప్పుతూ ఉంటాను. మా నాన్నగారు మాకు నేర్పించిన విలువలు మా పాపకు నేను నేర్పించగలగడమే నా ముందు ఉన్న ఏకైక లక్ష్యం. మన ఇల్లు, మన ఆఫీస్, మన సమాజం మన తర్వాత తరంలో మరింత బాగుండాలని, దాని కోసం మనం నిరంతరం శ్రమిస్తూ  సానుకూల దృక్పథంతో ముందుకు సాగిపోవడమే జీవితం అని నా నమ్మకం.

Print Friendly
Feb 04

సామరాగ లక్షణాలు

                                             భారతీప్రకాష్

 

సామ రాగం 28.వ. మేళకర్త రాగమైన హరికాంభోజి నుండి పుట్టినది.

 

ఆరోహణ   : స రి మ ప ద స.

 

. ద ప మ గ రి స

 

షడ్జమ పంచమాలతో పాటు ఈ రాగం లో వచ్చే స్వరాలు :

 

చతుశృతి రిషభం, అంతర గాంధారం, శుద్ధ మధ్యమం మరియు చతుశృతి దైవతం.

 

ఔడవ షాడవ రాగం ; “ గ, ని ” ఆరోహణలో వర్జితమైతే, “ ని ” అవరోహణ లో వర్జితం.

ఉపాంగ రాగం ; గమక వరీక రక్తి రాగం.

రిషభ, దైవతాలు కంపిత స్వరాలు మరియు జీవ స్వరాలు.

“రి, ప” –   న్యాస స్వరాలు;   “ మ ” అంశ స్వరం.

ఈ రాగం చౌకకాల ప్రయోగాలతో  బాగా రక్తి కడుతుంది.

త్రిస్థాయి రాగం ;  ఆలాపనకి ఎక్కువగా అవకాశము లేని రాగం.

“మ ద   సా.”  మరియు  “ స   రి   రి   గా   సా ”  అనేవి విశేష సంచారములు.

ఈ రాగం లో రచనలు ” ద,   స,   మ ” అనే స్వరాలతో మొదలవుతాయి.

శాంత రస ప్రధానమైన రాగం.  శాంతి సౌరభాలని పెంపొందించి,  ప్రశాంతతని కలిగిస్తుంది.

అన్ని వేళలా పాడదగిన రాగం. కాని సాయంత్రం వేళ, రాత్రి వేళ అనుకూలము.

 

ఈ రాగములోని కొన్ని ముఖ్య రచనలు:

 

1.  కృతి శాంతము లేక ఆదితాళం శ్రీ త్యాగరాజు.

 

2. కృతి ఎటులైన చాపుతాళం శ్రీ త్యాగరాజు.

 

3. కృతి మరవకవే రూపకతాళం శ్రీ పట్నం సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్.

 

4. కృతి శరణను ఆదితాళం శ్రీ పల్లవి శేషయ్యర్.

 

5. కృతి కరుణాకర రూపకతాళం శ్రీ వీణ కృష్ణమాచారియార్.

 

6. కీర్తన మానస సంచరరే ఆదితాళం శ్రీ సదాశివ బ్రహ్మేంద్ర స్వామి.

 

సామ రాగ కృతి  ఆది తాళం శ్రీ త్యాగరాజు.

 

పల్లవి: శాంతము లేక సౌఖ్యము లేదు – సారస దళ నయన   //

 

అనుపల్లవి: దాంతునికైన వేదాంతునికైన //

 

చరణం:1 దార సుతులు ధన ధాన్యము లుండిన

సారెకు జప తప సంపద కల్గిన //

 

2 యాగాది కర్మము లన్నియు చేసిన

బాగుగ సకలహృద్భావము తెలిసిన //

 

3 ఆగమ శాస్త్రములన్నియు చదివిన

భాగవుతులనుచు బాగుగ పేరైన //

 

4. రాజాధిరాజ శ్రీరాఘవ త్యాగ

రాజ వినుత సాధు రక్షక తనకుప //

 

 

 

“శాంతము లేక సౌఖ్యము లేదు ” అనే కృతిలో శ్రీ త్యాగరాజ స్వామి వారు మనకందరికీ ఒక చక్కని హెచ్చరిక చేసారు. అదేమిటంటే….

శాంతము లేకపోతే ఎవరికైనా సుఖము లేదని.

శాంతము అంటే..

మామూలు మనుషులు అందరూ పడే తాపత్రయాలు, కష్టసుఖాలు వలన కంగారు పడకుండా స్థిమితంగా ఉండడం. అలాంటి శాంతము లేకపోతే ఎలాంటివారికైనా సౌఖ్యము లేదని స్వామి వారు మనల్ని హెచ్చరిస్తున్నారు.

ఎలాంటి వారైనా అంటే…

దాంతులకైనా  ( బాహ్య ఇంద్రియములను జయించినవారు ),

వేదాంతులకైనా ( వస్తుతత్వమును తెలిసికున్నవారు ),

భార్య పిల్లలు, ధనసంపత్తి ఉన్నవారికైనా,

జపతపాలు చేసేవారికైనా,

యాగాది కర్మలన్నీ చేసి, తన లోపలవున్న ఆత్మ యొక్క మాహాత్యమును తెలిసికున్నవారికైనా,

ఆగమ శాస్త్రములన్నీ బాగుగా చదివి, భాగవుతులను పేరు గాంచిన వారికైనా,

శాంతము, చిత్త స్థైర్యము లేనివారికి ఇవన్నీ సార్ధకములు కావని ప్రభోదించారు.

 

ఈరాగములో వున్న కొన్ని తెలుగు సినిమా పాటలు:

 

1. జేబులో బొమ్మ జేజేల బొమ్మా శ్రీ ఘంటసాల రాజు-పేద

 

2. మౌనమె నీ భాష ఓ మూగ మనసా శ్రీ ఎం. బాలమురళీ కృష్ణ గుప్పెడు మనసు.

 

3. అబ్బబ్బా ఇద్దూ .. అదిరేలా ముద్దూ … శ్రీ ఎస్.పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం చూడాలని వుంది.

& సుజాత

 

 

Print Friendly
Feb 04

“కాఫీ ” రాగంలో – కొన్ని కీర్తనలు, సినిమా పాటలు

                                                        వైశాలి పేరి 

 

శాస్త్రీయ సంగీతములో ఇరవైరెండొవ  మేళకర్త రాగము ఖరహరప్రియ.  ఖరహరప్రియకు జన్య రాగలలో ఒకటి “‘కాఫీ” రాగము.

 

ఆరోహణ : S R g m P D n s

అవరోహణ : s n D P m g R S

 

ఈ రాగములో ఉన్న కొన్ని ప్రసిద్ధి చెందిన కొన్ని కీర్తనలు :

 

వందేమాతరం, వందేమాతరం – బంకించంద్ర ఛటర్జీ రచించిన భారత జాతీయగేయం.

అతడే ధన్యుడురా.. ఓ మనసా – త్యాగరాజు కీర్తన

అన్యాయము సేయకురా రామ – త్యాగరాజు కీర్తన

పావన రామ నామ సుధారస పానము జేసేదెన్నటికో – రామదాసు కీర్తన

చరణములే నమ్మితి నీ దివ్య చరణములే నమ్మితి – రామదాసు కీర్తన

దినమే సుదినము సీతారామ స్మరణే పావనము – రామదాసు కీర్తన

జానకి రమణ కళ్యాణ సజ్జన – రామదాసు కీర్తన

 

“కాఫీ” రాగములో ఉన్న కొన్ని తెలుగు సినిమా పాటలు …

 

* ఓం నమశివాయ నవనీత హృదయ – శ్రీకాళహస్తి మహత్యం

* జయమంగళ గౌరీ దేవీ- ముద్దు బిడ్డ

* దేవ దేవ ధవలాచల – భూకైలాస్

* పిలిచిన బిగువటరా – మల్లీశ్వరి

* కోతీబావకు పెళ్ళంట – మల్లీశ్వరి

* ఎన్నాళ్ళని నా కన్నులు కాయగ – శ్రీవేంకటేశ్వర మహత్యం

* నీకై వేచితినయ్య – శ్రీకృష్ణార్జున యుద్ధం

* యమునా తీరమున ( పూపొదలో దాగెనేల ) – జయభేరి

* ఎవడే అతడెవ్వడే – విప్రనారాయణ

* కామిని మదన రారా – పరమానందయ్య శిష్యుల కథ

* లాలీ లాలీ కను కన్నయ్య – పెద్దరికాలు

* తగునా వరమీయా – భూకైలాస్

* వద్దురా కన్నయ్య – అర్ధాంగి

* హైలో హైలెస్స హంస కదా నా పడవ – భీష్మ

* నేను తాగలేదు – మనుషులు – మమతలు

* ఆది లక్ష్మివంటి అత్తగారివమ్మ – జగదేకవీరుని కథ

* హాయిగా ఆలుమగై కాలం గడపాలి – మాంగల్యబలం

* ఓ సుకుమార నిను గని మురిసితిరా – సీతారామ కల్యాణం

* నలుగురు నవ్వేరురా – విచిత్ర దాంపత్యం

* అందాల బొమ్మతో ఆటాడవా – అమరశిల్పి జక్కన

* ఎవరురా.. నీవెవరురా – అగ్గి రాముడు

* ఏ పంచెవన్నెల చిలక – అప్పుచేసి పప్పు కూడు

* ఔనంటే కాదనిలే – మిస్సమ్మ

* వెన్నెల్లో గోదారి అందం – సితార

* జో అచ్యుతానంద – అన్నమయ్య

* ఏమివ్వగలదానరా – వసంత సేన

* మన మనసు మనసూ ఏకమై – జీవితం

* నీలాల కన్నుల్లో మెల మెలగా – నాటకాల రాయుడు

* ఓహో బస్తీ దొరసాని – అభిమానం

* ఓ మరదలా మదిలో పొంగే వరదలా – అప్పు చేసి పప్పు కూడు

* ప్రళయపయోధి జలే – భక్త జయదేవ

* నడుమెక్కడే నీకు నవలామణి – కోడళ్ళొస్తున్నారు జాగ్రత్త

* నవరససుమ మాలిక – మేఘసందేశం

* తెల్లారే దాక నువ్వు తలుపు మూసి తొంగుంటే – ప్రేమ పక్షులు

* కొంటె చూపులెందుకులేరా – శ్రీమంతుడు

* అలలైపొంగెరా – సఖి

* ఎలా ఎలా ఎలా ఎలా తెలుపను – నువ్వు లేక నేను లేను

* నే తొలిసారిగా కలగన్నది – సంతోషం

* చీకటి వెలుగుల కౌగిటిలో (గల గలమనకూడదు ) – చీకటి వెలుగులు

* ఎక్కడమ్మా చంద్రుడు – అర్ధాంగి

* ప్రభు గిరిధారి – పరువు-ప్రతిష్ట

* ఏ దివిలో విరిసిన పారిజాతమో – కన్నెవయసు

* నా చెలి రోజావే – రోజ

* పిల్లనగ్రోవి పిలుపు – శ్రీకృష్ణ విజయం

* ఓ సుకుమార నిను గని మురిసితిరా – సీతారామ కల్యాణం

* హరి ఓం.. భజగోవిందం – రాజా రమేశ్

* ఆరనీకుమా ఈ దీపం – కార్తీక దీపం

* వటపత్రశాయికి – స్వాతి ముత్యం

* చందమామ కంచమెట్టి – రామబంటు

* చిలిపి కృష్ణుని తోటి చేసేవు పోటి – వారసత్వం

* మన్సున ఉన్నదీ చెప్పాలనున్నది – ప్రియమైన నీకు

 

ఈ రాగములో ఉన్న హింది సినిమా పాటలు.

 

* ఏ దినియా క్యా తుఝ్ సే కహే – సుహాగ్

* బిరజ్ మే హోలి ఖేలత్ నంద్ లాల్ – గోదాన్

* బైరనా నీంద్ నా ఆయే – చాచా జిందాబాద్

* కైసే కహూ మన్ కి బాత్ – ధూల్ కా ఫూల్

* తేరే భీగి బదన్ కి కుష్బూ సే – షరాఫత్

* తుమ్హారే ప్యార్ చాహియే ముఝే – మనోకామ్నా

* యే రాత్ యే చాంద్నీ – జాల్

* ఆ అబ్ లౌట్ చలే – జిస్ దేశ్ మే గంగా బెహతీ హై

* సఖి కైసే ధరన్ మైన్ ధిర్ – సంగీత్ సామ్రాట్ తాన్సేన్

* ఏక్ దాల్ పర్ తోతా భోలే ఏక్ దాల్ పర్ మైనా – చోర్ మచాయా షోర్

* కస్మే వాదే ప్యార్ వఫా – ఉప్కార్

* ధీరే ధిరే భోల్ కోయి సున్ నా లే – గోరా ఔర్ కాలా

* దునియా బదల్ గయి – బాబుల్

* షర్మాకే యహ అకోయి – చౌద్ వి కా చాంద్

* మై తేరే ప్యార్ మే క్యా క్యా – జిద్ది

* భవర బడా నాదాన్ హై- షాహిబ్ బీవి ఔర్ గులాం

Print Friendly
Feb 04

శుభోదయం-5

                                                               రచన: డి.కామేశ్వరి

వారిద్దరిమధ్య ప్రేమానురాగాలు శాశ్వతమని, ఒకరికొకరం అనుకుని మురిసే జంటకి – అనుకున్నట్లంతా అయితే యింక నా ఉనికిని మీరు విస్మరిస్తారు. మీ జీవితాలు మీ చెప్పుచేతల్లో లేవు నా చెప్పుచేతల్లో వున్నాయి సుమా _ అని నిరూపించడానికన్నట్టు వారిద్దరి జీవితాల్లో మాధుర్యాన్ని హరించి, యిద్దరి జీవితాలమీద విధి దెబ్బ తీసింది.

ఆ రోజు… వాళ్ళ రెండో వెడ్డింగ్ ఏనివర్సరీ! ఆ రోజు యిద్దరూ యింట్లో వంట చేసుకోకుండా హాయిగా పెద్దహోటల్లో భోజనంచేసి రెండో ఆట సినిమాకి వెళ్ళి రావాలని ప్లాన్ చేసుకున్నారు.

తెల్లటి జరీచీర బహుమతిగా తెచ్చాడు మాధవ్. ముత్యాలహారం, ముత్యాల దిద్దులు పెట్టుకుని మెరిసిపోతూంది రాధ తెల్లచీరలో. మాధవ్‍కి  తెల్లటి పైజమా, లక్నోకుర్తా కొని తెచ్చింది రాధ. ఇద్దరూ కొత్తబట్టలు కట్టుకుని, పౌర్ణమినాటి ఆ వెన్నెలలో హోటల్లో భోంచేసి స్కూటర్‍పై వెళ్ళి సినిమా చూశారు. ఆ ఇద్దరి ఆనందానికి చిన్న కొరతలా వారు కావాలనుకున్నా ఏడాదిగా రాధ కోరిక తీరడంలేదు. “ఒక ఏడాది వద్దన్నారు. చూశారా కావాలనుకున్నప్పుడు పుట్టడానికి మనచేతుల్లో వుందా, వద్దనుకోవడానికి వీలుందికాని కావాలనుకోవడంమనచేతుల్లో లేదని అర్ధమైందా” అంటుంది ఎన్నోసార్లు నిరాశగా.

మాధవ్‍కీ ఇప్పుడు ఇంట్లో పసిపాప కావాలని ఎంతో అన్పిస్తూంది. అనవసరంగా వద్దనుకుని ఆలస్యం అయింది అని అన్పిస్తూంది అతనికీ…రెండేళ్ళు నిండిన ఆ రోజు యిద్దరూ ఎంతో సంతోషంగా తిరుగుతున్నా ఆ వెలితి యిద్దరి మనసుల్లో పూడ్చలేనంతగా అన్పించింది.

అర్ధరాత్రి పన్నెండు అయింది సినిమా విడిచిపెట్టేసరికి – పుచ్చపూవులాంటి వెన్నెల…చల్లటిగాలి వీస్తుంటే  స్కూటర్‍మీద  అతని నడుంచుట్టూచేయి బిగించి వీపుమీద తల ఆన్చి…”మాధవ్..” అంది మత్తుగా.

“మైగాడ్…నన్ను స్కూటర్ నడపనిస్తావా…యంటికెళ్ళేవరకన్నా ఆగలేవా?” అన్నాడు కొంటెగా.

“ఛీ..ఫో..” వీపుమీద ముద్దు పెట్టింది రాధ.

“ఏయ్..ఇది రోడ్డు, ఏమిటా సరసం..”

“చూడడానికి ఎవరూ లేరులే, మాధవ్…ఈ వెన్నెల, ఈ చల్లగాలి, నీవు…స్వర్గం యింకెక్కడో లేదు మాధవ్..”

“అబ్బో అమ్మాయిగారికివాళ కవిత్వం వస్తుందే..ఓ..ఓ..మైగాడ్..”

స్కూటరు టైరు పంక్చరయి గాలి పూర్తిగా పోయి…యిటు అటు వూగింది. బ్రేక్‍వేసి కాలు ఆన్చి “హెల్విత్ది టైర్…టైరు పంక్చరయింది అమ్మగారూ, దిగండి. దిగి వెన్నెలలో విహారం చేస్తూ కవిత్వాలు అల్లండి.. మేం స్టెపెనీ వేసేవరకు”

“అబ్బ అర్ధరాత్రి ఏం గొడవ…అసలే నిద్రవస్తుంటే యిదో గొడవ, ఛా..అదేదో త్వరగా కానీండి..” అంది రాధ.

మాధవ్ స్టెపినీ తీసి టైరు తీసి మార్చే ప్రయత్నంలో పడ్డాడు. నిర్మానుష్యంగా వున్న రోడ్డులో అక్కడికి కొద్ది అడుగుల దూరంలో కానామీద కూర్చున్న ముగ్గురు మనుష్యులని వీళ్ళు చూడలేదు కాని వీళ్ళని వాళ్ళు చూశారు.  లేచి స్కూటర్‍వైపు నడిచారు. స్కూటర్ స్టెపినీ బిగిస్తున్న మాధవ్ తనముందు మూడునీడలు పడడం చూసి తలెత్తాడు. చడీచప్పుడు లేకుందా ఒక్కసారిగా నీడపడేసరికి ఉలిక్కిపడి తలెత్తాడు.

రాధ కూడా చప్పుడుకి అప్పుడే అటు చూసింది.

“ఏమయింది?” అందులో ఒకరు అడిగాడు.

“టైరు పంక్చరయింది. మారుస్తున్నాను” మాధవ్ జవాబిచ్చాడు.

“సహాయం కావాలా…మీరు లెండి. మేం మారుస్తాం.”

మాధవ్ కూర్చున్నవాడు లేచి నుంచుని “ఎందుకూ ఫరవాలేదు, యింకో ఐదు నిముషాలలో అయిపోతుంది” అన్నాడు.

మాధవ్ లేచి నుంచోగానే ఒకడు అతివేగంగా మాధవ్ ఏం జరిగేది ఊహించేలోగా గడ్దంకింద ఒక్కగుద్దు గుద్దాడు. ఏమరుపాటుగా వున్న మాధవ్ వెల్లకిలా పడ్డాడు. రాధ కెవ్వుమనబోయింది. ఒకడు చటుక్కున రాధనోరు మూసి రెండుచేతుల మధ్య రాధని కదలకుండా పట్టుకున్నాడు. మాధవ్‍కి  ఆ ముగ్గురూ గుండాలని అర్ధమయి లేవబోతుంటే పొట్టలో ఒకటి గుద్దాడు. ఆ దెబ్బకి మాధవ్ తట్టుకోలేక పొట్టపట్టుకు కూలబడిపోయాడు. రాధ అరవబోయింది. నోరు నొక్కేసి గింజుకుంటున్న రాధని మరింత గట్టిగా బిగించి పట్టుకున్నాడు. కిందపడిన మాధవ్‍ని  ఇష్టంవచ్చినట్లు ఎడాపెడా నాలుగైదు దెబ్బలు కొట్టడంతో మాధవ్…ఆ తాకిడికి తట్టుకోలేక ప్రతిఘటించలేక చలనరహితంగా వుండిపోయాడు.

మూడోవాడు చకచక మాధవ్ జేబులు వెతికి పర్సు, వాచి తీసుకుని నోట్లో ఒక రుమాలు కుక్కి యింకో రుమాలుతో చేతులు వెనక్కికట్టి మాధవ్ని రోడ్డుపక్కకి  లాగేసాడు. స్కూటర్ చెట్టుపక్కకి లాగాడు. ఒకడు రాధని పట్టుకుంటే మరోడు రాధవంటినున్న నగలన్నీ ఊడలాగి జేబులో వేసుకున్నాడు. వాచ్‍కూడా విప్పేశాడు. రాధకి భయంతో బాహ్యస్మృతి పోయింది. కళ్ళముందు మాధవ్ చావుదెబ్బలు తిని పడిపోవడం చూసి భయంతో ఆమె నిశ్చేష్టురాలైంది. వస్తువులు లాక్కుంటుంటే నగలకోసం యింతపని చేస్తున్నారని నగలన్నీ తీసేసుకోండి,తీసుకుని వదిలిపెట్టండన్నట్టు చేతులు జోడించి సౌంజ్ఞచేసింది. అంతవరకు కేవలం డబ్బు, నగలు దొంగతనంచేసే ఉద్దేశం వున్నా గుండాలు ఆ వెన్నెలె వెలుగులో తెల్లచీరతో మెరిసిపోతున్న రాధని చూడగానే వాళ్ళమనసులో అప్పటికప్పుడు కొత్త ఆలోచన మెదిలింది. ముగ్గురూ కూడబలుక్కున్నారు. కాళ్ళు చేతులు కొట్టుకు గింజుకుంటూన్న రాధని ముగ్గురూ రోడ్డుపక్క ఖాళీస్థలంలో చెట్లచాటుకి తీసుకెళ్ళిపోయారు. జరిగే ఘోరం చూడలేనన్నట్టు చంద్రుడు మబ్బులచాటుకి వెళ్ళిపోయాడు.  సగం సగం స్మారకస్థితిలో వుండి జరుగుతున్నది చూడక తప్పలేదు మాధవ్‍కి. కదలలేక, అరవలేక, వళ్లంతా చితికిపోయి ముక్కులోంచి రక్తం కారిపోతూంటే రాధపై జరుగుతున్న అత్యాచారాన్ని ఏ విధంగానూ ఆపలేని మాధవ్… కొంతసేపటికి పూర్తిగా స్పృహ కోల్పోయాడు.

తెల్లవారేసరికి ఊరు ఊరంతా ఈ వార్తతో గుప్పుమంది.

రోడ్డుపక్కన పడివున్న భార్యాభర్తలని ఎవరో లారీవాళ్ళు చూసి తీసికెళ్ళి ఆస్పత్రిలో పడేశారు. మాధవ్‍కి  మోపయిన గాయాలు తగిలాయి. ఎడంచెయ్యి విరిగింది. ముక్కులోంచి చాలా రక్తం ఎక్కించాల్సి వచ్చింది. రాధని ఘోరంగా మానభంగం చేసినట్లు డాక్టర్లు గుర్తించారు. పోలీసులకి కంప్లయింట్ యిచ్చారు.

ఉదయం ఆరుగంటలకి ముందుగా రాధకి తెలివి వచ్చింది. ఆమె శారీరకంగాకంటే మానసికంగా ఎక్కువ దెబ్బతినడంతో షాక్‍కి  తెలివితప్పింది. తెలివివస్తూనే మాధవ్, మాధవ్ అంటూ కలవరించింది. పూర్తిగా తెలివివచ్చి జరిగింది గుర్తురాగా భోరున విలపింఛింది. “మాధవ్ మాధవ్…మాధవ్ ఏడి..నన్ను చూడనీండి”అంటూ డాక్టర్లు వారిస్తున్నా వినకుండా అతని దగ్గిరకి తీసికెళ్ళేవరకు  వూరుకోలేదు.

మంచంమీద వంటినిండా కట్లతో తెలివిలేకుండా పడివున్న మాధవ్‍ని  చూస్తూనే అతనిమీద వాలిపోయి ఏడవసాగింది. మాధవ్‍కి  రక్తం ఎక్కిస్తున్నారు కదల్చకూడదని ఆమెని నర్సులు బలవంతంగా లేవదీసి తీసికెళ్ళిపోయారు. “ఉహు..నన్ను వదలండి, మాధవ్‍ను  వదిలి నేనుండను. నన్నిక్కడే వుండనీయండి”  అంటూ పక్కనే వున్న కుర్చీలో కూలబడింది. ఆమె అసలు నించోలేని స్థితిలో వుంది. కాళ్ళు వణుకుతూ, కళ్ళు తిరుగుతున్నట్టున్నా బలవంతంగా కూర్చుంది.

ఈలోగా పోలీసులు వచ్చి వివరాలు అడిగారు. తమ పరువు, ప్రతిష్ట అన్నీ మంటగలిపిన ఈ దుర్ఘటన గురించి చెప్పకుండా వుండలేని పరిస్థితిలో పడింది. ఎవరికీ తెలియకుండా జరిగితే తమలో తాము బాధపడవచ్చు. తెలివి తప్పిన స్థితిలో ఆస్పత్రిలో చేర్చాక, పోలీసు కేసయ్యాక వివరాలు ఎలా దాచగలరు? మానభంగం జరిగిన అవమానంకంటే …దాన్ని గురించి నల్గురిముందు వెల్లడించుకోవడం…ఊరూ వాడా ఈ సంగతి తెలియడం, పేపర్లలో వార్తలు వస్తాయి. శరీరానికి జరిగిన అవమానభంగం కంటే. నల్గురిముందు బతుకు బట్టబయలు అయిన “మానభంగం ఎక్కువ కష్టం కల్గించింది రాధకి. చెపుతూ చెపుతూ ఇనస్పెక్టర్ మొహం చూడలేక, డాక్టర్ల మొహం చూడలేక తలదించుకుని కన్నీళ్ళు కారుస్తున్న రాధని చూసి లేడీడాక్టరు ఓదార్పుగా భుజంతట్టి “టేకిట్ ఈజీ..వుయ్ ఆర్ ఆల్ విత్ యూ..నీ అవమానం మా అందరిదీనూ..” అంటూ ఇనస్పెక్టర్‍తో  దోషులని పట్టుకుని శిక్షించాలని ఆవేశంగా అంది.  ఇనస్పెక్టర్ “వుయ్ విల్ ట్రై అవర్ బెస్ట్ మేడమ్” అన్నాడు. రాధ ఉద్యోగస్థురాలని, ఏ దిక్కుమొక్కులేని ఏ ఆడవాళ్ల కేసులో అయితే శ్రధ్ధ తీసుకోకపోయినా ఫరవాలేదుగాని యిలాంటి ఉన్నత కుటుంబం స్త్రీపై జరిగిన ఈ అత్యాచారాన్ని చూసీ చూడనట్లు వూరుకోవడానికి వీలులేదని అతనికి తెల్సు.

“హు..ఎన్ని యుగాలు గడిచినా ఆడదాన్ని ఆటవస్తువుగా, విలాసవస్తువుగా వాడుకునే ఈ పురుషప్రవృత్తి యింకెన్ని యుగాలకి మారుతుందో…ఒక ఆడదానికి ఈ సమాజంలో వున్న రక్షణ ఏమిటి? ఎంత అభ్యుదయం సాధించాం అనుకున్నా స్త్రీ వంటరిగా ఈనాటికి బతికే రక్షణలేని మనం సాధించిన ప్రగతి ఏమిటి?…ఛా.. ఇంత ఘాతుకంగా, యింత కిరాతకంగా ఓ ఆడదాన్ని అనుభవించే ఆ వెధవలకి దొరికే ఆనందం ఏమిటో…సెక్స్ అంటే పైశాచిక కామమా? అదో సున్నితమైన తీయని అనుభూతి కావాలిగాని పైశాచిక కృత్యం జరిపేవాళ్ళు రాక్షసులు కాక మనుషులా…కీచకులు, రావణులు  అన్నియుగాలలోనూ వుంటారు గాబోలు. ఇన్సెపెక్టర్ర్..ఈనాడు ఈమె. ఇంకోరోజు ఇంకోస్త్రీ..ఇలా ఎన్ని మానభంగం కేసులు వస్తున్నాయో తెలుసా! ఈ మానభంగం జరిగిన స్త్రీల గతేమిటి? వారి భవిష్యత్తేమిటి? ..” లేడీడాక్టర్ చాలా ఆవేశంగా అంటూ రాధమొహం చూసి అగిపోయింది.  అప్పుడామె వున్నస్థితిలో యింకా మాట్లాడి ఆమెని భయపెట్టలేకపోయింది. ఆమె మాటలకి తోటి డాక్టర్లు, నర్సులు అంతా ఏకగ్రీవంగా రాధకి జరిగిన అన్యాయం ఆమె ఒక్కరిదే కాదు మొత్తం స్త్రీ జాతిదే అంటూ మాట్లాడారు. “మానం, గీనం, పవిత్రత అంతా ట్రాష్. ఐడోంట్ బిలీవ్ దోజ్ థింగ్స్..కాని ఒక స్త్రీని ఇష్టంలేకుండా అంత క్రూరంగా చెరచడం మాత్రం అమానుషం. పశుత్వం ఉపయోగించి బలప్రయోగంతో ఒక స్త్రీని అనుభవించే హక్కు వాళ్ళకేముంది? మనకుచెందిన ఏ వస్తువన్నా యింకోరు దొంగిలిస్తే వూరుకోం. అలాంటిది ఒకస్త్రీని యిలా అవమానంపాలు చేసిన వాళ్లని చట్టం ఉరితీసినా పాపం లేదంటాను. జైలుశిక్ష కాకుండా హత్య చేసినవాడికి విధించే ఉరిశిక్షలాంటిది విధించాలంటాను. హత్యచేస్తే మనిషి ఒకసారే చస్తాడు. కాని యిలా మానభంగం జరిగిన స్త్రీ రోజురోజుకీ చచ్చే పరిస్థితి మన సమాజం కల్పిస్తుంది. అంచేత హత్యకంటే తక్కువ నేరం కాదంటాను” లేడీడాక్టరు చాలా ఆవేశంగా అరిచింది.

అక్కడున్న డాక్టర్లు, పోలీసులు పురుషులయిన అందరూ తలదించుకున్నారు.

చీరకొంగుతో మొహం దాచుకు ఏడుస్తూన్న రాధని చూసి అందరూ చలించారు.

“మేడమ్,.. నా శాయశక్తులా దోషులని పట్టుకునే ప్రయత్నం ఈ క్షణంనించి చేస్తాను. ముందు అక్కడికెళ్ళి  ఏమన్నా గుర్తులు దొరుకుతాయేమో చూస్తాం. దురదృష్టవశాత్తూ ఆమె ఒక్కక్షణమాత్రం వాళ్ళని చూశారు కనక గుర్తుపట్టడం కష్టం అయినా మా ప్రయత్నం మేం చేస్తాం” అంటూ అభయం ఇచ్చి వెళ్ళాడు ఇనస్పెక్టర్.

“చూడమ్మా, నీవింక ఏడుపు మానాలి. అసలే వీక్‍గా వున్నావు. మానసికంగా ధైర్యం తెచ్చుకుంటేగాని శారీరకంగా కోలుకోలేవు. మీవారి ఆరోగ్యం బాగోలేదు. ఆయనను చూసుకోవాలంటే ముందు నీవు కోలుకోవాలమ్మా. చూడమ్మా, ఆ దుండగీళ్ళు మీపై జరిపిన అత్యాచారంలో మీవారికి చెయ్యి విరిగింది. గాయాలు తగిలాయి. అలాగే నీకూ కొన్ని గాయాలయ్యాయి అవటానికి. నీవు అలాగే అనుకోవాలితప్ప ఏదో అన్యాయం జరిగింది, అపవిత్రం అయిపోయాను అలాంటి తలపు నీకు రాకూడదు. ఆ భావం వచ్చినంతకాలం నీవు శాంతిగా వుండలేవు. యీ మానం, పవిత్రత అంతా స్త్రీని కట్టడిలో వుంచడానికి పురుషులు పురాణాలలో కథలు సృష్టించారు, అంతే. ఒక్క ఆడదానికే మానం, నీతి, పవిత్రత కావాలి. కాని పురుషులు పదిమందితో తిరిగినా అంటని అపవిత్రత మనకు మాత్రం ఎందుకుండాలి?.. అంచేత రాధా! ఈ నీతులు, నియమాలు, పవిత్రతలు వాళ్ళకి అనుగుణంగా సృష్టించిన నియమాలు! నీ ప్రమేయం లేకుండా జరిగిన దానిలో నీవేదో అపవిత్రురాలివయిపోయావన్న భావం రాకూడదు. ప్రామిస్..” అంది రాధ భుజం ఆప్యాయంగా తట్టి.

ఆవిడవంక తెల్లబోయి చూసింది రాధ. ఆ తరువాత ఆమెకళ్ళలో వెలుగు వచ్చింది. ఎంత చక్కగా చెప్పింది. ఎంత చక్కగా ఓదార్చింది! ఆరాధనాపూర్వకంగా ఆమెవంక చూసి చప్పున ఆవిడ చేయి అందుకుని మొహం దాచుకుంది రాధ.

లేడీడాక్టరు రాధ తల ఆప్యాయంగా నిమిరి నవ్వి…చేయి నొక్కి…”వస్తానమ్మా, పనంతా అలాగే వుండిపోయింది. ఏమిటో, ఆడవాళ్లకి ఏ అన్యాయం జరిగినా వూర్కోలేని వీక్‍నెస్ నాది. నా చేతుల్లో చట్టం వుంటే…యిలాంటి వెధవలని ఉప్పుపాతర వేయమనేదాన్ని. హు..ఆడదంటే ఆటబొమ్మ అనుకుంటారు. ..ఇలాంటి కేసులు  చూసినప్పుడల్లా రోజంతా ఏదో అశాంతి, ఆవేశం కల్గుతాయి. ఏం చెయ్యగలం మనం, ఆవేశపడడం తప్ప” నిట్టూర్చి రాధకి చెయ్యి ఊపి వార్డులోంచి వెళ్ళిపోయింది. ఎంత చక్కటి మనిషి- ఆ భారీ విగ్రహం, తెల్లటి తెలుపు, హుందాగా, గంభీరంగా, పవిత్రంగా తెల్లటి బట్టలతో స్టెతస్కోపు మెడలో వేసుకున్న అమెని చూస్తే శాంతిదూతలా అన్పించింది. ఆమె మాటలతో, తమ మనసులో భారం తగ్గి తేలిక అయినట్లనిపించింది. మరిచిపోవాలి. ఈ పీడకల మరిచిపోవాలి అనుకుంది.

కాని….ఆమె మరిచిపోవడానికి ప్రయత్నించినా …చుట్టూవున్న మనుష్యులూ, సమాజం మరిచిపోకుండా అనుక్షణం చూపులతో, మాటలతో చీల్చి చెండాడి మనశ్శాంతి హరించి, అనుక్షణం అందరిముందు దోషిలా నిలబెడ్తారని కొద్ది రోజులలోనే గ్రహించింది రాధ.

లోకం అంతా ఏమననీ, ఏమనుకోని ఆమె లెక్కచేసేదికాదు. కాని..కాని..మాధవ్…తన మాధవ్…అంతలా మారిపోతాడని, ఆమె ప్రమేయం లేకుండా జరిగిన దుర్ఘటనకి ఆమెని దోషినిచేసి నిలబెట్టి శిక్షిస్తాడని ఆమె కలలో కూడా అనుకోలేదు. అంత ప్రేమించిన మాధవ్..అంతలా తనను ద్వేషించగలడని రాధ ఎన్నడూ అనుకోలేదు. జరిగిన దుర్ఘటనకి బాధపడ్తాడు, ఓదారుస్తాడు, కలతపడిన మనసుని చల్లని మాటలతో శాంతపరుస్తాడు, దగ్గిరకు తీసుకుని లాలించి, అదో పీడకలని మర్చిపో, అంటాడని ఆశించింది. కాని…ఆ పీడకలని తను మరవకుండా, రాధని మర్చిపోకుండా చేసి హింసిస్తాడని ఎదురుచూడని రాధ అతనిలో మార్పుకి తల్లడిల్లిపోయింది.

తెలివి వచ్చాక…తన మంచం దగ్గిర ప్రాణంలేని బొమ్మలా కూర్చున్న రాధని…తనకోసం విలపిస్తున్న రాధని ఆపాదమస్తకం పరీక్షగా చూస్తున్నట్టు కళ్ళతో రాధ శరీరం అంతా తడిమాడు. ఆ చూపులు గుర్తించిన రాధ సిగ్గుతో, అభిమానంతో చితికిపోతూ “మాధవ్..మాధవ్…”అంటూ అతని గుండెలమీద వాలి ఏడవసాగింది. అతని చెయ్యి ఓదార్పుగా ఆమె తల నిమరలేదు. అతని మొహం గుర్తించలేనట్టు మారిపోయింది.  చుట్టూవున్నవారిచూపులు తూట్లలా గుచ్చుకుంటూన్నట్టు అవమానపడుతూ రాధని ఓదార్చే ప్రయత్నం చేయలేదు. మాట పలుకు లేకుండా నిర్జీవంగా పడివున్నట్టున్న అతన్ని చూసి అతనింకా స్పృహలో లేడని, గాయాల బాధనుంచి మాట్లాడే స్థితిలో లేడని రాధ భావించి తనని తానే ఓదార్చుకుంటూ ఏడుపుమానింది.

మర్నాడు పూర్తి తెలివివచ్చాక…రాధ ఏదో చెప్పబోతుంటే- “ప్లీజ్…రాధా…ఆవిషయం నాకు గుర్తు చెయ్యకు…అది చెప్పకు” అసహనంగా అంటూ కళ్ళు మూసుకున్నాడు.

తనలాగే అతనూ బాధపడ్తూ మర్చిపోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాడని, ఇంక ఆ విషయం అతని దగ్గిర ఎత్తకూడదని అనుకుంది రాధ.

పోలీస్ ఇనస్పెక్టర్ వచ్చి వివరాలు అడుగుతుంటే మాధవ్ చిరాగ్గా… “లీవిట్ ఇనస్పెక్టర్. జరిగింది చాలక యింకా కేసులు అంటూ కోర్టులు కూడా ఎక్కిస్తారా మమ్మల్ని” అన్నాడు తీక్షణంగా.

ఇనస్పెక్టర్ ఆశ్చర్యంగా చూసాడు. అంత ఘాతుకం జరిగితే వాళ్ళని పట్టుకు శిక్షించాలని గట్టిగా చెప్పకుండా కేసు వద్దంటున్న అతన్నీ వింతగా చూసాడు. “మీ స్కూటర్ లేదక్కద…నగలు, వాచి అన్నీ పోయాయని చెప్పారు మీ మిసెస్” ఇనస్పెక్టర్ అన్నాడు.

“ హు..అసలువే అన్నీ పోయాయి..ఇంక వాటికేం వచ్చింది. వదిలేయండి ఇనస్పెక్టర్….వాళ్ళెలాగూ దొరకరు… యీ కేసులు గొడవ భరించేశక్తి నాకులేదు. ఈ జరిగిన అవమానం చాలు…యింకా కేసులుపెట్టి మా బతుకులు కోర్టులో కూడా పెట్టుకోవడం నాకిష్టంలేదు. మమ్మల్నిలా వదిలేయండి…”

“మాధవ్..యింత చేసిన ఆ దుర్మార్గుల్ని వదిలేయమంటావా? వాళ్ళు వాళ్ళు ఆ నీచులు…ఇంత చేసినా తప్పించుకు పోనీయమంటావా…” వణుకుతున్న గొంతుతో అంది రాధ.

మాధవ్ ఆమెవంక విసురుగా చూసాడు. “వదిలేయక కోర్టు ఎక్కి తెలియనివాళ్ళకి కూడా డప్పుకొట్టి చెప్పుకుందామా..” అన్నాడు కోపంగా.

రాధ తల దించుకుంది.

ఇనస్పెక్టర్ అర్ధం అయినట్టు తలపంకించి “మీ ఇష్టం సార్, కంప్లయింట్ యివ్వకపోతే మేం ఏం చెయ్యలేం. కాని సార్, ఒక్కమాట..ఇలా పరువుకోసం అలాంటి నీచులని వదిలేయడం వాళ్లని ప్రోత్సహిస్తున్నట్లవుతుంది. ఇంకోసారి యిలాంటి పని చేసేముందు భయపడేట్టుగా అలాంటివాళ్లని శిక్షించాలి సార్…అలాంటివాళ్లని వదిలేయడం కూడా క్రైమ్ అనే అంటారు. ఆ తరువాత మీ ఇష్టం…” ఇనస్పెక్టర్ అదోలా అని మాధవ్కి షేక్‍హాండ్ యిచ్చి వెళ్ళిపోయాడు.

ఆరోజు అన్ని పేపర్లలో ఈవార్త వచ్చింది. మాధవ్, రాధ స్నేహితులందరూ ఈ వార్త చదివి నిర్ఘాంతపోయారు. అప్పటికే ఈ నోట ఆ నోట విన్న కొందరు నిజమో కాదో అన్న సందిగ్ధంలోపడి ఎవరిని అడగాలో తెలియక వూరుకున్నవాళ్ళు పేపరులో చదివి ఆస్పత్రికి వెళ్ళారు.

కాని, అలాంటి సమయంలో హితైషులు చూపే సానుభూతి కూడా చేదుమాత్రలానే వుంది. మండేనిప్పుల మీద ఆజ్యం పోసినట్టు పుండు కెలికి కారం జల్లినట్టు, వాళ్ళ సానుభూతి వెనక అవహేళన దాగినట్లు, పనికట్టుకువచ్చి పరామర్శిస్తున్నట్టు వివరాలు వినడానికి కుతూహలపడ్తున్నారని- తమ వెనక గుసగుసలాడుకుంటూ నవ్వుకుంటారని….దొంగెవరంటే భుజాలు తడుముకున్నట్లనిపించడంలో ఆశ్చర్యంలేదు. మాధవ్ పరిస్థితి అలాగే వుంది. అంతా వచ్చి భుజంతట్టి జాలిగా చూస్తూ..”ధైర్యంగా వుండాలి మాధవ్…రాధగారికి నీవే ధైర్యం చెప్పాలి” అంటూ ఆప్యాయంగా పల్కరిస్తుంటే- ఒక్కొక్కరూ వచ్చినప్పుడల్లా మాధవ్ మొఖం వివర్ణమయ్యేది.

రాధ ఎవరివంక తలఎత్తి చూడలేనట్లు ఏదో నేరం చేసినదానిలా తల దించుకుని కూర్చుంది.

ఆమె ప్రియస్నేహితురాలు, కొలీగ్ అయిన సరళ వచ్చి “రాధా.. డార్లింగ్” కంపిస్తూన్న గొంతుతో అని చెయ్యి పట్టుకుంది. రాధ కళ్ళల్లో నీరు గిర్రున తిరిగింది. “ఛీ…ఛీ..రాధా..కన్నీళ్ళూ పెట్టడానికి ఏం జరిగిందని…నీవు ధైర్యస్థురాలివని అనుకున్నాను” అంటూ ఏం జరగనట్లు మాట్లాడి ఓదారుస్తున్నకొద్దీ రాధ దుఃఖం ఎక్కువైంది. “మాధవ్…ఏమిటిది, రాధకి ధైర్యం చెప్పవలసిందిపోయి మీరే ఏదో కొంప మునిగినట్టు మొహం పెట్టారేమిటి..” అంటూ మొహం గంటు పెట్టుకుని సీరియస్‍గా ఎటో చూస్తున్న మాధవ్‍ని చనువుగా మందలించింది.

అందరి రాక వక వంతు- మాధవ్ తల్లిదండ్రులరాక ఒక ఎత్తు- రెండేళ్ళ తరువాత కొడుకుకి జరిగిన విపత్తు గురించి విన్నాక ఆ కన్నప్రాణం మరి నిలవలేదు. ఆ రెండేళ్ళలో భర్తమాట జవదాటలేక ఆవిడ ప్రాణం ఎంత కొట్టుకుంటున్నా మాధవ్ యింటికి రాలేదు. మాధవ్ ఒకటి రెండుసార్లు బజారులో ఎదురుపడినప్పుడు…”మాధవా..” ఆర్తిగా పిలిచింది ఆవిడ. తల్లిని చూచి గబగబా నడిచివచ్చి “అమ్మా” అంటూ ఆమె చేతులు పట్టుకున్నాడు మాధవ్ ఆనందంగా. ఆ తల్లికొడుకులు ఆ పదినిముషాలలోనే పదియుగాల మాటలు మాట్లాడుకున్నారు. ఇద్దరి కళ్ళు చెమ్మగిల్లాయి. “అమ్మని మరిచిపోయావా నాయనా.. మీ నాన్నగారు లేనప్పుడన్నా  రాకూడదా యింటికి” నిష్ఠుర్యం వేసింది ఆ తల్లి.

“అమ్మా.. అలా దొంగతనంగా వచ్చిపోవడానికి నేనేం నేరం చేశానమ్మా..ఎప్పటికయినా నాన్న నా తప్పులేదని గుర్తించిననాడు సంతోషంగా వస్తాను. పోనీ, నీ కొడుకు యింటికి నీవెందుకు రాలేదు చెప్పు..” అన్నాడు నవ్వుతూ.

ఆమె జవాబు చెప్పలేక తడబడింది. “నాన్నగారికిష్టంలేని పని నీవెలా చెయ్యలేవో నేనూ అలాగే చెయ్యలేనమ్మా…చేశాను కనక ఆయన యిష్టానికి వ్యతిరేకంగ నడవను”

“ఏదో నాయనా కావాలని చేసుకున్నావు. మీ యిద్దరూ ఆనందంగా వుంటే అంతే చాలు.” అంది ఆమె తృప్తిగా.

అవకాశం వచ్చినప్పుడల్లా కొడుకుని దూరంచేసిన భర్తని ఆమె క్షమించకుండా దుయ్యబడుతూనే వుంది. ఈరోజు మాత్రం ఆవిడ తెగేసి “మాధవ్‍ని వెళ్ళి చూసి తీర్తాను, మీకిష్టంలేదంటే మళ్ళీ గడప తొక్కను, వాడు నాలుగు మెతుకులు పెట్టకపోడు. నాది కన్నప్రాణం అండీ, ఎలా వూరుకోగలను” అంటూ ఏడుస్తూ రిక్షా తెప్పించుకుని ఎక్కుతూంటే, ఆయనా వచ్చి మాట్లాడకుండా ఆమెపక్కన కూర్చున్నారు.

“మాధవా… ఏమిటిరా ఈ ఘోరం, ఎవర్రా ఇంత దారుణం చేశారు” ఆస్పత్రికి వచ్చి గదిలోకి వస్తూనే వంటినిండా కట్లతో పాలిపోయినట్లు పడుకుని వున్న మాధవ్‍ని  చూస్తూనే ఆవిడ ఏడుస్తూ కొడుకుమీద పడింది.

అవధానిగారు కొడుకుని ఆ స్థితిలో చూసి చలించిపోయి ఏం మాట్లాడాలో తెలియక యిబ్బందిపడ్తూ కొడుకుమంచం దగ్గర నిలబడ్దారు.

తల్లిదండ్రుల్ని చూడగానే మాధవ్ మొహంలో కళ వచ్చింది. “అమ్మా.. వచ్చావా..నాన్నగారూ…వచ్చారా” అంటూ తల్లి చెయ్యి పట్టుకున్నాడు ఆనందంగా.

“ఎవరు చేసారురా యీ పని నాయనా, నిన్నిలా కొట్టడానికి నీవేం అపకారం చేశావురా వాళ్ళకి…వెధవలు డబ్బు, నగలు తీసుకుంటే తీసుకున్నారు. ఇలా దారుణం ఎందుకు చేశారురా..కులం గోత్రం తెలియనిదాన్ని పెళ్ళాడినా మీరిద్దరూ సుఖంగా వున్నారని తృప్తి పడ్డాను. కుక్కముట్టిన కుండ అయిపోయిందిరా ఇప్పుడింక..” ఆవిడ ఏడుస్తూ అన్న మాటలకి మాధవ్ గతుక్కుమన్నాడు. కుక్కముట్టిన కుండ! అత్తగారు మామగారు రాగానే మర్యాదగా లేచి మూలగా నిల్చుంది రాధ. ఆ మాటకి రాధ మొహం నల్లబడింది. మాధవ్ రాధ వంక చూశాడు. రాధ కళ్ళల్లో తిరిగే నీరు బలవంతాన అదిమిపెడ్తూంది.

“ఎంత కాదనుకున్నా మా కోడలు… కాకపోదు…అసలే తలెత్తుకోలేక చస్తున్నాం..యిప్పుడింక మొహం ఎలా చూపడంరా” అవధానిగారి బాధ అది.

వాళ్ళిద్దరూ రాధ ఆ గదిలో వుందన్నట్టె గుర్తించకుండా అటువేపన్నా చూడకుండా అంటున్న మాటలని సహించే శక్తిలేక రాధ గబగబా ఆగదిలోంచి వెళ్ళిపోయి వరండాలో బెంచీమీద చతికిలబడి, చేతుల్లో మొహం దాచుకుంది. ఇందులో తన నేరం ఏముందనిఇంత నిర్దాక్షిణ్యంగా మాట్లాడుతున్నారు? అత్తగారు స్త్రీ అయివుండి కూడా తోటి ఆడదాని గురించి “కుక్కముట్టిన కుండ” అంటూ అంత హీనంగా ఎలా అనగలిగారు! అదే ఆవిడ కూతురయితే ఆ మాట అనగలిగేవారా? ఆ క్షణంలో రాధకి తనకెవరూ లేని లోటు తెలిసివచ్చింది. తన తల్లే వుంటే కడుపులో దాచుకునేది తనని….తన అవమానాన్ని ఆమెదిగా భావించి ఈ మాట అన్నవాళ్ల నోరు మూయించేది. తనకెవరూ లేరు…అ క్షణంలో రాధ ఎంతో వంటరిగా ఫీలయింది. తనవాడు అనుకున్న మాధవ్ ఆ రెండురోజులలోనే ఎంతో దూరం అయిపోయినట్లనిపించింది. వంటరిగా, దిగులుగా, భయంగా, దిక్కుతోచనట్టు ఆ బెంచీమీద వంటరిగా అలా ఎంతసేపో కూర్చుంది రాధ.

ఓ అరగంట తరువత అన్నపూర్ణమ్మ, అవధానిగారు బయటికి వచ్చారు. బయట కూర్చున్న రాధని చూసి ఆవిడ ఒక్కక్షణం ఆగి ఏదో అనబోయింది.

“ఊ, పద” అంటూ అవధానిగారు గదమాయించడంతో.

ఆవిడ ఆయనవెంట వెళ్ళిపోయింది.

ఒక్కమాట! ఒక్క సానుభూతి వచనం చెప్పివుంటే ఆ క్షణాన రాధకి ఎంతో స్వాంతనగా ఉండేది. హు..అసలే జాతి మతంలేని కోడలు- యిప్పుడందులో కుక్కముట్టిన కుండ అయిపోగా-ఎందుకు మాట్లాడుతారు!

రాధ విషాదంగా నవ్వుకుని చిన్నపోయిన మొహంతో గదిలోకి వెళ్ళింది.

ఏదో సంఘర్షణకి లోనయినట్టుగా మాధవ్ అశాంతిగా ఆలోచిస్తున్నాడు. రాధని చూసి “ఎక్కడికి వెళ్ళావు? అమ్మా, నాన్న వస్తే అలా వెళ్ళిపోవడం ఏమిటి?” అన్నాడు కాస్త కోపంగా.

“వెళ్ళక ఏం చెయ్యమంటారు? నా ఎదురుగానే జాతిలేనిది, కుక్కముట్టిన కుండ అంటూంటే వింటూ సంతోషిస్తూ కూర్చోమన్నారా?” గాయపడిన మనసుతో అడిగింది.

“హు..ఆ కాలంవాళ్ళు, నిష్ఠనియమం కలవాళ్ళు. ఒక్కసారిగా ఎలా మారిపోతారు? వాళ్ల పరువు ప్రతిష్ఠమంటగల్సిందన్న దుఃఖంతో అంటే అంటారు… మనకే యిలా వుంటే పాతకాలంవాళ్ళకి ఎలా వుంటుంది” మాధవ్ తల్లిదండ్రులని సమర్ధిస్తూ అన్నాడు.

సానుభూతి చూపకపోగా వాళ్ళనే వెనకేసుకొస్తున్న మాధవ్‍ని…కొత్త మాధవ్‍ని చూస్తున్నట్టు విస్మయంగా చూసింది.

“మాధవ్.. ఏ కాలంకి చెందినవారయినా మీ అమ్మగారు ఓ స్త్రీ తోటి స్త్రీకి జరిగిన అన్యాయానికి జాలి చూపకపోగా… అలా అంటే…హు..ఆడదానికి ఆడదే శత్రువు అని ఎందుకంటారో అర్ధం అయింది. తోటి స్త్రీ చూపలేని సానుభూతి పురుషులు చూపలేదని వారిని దుయ్యబట్టడం అనవసరం” అక్కసుగా అంది రాధ. మాధవ్ మొహం గంటుపెట్టుకున్నాడు.

“సానుభూతి చూపిస్తే నీవు పోగొట్టుకుంది తిరిగి పొందగలవా?” ఏదో జవాబివ్వాలని అన్నాడుగాని అతనన్నమాటలు అతనికే పేలవంగా కన్పించాయి. రాధకి ఏనాడు మాధవ్‍తో ఈనాటివరకు గట్టిగా మాట్లాడే అవసరం రాలేదు. యిద్దరిమధ్య చిలిపికజ్జాలు, అలకలుకూడా ఎన్నడూ రానీయకుండా అతనికనుగుణంగా తనని మార్చుకుంది. అతనన్నదే వేదంగా దేనికి ఎదురాడకుందా, ఎన్నడన్నా విసుగుతో ఏదన్నా అన్నా పట్టించుకోకుండా సౌమ్యంగా వుండే రాధకి ఆనాడు…తనున్న స్థితిలో మాధవ్ మాటలు, మాధవ్ నిరాదరణ, ప్రవర్తన ఆమెని గాయపరిచింది.

“కన్నతల్లిలేని నన్ను …ఒక్కసారి దగ్గిరకి తీసుకుని తల నిమిరితే చాలండి, నేను పొందిన అవమానం మరిచిపోయేదాన్ని…ఒక్కమాట కాస్త సౌమ్యంగా మాట్లాడితే చాలండి. నా వేదన మరిచిపోయేదాన్ని..తోటి స్త్రీనించి ఆమాత్రం ఆశించడం అత్యాశ అంటారా?…ఒక్కమాట…ఒక్కసారన్నా నావంక చూడకుండా ఏ పురుగునో చూసినట్లు చూసి వెళ్ళారండి…” రాధ రుధ్ధకంఠంతో అంటుండగా కన్నీళ్ళు జారాయి.

“బాగుంది. పెళ్ళినాడే వాళ్లతో తెగతెంపులు అయ్యాయి.. ఆనాడే నిన్నంగీకరించని వాళ్ళు, ఈనాడు ఎలా ఆమోదిస్తారనుకున్నావు?” చిరాగ్గా అన్నాడు.

“అవును..నిజమే..నాది అత్యాశే..క్షమించండి” రాధ యింక వాదన పెంచడం యిష్టంలేక కొంగుతో కన్నీరు వత్తుకుంటూ మాధవ్‍కోసం హార్లిక్స్ కలపసాగింది.

Print Friendly
Feb 04

యాత్రామాలిక – విశాఖపట్నం

పుష్యమీ సాగర్

 

మన రెండు రాష్ట్రాలలో నేను ఎంతో ఇష్టపడే ప్రదేశాల్లో వైజాగ్ ఒకటి, చిన్నప్పటి నుండి వేసవి కాలం సెలవులు వచ్చినప్పుడు చూసేవాడిని. అయితే ఉరుకుల పరుగుల జీవితం లో అవన్నీ వెనకబడి పోయాయి…ఇదిగో మా కమల (శ్రీమతి) పుణ్యాన మరల ఆ అదృష్టం దక్కింది ఎందుకంటే మా శ్రీమతి పుట్టిన వూరు వైజాగ్ మరి. ప్రతి సంవత్సరం సంక్రాంతి కి వారి వూరు వెళ్ళడం ఆనవాయితి. ఈ సారి కూడా వెళ్దామని నిశ్చయించి రిజర్వేషన్ చేయించాము. అయితే మా దురదృష్టం మూడు నెలలు ముందు గా చేయించిన కూడా గోదావరి, విశాఖ, ఇంకా పలు ఎక్స్ ప్రెస్ రైళ్ళలో ఖాళి లేనందున “జన్మ భూమి ” సూపర్ ఫాస్ట్ కి రాను పోను చేయించాను. సరే నేను జనవరి 11 కి రిజర్వేషన్ చేయించిన ప్రకారం ఉదయం 7: 10 సికిందర్ స్టేషన్ లో రైలు ఎక్కాము. పండగ సీజన్లో రైలు ప్రయాణం అంత నరకం వేరొకటి ఉండదేమో….పేరుకు రిజర్వేషన్ అయినా కూడా ఇసుక వేస్తే రాలనంత జనం. బాత్రూం లో కూడా కిక్కిరిసి వున్నారు … ఉదయం నుంచి సాయంత్రం వరకు ప్రయాణం లో నే గడిచిపోయింది. ఆ రైలు ఆగుతూ ఆగుతూ 7 40 చేరాల్సినది 10 గంటలకు చేర్చింది. తిట్టుకుంటూ ట్రైన్ దిగి ఆటో ఎక్కాము. ఆటో చార్జీలు హైదరాబాద్ కు ఏ మాత్రం తీసిపోవు (మా వాళ్ళ ఇంటికి వెళ్ళడానికి 350 అడిగాడు బాప్ రే) మా శ్రీమతి వాళ్ళ ఇల్లు మధురవాడ లో రైల్వే స్టేషన్ నుంచి మరి ఒక 40 మినిట్స్ జర్నీ. ఎలాగోలా ఇంటికి చేరాము. భోజనం చేసి నిద్ర పోయాను.

 

మరుసటి రోజు ఉదయన్న్నే స్నానం టిఫిన్ లు కానిచ్చి నేను, కమల సింహాచలం అప్పన్న దర్శనానికి బయలు దేరాము. అదేం మహాత్యమో తెలియదు. కాని హైదరాబాద్ కి చాల దగ్గరలో వున్నా యాదగిరి గుట్ట (ఇక్కడ కూడా లార్డ్ నరసింహ) నే చూడటం అస్సలు వీలు పడదు. చూడటం కుదరదు కాని ఎక్కడో ఉన్న సింహాచల స్వామి దర్శనం మాత్రం అవుతుంది. ఉదయాన వెళ్ళడం మూలాన దర్శనం ప్రశాంతం గా జరిగింది. చుట్టూ కొండ కోనలు, ప్రకృతి సిద్ధం గా ఏర్పడ్డ రాళ్ళు, చెట్లు ఉదయపు సంధ్యరాగాలు వాహ్… చూడటం తప్ప చెప్పలనవి కాదు. మరల ఇంటికి వచ్చి బ్రేక్ఫాస్ట్ చేసి విశ్రాంతి తీసుకున్నాము. ఇక ఆ సాయంత్రం ఏమో మధుర వాడ లో నే ఉంటున్నసాహితీ మిత్రులు అయిన వాని వెంకట్ గారి ఇంటికి వెళ్దామని బయలుదేరాము తీరా వాళ్ళ ఇంటికి వెళ్లేసరికి తాళం కప్పు వెక్కిరించిది. వాచ్మెన్ గారిని అడిగితే ఉరు వెళ్లారు అని చ్పెపారు. సరే లే అని ఇంటి దారి పట్టాము.

 

ముఖ పుస్తక మిత్రులు అయిన మితిల్ కుమార్, పోర్షియా దేవి గారికి కాల్ చేసాను వారిది కూడా విజయనగరం, శ్రీకాకుళం అయితే వారు కూడా బిజీ అని చెప్పారు. పోర్షియా గారు కొన్ని ప్రదేశాలు చెప్పారు చుట్టూ పక్కల వున్నవి సరే విజయనగరం బయలుదేరాం. రెండు ప్రదేశాలను చూడటం జరిగింది  మొదట “రామ నారయణ ” ప్రదేశం ఇది సుమారు గా 10 ఎకరాల్లో మానవ నిర్మితం అయిన క్షేత్రం. అయితే దీని ప్రత్యేకత ఏంటి అంటారా….ఇది ఒక ఉపరితలం నుంచి చూస్తే “రామ బాణం” లా కనిపిస్తుంది బాణం ఆకారం లో నిర్మించారు. ఆ నిర్మాణం లో రామాయణ సంపూర్ణ దృశ్య మాలిక ని ఉంచారు. వాటిని తిలకించడానికి రెండు కళ్ళు చాలవు. నిజంగా మన కళ్ళ ముందే జరిగిందా అన్నంత గా ప్రాణం పోసి చెక్కారు వాటిని అద్భుతం. వీటి మధ్యలో సుమారు 50 అడుగుల ఆంజనేయ విగ్రహం చూపులను తిప్పుకోనీయదు. ఇంకా ఈ క్షేత్రం లో వేద పాఠశాల, గ్రంధాలయం, ఆధ్యాత్మిక ఉద్యానవనం, కాన్ఫరెన్స్ హాల్, భజన మందిరం, అనంత పద్మస్వామి ధ్యాన మందిరం, తోట, నివాసం, అత్యాధునిక కాంటీన్ వంటి సౌకర్యాలు కలిగి వుండటం ఆశ్చర్యం అనిపించిది. ఇది విజయనగరానికి కేవలం మూడు కిలోమీటర్ దూరం లో వుండటం కలిసి వచ్చే అంశం. సరే ఇది దర్శించుకొని విజయనగరానికి వెళ్ళాము …ఇక ఇక్కడ నుంచి మరో పురాతన గుడి ని దర్శించుకున్నాము దాని పేరే “రామ తీర్థం” ఇది దాదాపు 600 ఏళ్ళ క్రితం నిర్మిచింది అని తెలిసింది.

IMG_20160112_113837 IMG_20160112_112047 IMG_20160114_110841 IMG_20160113_105634 IMG_20160113_101918 IMG_20160113_100942 IMG_20160113_095736 IMG_20160112_113837

విజయనగరం నుంచి “నేలిమర్ల” వరకు సెవెన్ సీట్ ఆటో లో వెళ్ళాము. అటు నుంచి మరో 3 కిలోమీటర్లు ప్రయాణం చేస్తే “రామ తీర్థ” ఇక్కడ మరో విశేషం ఏమిటి అంటే పెద్ద కొండ వున్నది ఏకశిల అని అనలేము కాని అలాంటిది దే (ఏకశిల మీద ఉన్న కట్టడం భువనగిరి, హైదరాబాద్ కి 30 కి.మీ. లో ఉన్నది). కొండ పైన కోదండ రామాలయం వుంది. కొండ కింద ఏమో రాములవారి ఆలయం. ఆ అద్భుతమైన ప్రాకారాలు, గుడి పరిసర ప్రాంతాలు నిజంగా ఎక్కడికో తీసుకు వెళ్ళాయి. అయితే కొండ మీదకు వేళ్దామన్న నా ప్రతిపాదన ను మా కమల రిజెక్ట్ చేసింది ఎందుకంటే అప్పటికే బాగా ప్రయాణం చేసి అలిసి పోయాము (కొండ మెట్లు సుమారు గా 500 వరకు వుంటాయి). సరే అప్పటికే లంచ్ టైం కూడా కవోస్తుండడం తో తిరుగు ప్రయాణం అయ్యాము.

 

విజయనగరం లో ఆగక ఓ ఆలోచన వచ్చింది పండగ షాపింగ్ వైజాగ్ లో కాకుండా ఇక్కడ చేస్తే అని, ఎలాగూ వచ్చాం కదా అని విజయనగరం లో షాపింగ్ చేసాము. ఏ మాట కి ఆ మాటే చెప్పుకోవాలి. వైజాగ్ తో పోల్చితే చాల అంటే చాల బెటర్ అండ్ చీప్. పండగ కదా రద్ది కూడా బాగానే వున్నది. అవన్నీ ప్యాక్ చేసుకొని మరల ఇంటికి బయలుదేరాము. ఇక భోగి పండుగ రోజు గొప్పగా అనిపించిది. నా చిన్నప్పుడు మా అమ్మ గారి ఊరులో భోగి నాడు చేసిన సందడి అంతా గుర్తుకు వచ్చింది. చిన్నప్పుడు పిడకలు, గడ్డి వాము, ఇంకా చెట్టు బెరడులు వేసేవారు ఇప్పుడు అవేమి లేవు కదా మా కమల వాళ్ళ ఇంటి ముందు వేసారు పెద్ద మంట తో బోగి మంటలు వేసారు. చలి చలి లో అల ఉదయాన్నే చలి కాచుకోవడం గొప్ప అనుభవం. అల్ఫారం తీసుకొని ఎటు వెళ్దామా అని ఆలోచిస్తున్నాను. మా శ్రీమతి గారు వారి వంట పనులలో బిజీ. అయితే నేను మా శ్రీమతి బంధువు ఒకరు నాకు కంపెనీ ఇస్తాను అన్నారు. దగ్గరలోనే ఉన్న భీముని పట్నం (భీమిలి అసలు పేరు) కి బయలుదేరాము.

 

నేను, వారు ఆటో లో 40 నిమిషాలు భీమిలి ప్రయాణం చేసి అక్కడికి చేరుకున్నాము. నిజంగా అద్భుతమైన ప్రదేశం, పురాతన ఇల్లు, ఎవరో పెయింటర్ గీసినట్టు వుండే ప్రకృతి. చుట్టూ కొండలు, డచ్ వాళ్ళు వదిలేసినా పాత చరిత్ర నమూనాలు, ఇంకా అలా రోడ్ పై నడుస్తూ సముద్రం దగ్గరికి వెళ్ళాము. ఇది రామకృష్ణ బీచ్ అంత విశాలం గా పొడవు గా లేకపోయినా చాల చక్కగా ఉన్నదీ. ఇక అక్కడే సౌరిస్ ఆశ్రమం (ప్రఖ్యాత రచయత చలం గారు నివసించిన ఇల్లు) అక్కడే వున్నది అని తెలిసాక మరింత ఆశ్చర్యం. ఎలాగు వచ్చాము కదా అది కూడా దర్శించుకుందామని వెళ్లాను, బీచ్ కి సరిగ్గా ఒక కిలోమీటర్ దూరం లో నే వున్నది. ఆ పరిసరాలు, వారు నివసించిన ప్రదేశం, సౌరిస్ గారి రూం, చలం గారి చదువుకున్న ప్రదేశం, కుర్చీ, ఉయ్యాల ఇవన్ని చూసాక సాహితి లోకం లో గొప్ప గా వెలిగిన చలం నడయాడిన ప్లేస్ ని చూసామన్న సంతృప్తి కలిగింది. అయితే సౌరిస్ గారు అప్పట్లో పిల్లులను పెంచేవార అని విన్నాను. ఇప్పుడు వారి ఇంట్లో కాకుండా దాని కోసమే ప్రత్యేకం గా రెండు గదుల్లో దాదాపు 70 నుంచి 80 పిల్లుల ను పెంచుతున్నారు వాటి కోసం సంరక్షుకుడి ని కూడా నియమించడం వారికి జంతువుల పట్ల ఉన్న ప్రేమ ని తెలియచేసింది. చలం గారి గ్రంధాలయం నుంచి నేను రెండు పుస్తకాలు కొనుగోలు చేసాను అవి చలం ఉత్తరాలు, చలం జీవన్ కి రాసిన లేఖలు (ఇవి రెండు ఎక్కడ దొరకవని చెప్పారు). వాటిని పొందినందుకు ఎంతో సంతోషం కలిగింది. తిరుగు ప్రయాణం లో ఇంటికి వచ్చి భోజనం చేసి పడుకున్నాము. ఇక సంక్రాంతి రోజు కొత్త బట్టలు వేసుకొని దగ్గరలోనే ఉన్న బాబా గుడి కి వెళ్లి దర్శనం చేసుకున్నాము. ఇక బందువుల ఇంటికి వెళ్లి శుభాకాంక్షలు చెప్పి మరల ఇంటికి పయనం … సాయంత్రం ఎక్కడికి వెళ్దాము అని ఆలోచిస్తుండగా మా కమల ఇంటికి దగ్గరలోనే “శిల్పారామం” కనిపించిది.

ఇంకాస్త ముందుకు వెళ్తే శిల్పారామం నుండి ” జూ పార్క్” మరియు వై.యస్.ఆర్ మ్యునిసిపల్ స్టేడియం. కాబట్టి సాయంత్రం పూట అది కూడా పండగ పూట కదా శిల్పారామం కి వెళ్ళాము. (హైదరాబాద్ లో లాగానే ఇక్కడ కూడా అనేక వస్తువుల అమ్మకం జరిగింది). ఇక అక్కడ తెలుగు సాంప్రదాయం ఉట్టి పడేలా నృత్యాలు, రూపకాలు, భోగి పళ్ళు తినుబండారాలు. వచ్చి పోయే వాళ్ళతో సందడి గా వున్నది. సంక్రాంతి సాయంత్రం ఆ రకము గా ఆనందం గా గడిచిపోయింది.

Shiparamam-1 shilparamam-5 shilparamam-4 shilparamam-2 shilparam-3

మిగలిన చివరి రోజు ను ఎలా గడపాలి అని అనుకున్నాము. సరే అని శనివారం ఉదయము దగ్గరలోనే ఉన్న “జూ పార్క్” ని సందర్శించడానికి వెళ్ళాము. హూదూద్ తుఫాను దాటికి మొత్తం కొట్టుకుపోయినా అనతి కాలం లో నే మరల కోలుకోవడం విశేషం. అక్కడ ప్రకృతి సిద్దమైన కొండలు, సెలయేళ్ళు, కొండలు, గుట్టలు, ఒక చిన్న అడవి ని తలపిస్తుంది. మొత్తం విస్తీర్ణం 10 కిలోమీటర్ లు వరకు ఉంటుంది. పొద్దునే బ్రేక్ ఫాస్ట్ తిని వెళ్ళాం కాబటి సరిపోయింది లేకుంటే అంతే సంగతులు. ఉదయం 9 గంటలకి వెళ్ళితే మరల 1 గంటకు ఇంటికి చేరాము. కాసేపు విశ్రాంతి తీసుకొని లోకల్ RK బీచ్ కి వెళ్ళాము.

Vizag-RK beach-2 Vizag-RK beach-1

సముద్రం వొడ్డున గడపటం అది కూడా సాయంసంధ్యా వేళల్లో RK బీచ్ లో గొప్ప అనుభవం. అయితే పండగ కావడం తో జనం పోటెత్తారు. బీచ్ నిండా ఎక్కడ పడితే అక్కడ జనం. జనం జన సంద్రం పతంగులు, తినుబండారాలు చిరు వ్యాపారాలు అబబ్బో గొప్ప గా వుంటాయి లెండి. పండగ సందర్బం గా ఏర్పాటు చేసిన సంత లో మనం మర్చిపోయిన నాటకం అంకం గొప్ప రసవత్తరం గా అనిపించిది నేను వెళ్ళినప్పుడు “రామాంజనేయ యుద్ధం ” నాటకం నడుస్తుంది హార్మోని పెట్టె, రంగు రంగు వలయాల మెషిన్, ఇంకా సెట్టింగ్. ఒకసారి నేను నగరం లో వున్నానా లేదు ఏదైనా ఊరి లోనే నా అన్న సందేహం కలిగింది. కాసేపు వాటిని చూసి ఎంజాయ్ చేసాను.  మొత్తానికి సముద్రాన్ని, సంత ని ఎంజాయ్ చేసాక ఇంటికి వచ్చేసాము. మరల ఆదివారం ప్రయాణం (17-01-2016). మరల అదే దిక్కుమాలిన జన్మభూమి కి ఎక్కి ఉదయం నుంచి సాయంత్రం వరకు కొట్టుకు చచ్చి చివరికి హైదరాబాద్ కి చేరుకున్నాము.

 

ఇంకా వైజాగ్ లో నేను చూడని ప్రదేశాలు చాల నే ఉన్నాయి గంగవరం పోర్ట్, పాత పోస్ట్ ఆఫీసు దగ్గర మూడు మతాలకు చెందినా గుడులు, రుషి కొండ బీచ్, ఫిలిం సిటీ, కనకమహలక్ష్మి గుడి (లోగడ ఒకసారి చూసాను), డాక్ యార్డ్. ఇంకా చాలానే వున్నాయి లెండి అన్నవరం, అనకాపల్లి లో ని బుద్దుడి గుహలు, నూకంబింక గుడి …ఇలా చెప్పుకుంటూ పోతే చాంతాడంత అవుతుంది. నెక్స్ట్ ట్రిప్ లో ఇవన్ని కవర్ చెయ్యాలి. చూద్దాం మరి ఒకసారీ వీలు కుదిరితే ఉత్తరాంధ్ర అంతటా తిరిగి రావాలి. ఇది నా ప్రస్తుత లక్ష్యం.

 



























Print Friendly
Feb 04

యాత్రా మాలిక: భోపాల్

                                         వెంకట్ యస్. అద్దంకి

 

క్రొత్త క్రొత్త ప్రదేశాలకి వెళ్ళాలన్నా క్రొత్త క్రొత్త మనుషులని కలవాలన్నా ఉత్సాహం దానంతట అదే పుట్టుకొస్తుంది. క్రొత్త ప్రదేశాలలో అలా ఎంత దూరం నడిచినా కాళ్ళు నొప్పులుపుట్టవు. నాకు చిన్నప్పటినుండి అదే సరదా. అలా తిరిగిన మొట్టమొదట ప్రదేశం షిరిడి. పెళ్లయ్యాక ఫామిలీ తో తిరుగుదామనుకున్నా ఎప్పటికప్పుడు ఏవో ఆటంకాలు, శలవులు కుదరక, ఇంకా ఇలాంటి కారణాలే. అలా పెళ్లయిన పన్నెండేళ్లకి కుదిరిన అవకాశం 2012 దీపావళికి. ఉద్యోగ రీత్యా భోపాల్ రావడం, శలవలకి ఫామిలీ అక్కడకి రావడంతో భోపాల్ చుట్టుపక్కల ప్రదేశాలతో “పచ్ మరి” హిల్ ష్టేషన్ లో 3 రోజులు ఉండడం జరిగింది. బయలుదేరిన దగ్గర నుండి ఆద్యంతం ఉత్సాహమే పిల్లలకి మంచి సరదా. నవంబర్ నెల ప్రారంభం కాబట్టి మరీ అంత చలి పెరగ లేదుగానీ జీరో డిగ్రీలు నమోదయ్యే ప్రాంతం “పచ్ మరి”. భోపాల్ కి 190 కిలోమీటర్ల దూరంలో భోపాల్ కి జబల్పూర్ కి మధ్యన ఉన్న రమణీయ పర్యాటకప్రదేశం ఈ “పచ్ మరి”. ఇక్కడకి దగ్గరలో ఉన్న రైల్వే స్టేషన్ పిపరియ. ఇక్కడనుండే ఘాట్ రోడ్ మొదలవుతుంది. ఈ ఘాట్ రోడ్ మీదకూడా ప్రయాణం తెల్లవారుఝామున అయితే కొన్ని వన్యప్రాణులని చూసే అవకాశం మనకి దక్కుతుంది. “సత్పురా” అడవుల మధ్యప్రదేశం ఈ హిల్ స్టేషన్.

 

చిన్న వాడికి రెండేళ్ళ వయసుకూడాలేదు. కాబట్టి వాడికి అంత వూహ తెలియదు. పెద్దవాడికి ఒక ఎడ్యుకేషనల్ టూర్ గా కూడా ఉపయోగపడింది. ముఖ్యంగా అక్కడ చూడవలసిన ప్రదేశాలు ఒక పది దాకా ఉంటాయి. ఆ కొండల్లో గుట్టల్లో తిరగాలంటే 4X4 వీల్ డ్రైవ్ ఉన్న వాహనమయితే సరిగ్గా ఉంటుంది లేదంటే అక్కడ జిప్సీలు ఎప్పుడూ అందుబాటులో ఉంటాయి. ఇంక తిరగడం అన్నది మన మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. నడకా ఎక్కువే కొన్నిచోట్ల దాదాపు రెండు కిలోమీటర్లు వరకు దిగి మళ్ళీ పైకి ఎక్కాలి.

 

మొట్ట మొదట ప్రదేశం “పాండవా కేవ్స్”. ఇక్కడ పాండవులు అరణ్యవాస సమయంలో విడిది చేసారని చెబుతారు.  ఇక్కడ ఉన్న ఉద్యానవనం కూడా ఎంతో బాగా తీర్చిదిద్దారు. ఫోటోగ్రఫి మీద మక్కువ ఉన్నవారికి ఫోటోలు దిగాలనుకున్నవారికి మంచి గా ఉపయోగపడే ప్రదేశం. రక రకాల పుష్పాల తో విరజిల్లుతూ ఉంటుంది ఈ ఉద్యానవనం. ఇక్కడ ఒకరొకరంగా అందరం గుర్రపు స్వారీ కూడా చేసాము. అక్కడినుండి బయలుదేరి బైసన్ మ్యూజియం కి వెళ్ళాము, ఒక మంచి విజ్ఞాన కేంద్రం. ఈ కాలం పిల్లలకి తెలియని పనిముట్లూ, పాతకాలం మనుషుల రూపాలతో ఇక్కడి శిల్ప సంపద చూడ చక్కగా మన గతాన్ని గుర్తుచేస్తున్నట్లు ఉంటుంది. సత్పురా అడవుల విశిష్టతని తెలిపే మ్యూజియం ఇది. తప్పక చూడవలసిన ప్రదేశం. అక్కడినుండి మొదలయ్యి మిగిలిన ప్రదేశాలు చూడడానికి వెళ్లాము. రోజుకి మూడు నాలుగు ప్రదేశాలు చూసేసరికి చుక్కలు కనపడ్డాయి. అంటే మరీ అంత గాభరాపడవలసిన పనిలేదు. చిన్నవాడిని భుజాన వేసుకుని తిరగడంవల్లా గానీ మాములుగా కాదు.

 

పాండవా కేవ్స్:

పాండవా కేవ్స్

 

 

ఉద్యానవనం-పాండవా కేవ్స్:

ఉద్యానవనం-పాండవా కేవ్స్

 

 

ఇక ప్రదేశాల విషయంలోకి వస్తే “జటా శంకర్” ఆలయం-ఇది సన్నటి గుహలోకి తలలువంచుకుని వెళ్ళాలి. సరిగ్గా నడవకపోయామా రాళ్ళు శరీరాన్ని గీతలు గీసి వదిలిపెడతాయి. అలా లోపలకి వెళ్లడం ఒక మంచి అనుభూతినిస్తుంది.

 

“మహదేవ్ మందిర్” గుహలో 365 రోజులు నీటి ప్రవాహం మధ్యలో ఉండే శివలింగం, మొసలి, తాబేలు ఆకారంలో ఉండే రాళ్ళు కొండలమధ్యలోనుండి కిందకి దిగడమనేది మనలని వేరే ప్రపంచంలోకి తీసుకుపోతాయి అనడంలో ఆశ్చర్యంలేదు. ఆ గుహలోకి వెళ్ళాలంటే కొండ దిగాలి. అలాగే మేము దిగాక ఆ ఇరుకైన గుహలోకి, గుహగోడలు పట్టుకొని జాగ్రత్తగా లోపలికెళ్ళినప్పుడు పలుచోట్ల శివలింగాలు కనబడ్డాయి. అవి చాలా సహజంగా అంటే వాటికవే పుట్టినట్లుంటాయి. కొన్ని శివలింగాలు శివుని జటాజూటం ముడివేసి ఉన్న శివుని ముఖాల్లా కనబడుతూ పక్కనే వున్న కొండలోని భాగాలయి వుంటాయి.

 

 

మహదేవ్ మందిర్:


 

 

 

 

 

మహదేవ్ మందిర్ గుహ ద్వారం:


 

 

ఇక రెండవరోజు, మూడవరోజు జలపాతాల వీక్షణం ఎంతో ఆన్నందాన్నిచ్చింది. అప్సరా ఫాల్స్ అని, బీ ఫాల్స్ అని, డచెస్ ఫాల్స్ అని, జమున ప్రపత్ ఫాల్స్ అని, దువాదార్ వాటర్ ఫాల్స్ ఇలా నాలుగైదు రకాల వాటర్ ఫాల్స్ సైట్స్ ఉన్నాయి. అన్నీ చూడదగినవే ఒకటి రెండు దూరం నుండి కనపడతాయిగానీ మిగిలినవన్నీ మనం దగ్గరగా వెళ్ళవచ్చు. చూడదగిన ప్రదేశాలు, ఈ ప్రాంతం చాలా హింది సినిమాలలో కనపడుతుంది. ఒకొక్కసారి హొటల్స్ అన్నీ ఈ సినీజనం బుక్ చేసుకోవడంవల్ల ఇబ్బందులు ఎదురవుతాయి.

 

దువాదార్ వాటర్ ఫాల్స్:
దువాదార్ వాటర్ ఫాల్స్

 

అలాగే సూర్యోదయ, సూర్యాస్తమయ ప్రదేశాన్ని”ధూప్ఘర్” పేరుతో చెప్తారు. ఇక్కడ సూర్యోదయం మరియు సూర్యాస్తమయం రెండు చాలా బాగా ఉంటాయి. జీవితంలో ఒక్క సారైనా చూడదగిన ప్రదేశం అని చెప్పవచ్చు. ఇక్కడ అన్ని మొబైల్ నెట్ వర్క్స్ ఉండవండోయ్. ఇదీ ఒకందుకు మంచిదే అంతటి మంచి ప్రదేశాన్ని దర్శించేటప్పుడు రోజువారీ తలనెప్పులు కొంచం తగ్గుతాయికదా.

 

 

 

 

 

ఇక అలాగే మేము చూసిన ప్రదేశాలలో ముఖ్యంగా చెప్పుకోదగ్గది “సాంచి”.  భోపాల్ కి 80 కిలోమీటర్ల దూరంలో విదీషా వెళ్ళే రోడ్ మీద ఉంటుంది. చక్కటి బౌద్ధ స్థూపాలు అంటే చక్కటి ప్రశాంతత ముచ్చట కలిగిస్తాయి. అశోకా స్థంభం పీకి పక్కన పెట్టారనుకోండి అదివేరే విషయం. ఇక్కడకి వెళ్ళడానికి ముందు రహదారి మీద ఒక దగ్గర “కర్క రేఖ” మార్గం పెయింట్ చేసి ఉంచారు. అదికూడా పిల్లలకి చూపించడానికి బాగుంటుంది.

 

సాంచి:

సాంచి

 

భోపాల్ కి 30 కిలోమీటర్ల దూరంలో “భీం భేటికా” అని ఒకప్పుడు మధ్యతరగతి మానవులు వేసిన పేయింటింగ్స్ రాక్ పెయింటింగ్స్ పేరుతో ప్రసిద్ధిగాంచిన గుహలు కనబడతాయి. అన్ని గుహలమీదా చాలా రకాల చిత్రాలు గీసారు. అవి అప్పటి వారి జీవనశైలిని తెలియపరుస్తాయి. ఇవికూడా చూడదగిన ప్రదేశాలు.

 

భీం భేటికా:

 

 

 

 

 

భోపాల్ కి దగ్గరలో ఉన్న భోజ్ పూర్ శివాలయం, ఎన్నోవేల సంవత్సరాల క్రితం భోజరాజు నిర్మించిన ఆలయం. ఈ ఆలయ నిర్మాణం చూడదగినది. ఒకవేళ ఎవరైనా పచ్ మరి కి వెడదామనుకుంటే వాళ్ళ ప్రణాలిక ఇంకొక మూడు నాలుగు రోజులు పెంచుకొని ఈ ప్రదేశాలు కూడా చూస్తే మరింత బాగుంటుంది. భోపాల్ కి దగ్గరలో ఉన్న మరొక పుణ్యక్షేత్రం ఉజ్జైన్ ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాలలో ఒకటి. ఓంకారేశ్వర్ కూడా మధ్యప్రదేశ్ లోనే ఉంది.అలా అన్నీ కలిపి చూడదలచుకుంటే ఒక పది పదిహేనురోజులు ప్లాన్ చేసుకుంటే జబల్పూర్ కూడా చుసిరావచ్చు అలాగే దగ్గరలో ఉన్న టైగర్ రిజర్వ్స్ కూడా.అలాగే అతి పెద్ద మస్జిద్, అతి చిన్న మస్జిద్ రెండూ కూడా భోపాల్ లో ఉండడం విసేషం. సిటీ ఆఫ్ లేక్స్ గా ప్రసిద్ధిగాంచిన వూరు భోపాల్.

 

భోజ్ పూర్ శివాలయం:

 

భోజ్ పూర్ శివాలయం

 

కాబట్టి ఈ సారి మీ ఫామిలీ ట్రిప్ భోపాల్ గా ప్లాన్ చేసుకోంది. అంతర్జాలంతో వచ్చిన మార్పులవల్ల మరిన్ని విశేషాలు మీకు ఆన్లైన్ లోనే దొరుకుతాయి , అలాగే హొటల్ బుకింగ్స్ కూడా.

 

సూర్యాస్తమయం

 

 

Print Friendly
Feb 04

అన్నమయ్య ఆధ్యాత్మికానందలహరి -3: విశ్లేషణ

 

                                                         టేకుమళ్ళ వెంకటప్పయ్య  

 

శ్రీమహాలక్ష్మి (సంపద) యొక్క స్వరూప, స్వభావాలను తెలిపే సంకీర్తన ఇది. ధనం ఒకచోట నుండి మరొక చోటకు వెళ్ళడం గురించి చెప్తూ.. అన్యాపదేశం గా సత్వగుణ సంపన్నులను ఆ సిరి తల్లి వీడదు అని ప్రభోదిస్తూ.. చివరకు  ఆమె స్థానం శ్రీవేంకటేశ్వరుని ఇల్లాలిగా సుస్థిరం అని ముగిస్తాడు అన్నమయ్య.

 

రాగం: గుండక్రియ

 

పల్లవి: రూకలై మాడలై రువ్వలై తిరిగీని

దాకొని వున్నచోట దానుండ దదివో

చ|| వొకరి రాజుజేసు నొకరి బంటుగ జేసు

వొకరి కన్నెకల వేరొకరికి నమ్మించు
వొకచోటనున్నధాన్య మొకచోట వేయించు

ప్రకటించి కనకమే భ్రమయించీ జగము || రూకలై||

చ|| కొందరిజాళెలు నిండు కొందరికి సొమ్ములవు

కొందరి పుణ్యులజేసు గొందరి పాపులజేసు
కొందరికొందరిలోన కొట్లాట వెట్టించు

పందెమాడినటువలె బచరించు పసిడీ || రూకలై||

చ|| నిగనిగమనుచుండు నిక్షేపమై యుండు

తగిలి శ్రీవేంకటేశుతరుణియై తా నుండు
తెగనిమాయై యుండు దిక్కు దెసయై యుండు

నగుతా మాపాల నుండి నటియించు బసిడీ || రూకలై||

 

(ఆధ్యా ||కీ||92వ రేకు – సంఖ్య 458)

 

 

 

 

పల్లవి: రూకలై మాడలై రువ్వలై తిరిగీని

దాకొని వున్నచోట దానుండ దదివో

అన్నముని కాలంలోనూ, అంతకు మునుపూ వాడుకలో ఉన్న ధనం యొక్క రూపాలను మనం ఈ కీర్తన ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు. ఆ కాలంలో ధనాన్ని, రూకలు, మాడలు, రువ్వలు అని పలు రకాలుగా  పిలిచే వారు.  ధనం తాను ఉన్నచోట ఉండదు చంచలమైనది అని చెప్తున్నాడు అన్నమయ్య. భావం యధాతధంగా కాకుండా ఇక్కడ మనం తెలుసుకోవలసినది ఏమిటంటే లక్ష్మీదేవి ఏ ఇంటిని విడిచి పెడుతుందో, ఏ ఇంట్లో స్థిరంగా ఉంటుందో మన పురాణాది వాఙ్మయం స్పష్టంగా తెలిపింది. మంచి అలవాట్లు, సద్గుణాలు, సౌమనస్య వాతావరణం, శుచీ శుభ్రత, సదాచారం కలిగిన ఇంట అమ్మ ఎప్పుడూ ఉంటుంది. ఏ ఇంట దేవ, పితృకార్యాలు నిత్యం జరుగుతాయో ఆ ఇంట సిరి తాండవిస్తుంది.  అయితే తల్లినీ, తండ్రినీ, గురువునీ అవమానించే చోట లక్ష్మి నిలవదు. ఏ ఇంట అతిథికి భోజనం పెట్టరో, ఆ చోట సిరి నిలవదు. అబద్ధాలాడేవారు, ఏదీ ఎవరకీ ఈయక ‘లేద’నే వారు, శీలంలేనివారు ఉన్న ఇంట సిరి ఉండదు. పరద్రవ్యాన్ని ఆశించేవారిని, అపహరించేవారిని శ్రీ మాత విడిచి పెడుతుంది. అబద్ధపు సాక్ష్యం చెప్పేవారినీ, విశ్వాస ఘాతకుల్నీ, కృతఘ్నుల్నీ ఆ తల్లి దరిచేరదు. కలహాలు జరిగేచోట, చెడుమాటలు పలికేచోట, జూదాలాడేచోట, స్త్రీని బాధించేచోట, మనోబలంలేని చోట ఐశ్వర్యం క్రమంగా తొలగుతుంది. సంధ్యా సమయాల్లో నిద్రపోయే వారినీ, పగలు నిద్రించేవారినీ, దానం చేయనివారినీ విష్ణుపత్ని విడిచిపెడుతుందని అన్యాపదేశం గా చెప్పడం అన్నముని ఉద్దేశ్యం కావచ్చు.

 

చ|| వొకరి రాజుజేసు నొకరి బంటుగ జేసు

వొకరి కన్నెకల వేరొకరికి నమ్మించు
వొకచోటనున్నధాన్య మొకచోట వేయించు

ప్రకటించి కనకమే భ్రమయించీ జగము

ఒకరు రాజుగా జన్మిస్తారు, మరొకరు బంటుగా జీవిస్తారు కారణం ఏమిటి? అలాగే ఈరోజు రాజుగా ఉన్నవారు రేపు బంటుగా మారడం కూడా కద్దు. కాలం అనుకూలిస్తే బంటే రాజు అవుతాడు. అదే కాలం ఎదురు తిరిగితే, రాజు కాస్తా బంటు అవుతాడు. ఎంతటి మేథావులైనా, పండితులైనా, పరాక్రమవంతులైనా, కాలం అనుకూలించినంతవరకే వారి ప్రతిభ రాణిస్తుంది, వారి ప్రభావం కొనసాగుతుంది. కాలం ప్రతికూలిస్తే సన్మానాలకి బదులుగా అవమానాలు ఎదురవుతూ వుంటాయి. ఆనందానికి బదులుగా ఆవేదన దగ్గరవుతూ వుంటుంది.  అలా విధివంచితుడైన ‘నలమహారాజు’ వృత్తంతం మనకు తెలిసిందే! కనుక ధనం ఎప్పుడు ఎక్కడ ఉంటుందో తెలీదు.

ఒకరికి చెందవలసిన కన్యలను అనగా ఒకరితో వివాహం జరుగవలసిన కన్యలను వేరొకరితో వివాహం జరిపించేటట్లు చేసేదీ ధనమే కదా! లోకంలో ఎన్ని వివాహాలు “కన్యాశుల్కం” ద్వారా గానీ “వరకట్నం” ద్వారా గానీ ఒకరితో నిశ్చయించిన వివాహాలు ధన లేమి వల్ల వేరొకరితో జరగడం లేదు? ఇదంతా ధనం యొక్క ప్రభావమే కదా! ప్రాచీన కాలంలో మాతృస్వామిక తెగల్లో కన్యాశుల్కం అనే సంప్రదాయం ఉండేది. అందులో పెళ్ళి కూతురు తల్లిదండ్రులకే పెళ్ళి కొడుకు తరఫు వారు డబ్బులు ఇవ్వాల్సి వచ్చేది. ఆ తరువాత మాతృస్వామిక వ్యవస్థ అంతరించి, పితృస్వామిక వ్యవస్థ ఏర్పడింది. ఆనాటిధర్మం ప్రకారం పురుషులు అహర్నిశలు కష్టపడి డబ్బు సమకూర్చేవారు, స్త్రీలు  ఇంటిపట్టున ఉండి సంసారాల్ని చక్కబెట్టుకునేవారు. పురుషుడు తన భార్యా పిల్లలను పోషించడానికి ఆర్ధిక పరిస్థితి సరిపోయేది కాదు. కనుకు ఆడపిల్లను ఇచ్చేవారు అల్లుడికి కొంత తమ శక్తి మేరకు ధనం ఇచ్చేవారు. ఇలా వరకట్న ఆచారం పుట్టింది. ఏ కాలం లోని ఏ ఆచారమైనా వివాహం అంటే డబ్బుతోనే ముడి పడి ఉండడం గమనార్హం.

ఒకచోటనున్న ధాన్యం మరొకచోట వేయించు అంటున్నాడు అంటే ఆనాటి ఫ్యూడల్ వ్యవస్త లో రైతులు తమ భూములలో ఎంతో కష్టపడి పండించిన పంటలను భూస్వాములు అప్పులకిందా వడ్డీల కిందా జమకట్టుకొని వారిని కష్టాల కడగండ్లకు గురి చేసే అనాచారాన్ని అన్నమయ్య గమనించే ఉంటాడు అని తెలుస్తోంది. ఇదంతా ధనం ఆడించే నాటకం లో ఓ భాగం మాత్రమే! ధనం చుట్టూనే ఈ ప్రపంచం తిరుగుతూ లేనిపోని భ్రమలను కల్పిస్తూ ఉంటుంది అనంటాడు అన్నమయ్య.

చ|| కొందరిజాళెలు నిండు కొందరికి సొమ్ములవు

కొందరి పుణ్యులజేసు గొందరి పాపులజేసు
కొందరికొందరిలోన కొట్లాట వెట్టించు

పందెమాడినటువలె బచరించు పసిడీ |

ఈ సొమ్ము కొందరికి తమ జాళెలు (సంచులు) నింపితే, మరికొందరికి పశువులు రూపంలో, ఆభరణాల రూపంలోనూ ప్రాప్తమౌతుంది. కొందరిని దాన ధర్మాలతో పుణ్యులుగా చేస్తే మరికొందరిని పిసినారులుగా పుట్టించి పాపం మూట గట్టుకునేట్టు చేస్తుంది. ఈ డబ్బు వల్ల ఆత్మీయులు, అన్నదమ్ముల మధ్య కొట్లాటలను సృష్టిస్తుంది. ఆర్థిక సమస్యలు భార్యాభర్తల మధ్య గొడవలు తెచ్చి పెట్టి చివరకు విడాకుల వరకు తీసుకెళ్తున్నవిషయం అందరికీ ఎరికే! డబ్బు వల్ల చాలామ౦ది ఆత్మహత్యలు కూడా చేసుకు౦టున్నారు. కనుకనే అన్నమయ్య డబ్బు మీద ఆశ ఎప్పుడూ రానివ్వక౦డి, డబ్బుకు ఏ స్థానమివ్వాలో అదే స్థానమివ్వ౦డి. మీ స్నేహితులు, కుటు౦బ౦, మానసిక-శారీరక ఆరోగ్య౦ తర్వాతే డబ్బు. అలా ఉ౦టే డబ్బుకు ఎ౦త విలువ ఇవ్వాలో అ౦తే విలువ ఇస్తున్నట్లు. లేదంటే… భారతం లో మాదిరే ప్రవర్తిస్తుంది ఈ ధనం.  పందెంలో జయాపజయాలు దైవాధీనాలు. ధర్మజ్ఞులు ఓడిపోనూ వచ్చు, అధర్మ పరులు జయించనూ వచ్చు. పందెం లో సర్వమూ ఒడ్డి సతినీ, సామ్రాజ్యాన్ని కోల్పోయిన ధర్మరాజు పరిస్థితి మనకు తెలిసినదే కదా! అలా పందెం వేసుకున్న దానివలె అటూ ఇటూ పరుగులు పెట్టడం సంపద గుణం అని అంటున్నాడు.

 

చ|| నిగనిగమనుచుండు నిక్షేపమై యుండు

తగిలి శ్రీవేంకటేశుతరుణియై తా నుండు
తెగనిమాయై యుండు దిక్కు దెసయై యుండు

నగుతా మాపాల నుండి నటియించు బసిడీ||

 

ధగధగ లాడుతూ పాతిపెట్టిన నిధిలాగా నిక్షేపంగా ఉంటుంది. తుదకు మోహింపజేసే శ్రీ వేంకటేశ్వరుని పత్నియై ఉంటూ తేల్చుకోలేని, విడదీయరాని మాయగా ఈ ధనం సర్వులకూ అన్ని దిక్కులకూ అంటే తూర్పు, ఆగ్నేయం, దక్షిణం, నైఋతి, పడమర, వాయువ్యం,  ఉత్తరం, ఈశాన్యం, భూమి మరియూ ఆకాశం అనే దశ దిశలకూ వ్యాపించి ఉంటుంది. ఇన్ని రకాలుగా మా వద్ద నవ్వులతో నటియించే తల్లి ఈ ధనలక్ష్మి అని చమత్కరిస్తున్నాడు అన్నమయ్య.

ఐతే డబ్బు వల్ల మానవులు పడే  అగచాట్లు అన్నీ..ఇన్నీ కావు. డబ్బు ఉన్నట్లైతే బంధువులు వల్లమాలిన అహం అని దూరం కావొచ్చు. కొందరు బలహీనమైన మానసిక స్ధితి ఉన్నవారు డబ్బు వల్ల చెడు అలవాట్లకు బానిసలు కావొచ్చు. మరి కొందరు డబ్బు ఎక్కడ దొంగలు దోచుకుపోతారో అని నిద్రకు దూరం కావొచ్చు. మరి కొందరికి డబ్బు కారణంగా, భార్యాబిడ్డల్లో మార్పు వచ్చి, వింతగా ప్రవర్తించవచ్చు. డబ్బు శత్రువుల్ని పెంచుతుంది. ఆత్మీయుల్ని దూరంచేస్తుంది. చివరికి హత్యలు కూడా చేయిస్తుంది.  సంపద ఎక్కువైతే మనిషిని ప్రశాంతంగా ఉండనివ్వదు కదా! అందువల్ల మనిషి అవసరాలకు మించి సంపద చేకూరినా నష్టమే అనే హితవు ఈ కీర్తన ద్వారా తెలుసుకోవాలని సందేశమే కాక ధర్మస్వరూపులనూ, భగవంతుని నమ్ముకున్నవారినీ ఈ సంపద ఎల్లప్పుడూ వీడదని ప్రబోధిస్తున్నాడు అన్నమయ్య.

ముఖ్యమైన అర్ధాలు:

కన్నె = కన్య; ప్రకటించి = చాటించి, వెలయించి; భ్రమయించి = తిరుగు, పరిభ్రమించు; జాళెలు = డబ్బు సంచులు; సొమ్ములు = ధనము, జీవాలు, ఆభరణాలు; పచరించు = ప్రవర్తించు; నిక్షేపము = పాతిపెట్టబడిన ధనము, నిధి; తగిలి = మోహింపజేయు, లగ్నము జేయు; తెగని = విడదీయలేని; మాపాల = మా తరఫున, మా వద్ద.

 

విశేషాంశాలు:

 

  1. లీలావతి గణితం  లో ఓ శ్లోకం ప్రస్తావింపబడింది.

 

శ్లో|| దశాద్దగుంజం ప్రవదన్తిమాషం మాషాహ్యయైః షోడశబిశ్చ కర్షమ్
కర్షైశ్చ తుర్బిశ్చ పలం తులాజ్ఞాః కర్షం సువర్ణస్య సంజ్ఞమ్||

 

పై శ్లోకం ప్రకారం, ఐదు గుంజలు ఒక మాష; 16 మాషలు ఒక కర్షం; నాలుగు కర్షలు ఒక ఫలం అని అర్ధం. “సువర్ణం” అనేది ఒక కర్షం బంగారానికి సంజ్ఞ. ఇటీవల కాలం దాకా “కాసు” అని వ్యవహారంలో ఉండేది.  అయితే.శాతవాహనుల కాలంనుండే వర్తక సంఘాలు బంగారం, వెండి లోహాలపై నాణేలను ముద్రించడం ఆరంభమయింది. వీరి కాలంలో ముఖ్యంగా సీసం, వెండి, బంగారు నాణేలు చెలామణిలో ఉన్నాయి. శాతవాహనుల బంగారు నాణేన్ని ‘సువర్ణాలు’ అని, వెండి నాణేన్ని ‘కర్షాపణ’ అని వ్యవహరించేవారు. ఒక సువర్ణము 35 కర్షాపణాలకు సమానం. ఆ తర్వాతి కాలంలో కాకతీయుల కాలంనాటి బంగారు నాణేలను ‘గద్వాణం’ అనీ, వెండి నాణేలు ‘రూకలు’ అనీ పిలిచేవారు. నాణేలన్నింట్లోకెల్లా పెద్దది గద్వాణం. దీన్నే మాడ, నిష్కం అని కూడా అనేవారు. ఒక మాడ పది రూకలకు సమానం. ఆ తర్వాత కుతుబ్షాహీల కాలం నాటి బంగారు నాణెం హొణ్ణు. విదేశీ వర్తకులు దీన్నే పగోడా అని కూడా అనేవారు. ఫణం, తార్, కాసు అనేవి ఇతర నాణేలు కూడా చాలా కాలం చెలామణిలో ఉన్నట్టు తెలుస్తోంది. అలాగే ఆ రోజుల్లో మూడు దమ్మిడీలు ఒక కాణీ, కాణీ (చిండబ్బు) అంటే మూడు రువ్వలు, రెండు కాణీలు ఒక అర్ధణ, నాలుగు కాణీలు ఒక అణా, పదహారణాలు ఒక రూపాయి.

  1. జాళెలు అనే మాటకు అశ్వగతి సంబంధమైనదని పలు నిఘంటువులలో పేర్కొనబడింది. అయితే “నానా దిక్కుల నరులెల్లా” అనే అన్నమయ్య కీర్తనలో “ముడుపులు జాళెలు మొగిదల మూటలు” అని అన్న మాటను గమనిస్తే.. జాళెలు అంటే డబ్బు వేసుకునే లేక దాచుకునే సంచులు అనే అర్ధం తీసుకోవచ్చు అని నా భావన.
  2. ప్రాక్‌దిశ (తూర్పు దిక్కు), పశ్చిమదిశ (పడమరదిక్కు), ఉత్తర, దక్షిణదిశలకు ఆ పేర్లు ఎలా వచ్చాయో వివరించే వృత్తాంతం మహాభారతం ఉద్యోగపర్వం మూడో ఆశ్వాసంలో కనిపిస్తుంది. దుర్యోధనుడికి కణ్వమహర్షి, నారదుడు లాంటి మహానుభావులు వచ్చి పాండవుల ధర్మమార్గాన్ని వివరించి చెప్పారు. ఆ మాటలను దుర్యోధనుడు వినకపోయే సరికి నారదుడు ఎలాగైనా దుర్యోధనుడికి జ్ఞానోపదేశం చెయ్యాలని గాలవో పాఖ్యానాన్ని వివరించే సందర్భంలో దిక్కుల ప్రస్తావన కనిపిస్తుంది. పూర్వం గాలవుడు అనే ముని తన గురువైన విశ్వామిత్రుడు ఎంత వద్దన్నా వినకుండా గురుదక్షిణ ఏదైనా కోరమని వెంటపడ్డాడు. అప్పుడు విసుగెత్తిన విశ్వామిత్రుడు ఒళ్ళంతా తెల్లగానూ, ఒక చెవి మాత్రం నల్లని రంగులోనూ ఉండే ఎనిమిది వందల గుర్రాలను తనకు గురుదక్షిణగా తెచ్చి ఇమ్మన్నాడు. గాలవుడు అటువంటి గుర్రాల కోసం అన్వేషణ ప్రారంభించాడు. అతడికి అటువంటి గుర్రాలు ఎక్కడా దొరకలేదు. అలా గాలవుడు బాధపడుతున్న తరుణంలో బాల్య స్నేహితుడైన గరుత్మంతుడు అతడికి కనిపించి, ఆ విషయం తెలుసుకొని అతడిని తన వీపు మీద ఎక్కించుకొని ముందుగా ప్రాక్‌ (తూర్పు) దిక్కుకు ప్రయాణమయ్యాడు. తానలా ఆ దిక్కుకే ముందుగా ఎందుకు వెళుతున్నది వివరించి చెప్పాడు పక్షీంద్రుడు. ప్రాక్‌ దిశ చాలా ప్రశస్తమైనదని సూర్యభగవానుడు ఉదయించే దిశ కనుక దానికంతటి ప్రాధాన్యం వచ్చిందని అన్నాడు. దేవతలు ఆ దిక్కునే తమ ప్రయాణానికి ముఖద్వారంగా ఎంచుకుంటారని కూడా చెప్పాడు. పూర్వం కశ్యప ప్రజాపతి భార్యలైన అదితి, దితి లాంటి వారంతా ఆ దిక్కునే సంతానాన్ని కన్నారని చెప్పాడు. ఇదే దిశలో ఇంద్రుడికి పట్టాభిషేకం కూడా జరిగిందని దేవతలు ఈ దిశను ఆక్రమించటం చేత దీనికి పూర్వదశ అని పేరు కూడా వచ్చిందన్నాడు. మూడు లోకాలకు ఎంతో శుభప్రదమైనది ప్రాక్‌దిశ కనుక ముందుగా ఆ దిక్కున వెతకటం మంచిదని చెప్పి ఆ దిక్కంతా గాలించాడు గరుత్మంతుడు. అనంతరం దక్షిణ దిక్కుకు వెళుతూ ఆ దిశ ప్రాధాన్యాన్ని వివరించాడు. పూర్వం సూర్యుడు యాగం చేసి తన గురువైన కశ్యపుడికి ఈ దిక్కును దక్షిణగా ఇవ్వటం వలన దానికి దక్షిణ దిక్కని పేరు వచ్చిందని చెప్పాడు. ఆ దిక్కు పితృదేవతలకు నివాసమని మనుషులు మరణించిన తరువాత వారి పుణ్యాలను చిత్రగుప్తుడు అక్కడే విచారిస్తుంటాడని చెప్పాడు. దక్షిణాన కూడా గాలవుడికి కావలసిన గుర్రాలు దొరకకపోయేసరికి గరుత్మంతుడు పశ్చిమ దిశగా వెళుతూ ఆ దిశా విశేషాలను వివరించాడు. పశ్చిమ దిశ వరుణదేవుడికి ప్రధానమైనదని, ఆ దిక్కు నుంచే సూర్యుడు మేరువుకు తన ప్రదక్షిణాన్ని ప్రారంభిస్తాడని చెప్పాడు. అటు తరువాత గరుత్మంత గాలవుల ప్రయాణం ఉత్తర దిక్కుకు సాగింది. ఆ దిక్కును గురించి గరుత్మంతుడు ప్రస్తావిస్తూ పుణ్యాన్ని చేకూర్చి పెట్టేది కావటం వల్ల ఉత్తరణ బలంలో ఉతృష్ణమైనది కావటం వల్ల దానికి ఉత్తరదిశ అని పేరు వచ్చిందన్నాడు. ఆ దిక్కు కుబేరుడికి స్థానమని చెప్పాడు. అలా ఆ నాలుగు దిక్కులలోనూ గరుత్మంతుడు గాలవుడిని తిప్పుతూ ఆ దిక్కుల విశేషాలను తెలియజేశాడు. గాలవుడు మరికొన్ని చోట్ల ప్రయత్నం చేసి తన గురువైన విశ్వామిత్రుడు కోరిన కొన్ని గుర్రాలను ఆయనకు సమర్పించగలిగాడు. ఈ కథా సందర్భంలో గాలవుడు అరుదైన గుర్రాల కోసం చేసిన ప్రయత్నానికి సంబంధించిన కథలో అంతర్భాగంగా ఇలా నాలుగు దిక్కుల విశేషాలు కనిపిస్తున్నాయి.
Print Friendly
Feb 04

ప్రణయ విజృంభణ

                                                   ప్రియా నాయుడు

 

Screen Shot 2016-02-03 at 4.48.09 PM

 

పిడికెడు నా యదను మీటితే ..వేయి వీణల ప్రణయరాగాల వెల్లువలె

పెదవుల తాళపత్రాల మీద ..లిఖించాను నీ ప్రేమ కావ్య వజ్రములే

అంగాంగ నీ చూపుల ఉలి వేడిమి తాకిడి  ..విరహపు  జ్వాలలు నే తాళజాల

పురివిప్పిన నా యవ్వన ప్రాంగణములో ..కురిసే శృంగార విరిజల్లుల వాన

తలచి అలసి వలచి వగచి విసిగి వేసారి ..వేగిపోతున్నాను నీ తమకములో

క్షణము యుగము పగలు రాత్రి వగలు శగలు తూలిపోతున్నాను నీ తలపులలో

తనువు అణువు సొగసు వయసు మనసు ..మధుధారలై కురిసే ఈ మధువనిలో

విరహం విరసం ప్రణయం సరసం నయనం  స్వర్గ దారులై  విరిసే యదకుసుమంలో

నవమన్మధుని  రూపువో యదదోచిన రాతిరాజువో సమ్మోహిత మనో చోరినివో

నీలవేణి మన సెరిగిన ప్రేమ లోలుని ప్రతిరూపమైన శృంగార నా ధర హాసానివో

తపనల పళ్ళెములో ప్రేమాను రాగాల మరుల సిరులు వొంపిన శృంగార నిధివో

కలల రాకుమారిడివో నింగి నక్షత్రాల నడుమ వెలిగే చంద్రబింబానివో నా రాజువో ..

జిలి బిలి ఆశల అల్లరి చిలిపి  ఊహల ఊయల  చెలరేగు నా మధుర భావనవో

గడి బిడి చేసే నా గుండెను దూసే చురకత్తి చూపుల మత్తు జల్లే మాంత్రికుడివో

నవ నాడులు నీ వశమై తపియింప చేసే చిత్రమైన అనుభూతుల చిత్రకారుడివో

లలనా చంద్రికల తారాడు నవ వసంత రాధికా సమ్మోహిత  ప్రియ ప్రేరణవో

గమ్మత్తుగా ఇలా నీ సోత్తులా నన్ను తనివి తీరా కరిగించు నీ తపనలలో

విరిమెత్తల నా యదసోత్తుల పాలించు సుతిమెత్తని వలపుల నీ కౌగిలిలో

వోపజాల నిరీక్షణల జ్వాల బంధించు  కరముల ఆలింగన నీ యదశ్వాసలో

కరిగిపోనా  కౌగిలిలో ..  నీ అధర ఛుంభన సుగంధాల పన్నీటి  ప్రవాహములో

మనము ఏకమై ప్రేమలోకాలకే అతీతమైన ఒక అనిర్వచనీయమైన అనుభూతులై

ప్రేమరాజ్యపు  హృదయాల్లో ఒక ప్రణయకావ్యమై మిగిలిపోవాలి  మన ప్రణయగాధ!

Print Friendly
Feb 04

మనోర్పితం

                                                   అహమదుల్లా అహ్మద్

 

వసంతకాలపు కోయిల పిలుపులకు

ప్రకృతి లోని అణువణువు

పరవశముతో పులకించి ఆడును

కూచిపూడీ భరతనాట్యాలు

 

వసంతమే కాకపోయినా నా చెలి నవ్వుల్లో

నిత్యం దాగున్నవి స్వేఛ్ఛగా విహరించే

విహంగ పక్షుల కిల కిల రవాలు సప్త వర్ణ

స్వర సరిగమల శిరిమువ్వల హరివిల్లు

 

వేకువలో వెల్లువెత్తు కర్మసాక్షి కిరణాలు

వేయి జన్మల బాంధవ్య ప్రేమావేశ సోయగాలు

విరించి తలపులు తొలి రూపు సమీరాలు

విపంచి విరజల్లు మధురామృత సంగీతాలు

 

శృతి లయల వీణానాద తరంగ గీతాలు

ఆంతరంగమై యద లో నిండైన ప్రాణ వాహిని

ప్రణయ భావాలు పలుదిక్కులు సాక్షాలై అందెను

మన ప్రేమకు జీవిత కాలపు ఆశిస్సులు

Print Friendly
Feb 04

వాడే వీడు

                                                      పారనంది శాంతకుమారి

 

చిన్నప్పుడు అమ్మ కొంగు పట్టుకొని

నీడలా తిరిగే కొడుకు,

(ఆమె ఉహల్లో……)

అమ్మ ఆశలకు గోడ అవుతాడు,

ఆమె ఆశయాలకు మేడ అవుతాడు,

అనుబంధపుజాడ అవుతాడు.

పెద్దయ్యాక ఆ కొడుకే

ఆమె ఆశలపై నీళ్ళు జల్లుతాడు,

ఆమె ఆశయాలపై రాళ్ళు రువ్వుతాడు,

నిర్లక్ష్యపునీడ అవుతాడు,

అలక్ష్యపుజాడ అవుతాడు,

ఆందోళనా తోడౌతాడు.

 

Print Friendly
Feb 04

మా నాన్న

                                                 డా. కొప్పాడి శ్రీనివాస్

 

అమ్మ వెచ్చని పొత్తిళ్లలో

పడుకొని అమృతంలాంటి

చనుబాలు తాగుతున్నపుడు

కొన్ని పాల చుక్కలు పెదాల సంధులోంచి

జారి నా పాల బుగ్గల మీదుగా

ఒలుకుతుంటే ఒక వేలు సుతారంగా

తుడిచి నన్ను ముద్దాడింది

ఆ వేలు పేరు మా నాన్న!

బాల్యంలో నాన్న కోసం అంతే తెలుసు

రాను రాను తెరలు తెరలుగా తెలుసుకున్నాను

చిన్నప్పుడు ఏనుగు ఎక్కుతానంటే

ఏనుగు తేలేక నాన్నే ఏనుగులా మారి

వీపున ఎక్కించుకొని మా ఇల్లంతా తిప్పిన సంగతి!

నిద్రపోతున్నపుడు కలలో ఉలికిపడి

భయపడతానేమోనని తను నిదురపోకుండా

మేల్కొని నా మీద చెయ్యి వేసి

కాపలాకాసిన విషయం!

బడి నుండి వర్షంలో తడుస్తూ వస్తుంటే ఎదురొచ్చి

తను తడుస్తు నాకు గోనె సంచి అడ్డుపెట్టిన

అనురాగం అన్నీ లీలగా గుర్తున్నాయి

ఇప్పుడు పేద్ద డాక్టర్ నయ్యాక కూడా

తల నిమురుతు ప్రేమగా “నీ ఆరోగ్యం జాగ్రత్త నాయనా”

అంటుంటే ఉగ్గుపాలకు బదులు కన్నీళ్లొస్తున్నాయి నాన్నా..!

నన్ను ఇంత అపురూపంగా పెంచిన నీ ఋణం ఎలా తీర్చుకోను..

జీవితాంతం నిన్ను చంటిపాపలా చూసుకోవడం తప్ప!

Print Friendly
Feb 04

ఓ చెరగని సంతకం

                                                సైదులు ఇనాల

 

అన్ని పనులు అయ్యాయని

వెన్ను వాల్చేవేళ

అనుకోని అథిదుల్ని

ఆహ్వానించాల్సివచ్చినప్పుడు

చిరునవ్వు మొలిపించడం

ఆమెకే సాద్యమైన పని

పారే శలయేరు నడక

ప్రతి పలకరింపులోనూ ఓ

దగ్గరితనం ఆమె సొంతం

పెన్సిల్ గీతల్నిచెరిపే ఎరేజర్ లా

‘జానూ’ తలనొప్పంటె

చిటికెలో తెచ్చిచ్చే తేనీరు

ఎంతచిక్కగానో

అచ్చం అమ్మ పాలలా…

నరాలలోకి పాకి

కరకరాపొద్దై పొడిపిస్తుంది నన్ను

బడినుండివచ్చిన

మాచిన్నది

అరుపులాంటి కేక

“అమ్మా  ఆకలి”

దోరగా ప్రేమని కలిపిన

అటుకులవుతుంది

ఆ అటుకుల్నితిన్న చిన్నదేమో

నియాన్ దీపమవుతుంది

పొద్దుమలిగేవేళ

పెద్దదాని వేళ్ళలో బలపమై

భరతమాత

భవిష్యత్తును చెక్కుతుంది

రాత్రికి నావైపుకుతిరిగి

“కవిత్వం చెప్పరాదూ”

వాడిపోని అదేచిరునవ్వుతో

కమలమైవిచ్చుకొంటుంది

ఆచెరగని సంతకం నీడన

కాలాన్నిమరచి పోతుంటాన్నేన్

 

Print Friendly
Feb 04

యూనీసెఫ్ అవార్డు గ్రహీత కెకెకె తో…

KKK award picture

ఇంటర్వ్యూ – శ్రీసత్యగౌతమి 

 

యూనిసెఫ్ (అంతర్జాతీయ బాలల అత్యవసర నిధి సంస్థ) లేదా UNICEF (United nations children’s emergency fund) యొక్క హెడ్ క్వార్టర్స్ అమెరికా దేశం లో న్యూయార్క్ నగరం లో వున్నది. ఈ సంస్థ ముఖ్య ఉద్దేశ్యం, ఇంకా అభివృద్ది పూర్తి స్థాయిలో లేని దేశాల్లో వెనుకబడి వున్న పిల్లల మరియు వారి తల్లుల అభివృద్ధికి పాటుపడడం. అభివృద్ది చెందిన దేశాలన్నీ కలిసి ఒక సంస్థ గా ఏర్పడి అభివృద్ది చెందని దేశాలలో ఎన్నో రకాల కార్యక్రమాలను చేపడుతున్నాయి, అందులో ముఖ్యమైనది ఈ బాలల అత్యవసర నిధి సంస్థ. ఈ సంస్థని నిలబెట్టేది ప్రభుత్వాలు మరియు ప్రయివేటు రంగాలు. ఈ సంస్థ పిల్లల ఆహారం, పెరుగుదల, వికాసం మరియు ఆరోగ్య పధకాలను చేపట్టి వారి అభివృద్దికి పాటుపడుతుంది. ఈ సంస్థ 1965 వ సంవత్సరం లో నోబుల్ పీస్ ప్రైజ్ మరియు 2006 లో ప్రిన్స్ ఆఫ్ ఆస్టరియస్ అవార్డుల గ్రహీత. ఈ సంస్థకు దాదాపు 190 దేశాలు, టెరిటోరీలు చేయూతనిస్తున్నాయి. యూనీసెఫ్ పిల్లల, వారి తల్లుల కోసం అమెరికా నుండి వాక్సిన్లు, యాంటీ వైరల్ డ్రగ్గులు మరియు విటమిన్లను పంపించడం, పుస్తకాలు సరఫరా చెయ్యడం, ఎమర్జన్సీ షెల్టర్లు ఏర్పాటు చెయ్యడం, అలాగే ప్రకృతివైపరీత్యాలవల్ల విడిపోయిన కుటుంబాలను వెతికించి మళ్ళీ దగ్గిరకి చెయ్యడం లాంటి సహాయాలు చేస్తుంది. దీని ఎగ్జిక్యూటివ్ బోర్డ్ మెంబర్స్ వీటికి కావలసిన పాల్సీలను, ప్రోగ్రాముల అప్రూవల్స్ ను, అడ్మినిస్ట్రేటివ్ మరియు ఆర్ధిక పరమయిన ఎత్తుగడలను తయారుచేస్తూ సంస్థ కార్యక్రమాలని సక్రమంగా నడిపిస్తుంటారు.

నేనుండే ఫిలడెల్ఫియా (న్యూయార్క్ కు దగ్గిర) నగరంలో ప్రతి సంవత్సరం ఆకులు రాలే కాలంలో వచ్చే ఒక స్థానిక ఉత్సవం “హాలోవీన్” అనే ఉత్సాహకరమైన రోజు సందర్భంగా స్కూల్ పిల్లలందరూ డబ్బులు కలెక్ట్ చేసి యూనిసెఫ్ కు స్కూల్స్ ద్వారా పంపుతారు. యూనిసెఫ్ ప్రతి స్కూల్ కి ఆరెంజ్ రంగు పెట్టెలను సరఫరా చేస్తుంది పిల్లలు ఫండ్ కలెక్ట్ చెయ్యడానికి.  ఈ ఫండ్ రెయిజింగ్ ప్రోగ్రాం ని “ట్రిక్-ఆర్-ట్రీట్ టు యూనిసెఫ్” అని పిలుస్తారు. ఈ ప్రోగ్రాం ని 1950 లో ఫిలడెల్ఫియా నుండి మొదలుపెట్టారు. ఇలా అమెరికా మొత్తం మీదా మరియు కెనడా, ఐర్లాండు, మెక్సికో, హాంగ్కాంగ్ మొదలైన దేశాలనుండి దాదాపు 190 మిలియన్ డాలర్ల వరకు ప్రపంచ వ్యాప్తం గా యూనిసెఫ్ కు విరాళాలు అందుతాయి.

యూనిసెఫ్ పిల్లల హక్కులను కూడా పరిరక్షిస్తుంది. 1994 నుండి యూనిసెఫ్ యానిమేషన్ స్టూడి యోలను ప్రపంచవ్యాప్తం గా ప్రవేశపెట్టి పిల్లల జాతీయ, అంతర్జాతీయ హక్కులగురించి కార్టూన్ల ద్వారా అవగాహన కలిగిస్తున్నది. అలాగే యూనిసెఫ్ పేరుమోసిన ఫార్మా కంపెనీలతో భాగస్వామ్యాన్ని కలిగివుండి పిల్లలకు వారితల్లులకు కావలసిన మందులను సరఫరా చేస్తుంది, అలాగే వారి సహాయం తో ఎన్నో రకాల బయోమెడికల్ ప్రోగ్రాం లను కండక్ట్ చేసి ఫండ్స్ ని పొందుతుంది. యూనిసెఫ్ 2013 లో అమెరికాలోని మెర్క్ అనే పెద్ద ఫార్మా కంపెనీతో కూడి సౌత్ ఆఫ్రికాలో హెచ్.ఐ.వి మరియు ట్యుబర్క్యులోసిస్ తగ్గుదలకు విపరీతం గా పాటుపడింది. దీనికి ముందర 2010 లో పిల్లల వాక్సిన్ల గురించి 110 మిలియన్ డాలర్ల అవార్డ్ ను క్రూసెల్(Crucell) బయోటెక్ కంపెనీ నుండి అలాగే 2004 లో మాంట్ బ్లాంక్ (Montblanc) అనే స్టేషనరీ సరఫరా చేసే కంపనీతో కూడి ప్రపంచవ్యా ప్తం గా పిల్లలకి కావలసిన స్టేషనరీ ని సరఫరా చేసింది. అంతేకాకుండా యూనిసెఫ్ తాను కంపెనీలయందు సామాజిక బాధ్యతను కలిగివుండి అంటే వాళ్ళ బిజినెస్ ప్రాక్టీసెస్ ని ఇంప్రూవ్ చేస్తూండడమే కాకుండా పిల్లలకోసం వారి సప్లయిస్ కోసం కంపనీలను ఒక ఆధారంగా చేసింది.  చైల్డ్ లేబర్ ఎక్కడైనా కనబడితే వెంటనే తగిన చర్యలు తీసుకొనగలిగే ఒక నైతిక బాధ్యతను కూడా అప్పగించింది.

ఎన్నో డాక్యుమెంటరీ చిత్రాలను వెనుకబడిన కుటుంబాల నుండి కష్టపడి పైకి వచ్చిన అమ్మయిల సాహస కధలను తీసింది ఈ డాక్యుమెంటరీ చిత్రాలు మరొకరికి ప్రేరణ కావాలనే ఉద్దేశ్యంతో.

యూనిసెఫ్ ప్రపంచవ్యాప్తం గా పేరు మోసిన ఫిల్మ్ స్టార్స్ ని, స్పోర్ట్స్ స్టార్స్ ని, మ్యూజిక్ పీపుల్ ని అంబాసిడర్స్ గా ఎన్నుకొని ఫండ్ రెయిజింగ్ కు, పిల్లలను వారి పెద్దలను తగురీతిలో యూనిసెఫ్ కార్క్యక్రమాలమీద అవగాహన ఏర్పరిచేందుకు ఉపయోగిస్తున్నది. అలాగే ఇటీవలి కాలంలో పదవీ భారత్ నుండి విరమణ చేసిన క్రికెటర్ సచిన్ టెండూల్కర్ ని యూనిసెఫ్ తమ అంబాసిడర్ గా ఎన్నుకొన్నది.

ఇన్ని కార్యక్రమాలు యూనిసెఫ్ చేపడుతున్నప్పటికీ ప్రపంచవ్యాప్తం గా కొన్ని వందల, వేల మంది పిల్లలు తమ కుటుంబాలకు దూరమవుతున్నారు, ఎన్నో శిశుమరణాల తిండిలేక ఆకలిచావుల కేకలు వినబడుతున్నాయి. అమెరికా, ఆస్ట్రేలియా లాంటి దేశాలలో ఫోస్టర్ కేర్ సెంటర్లు, పేదరికంతో బాధపడే మైనారిటీ (నల్ల, స్పానిష్ జాతులు) తెగలకు చెందిన పిల్ల ఒక్కింటికీ అని ఉచిత ధనము, సదుపాయాలు, చదువుకోవడానికి స్కాలార్షిప్పులు, ఉధోగాల్లో ముందడుగు వెయ్యడానికి రిజర్వేషన్లను ప్రభుత్వాలు ఈ యూనీసెఫ్ గుండా కలిగిస్తున్నది. అలాగే అనైతికం గా పిల్లలకు జన్మనిచ్చిన తల్లులకు ఆ పిల్లల్ని ఎవరి దగ్గరైనా వదిలేసే హక్కులేదు. కన్న తల్లులపై కఠిన చర్యలు తీసుకుంటారు, వారు సంపాదనా పరులు కానిచో తల్లి, పిల్ల ఇద్దరినీ ఆమె కన్నవాళ్ళు చూడా వలసిన బాధ్యత లేదా ఆ తల్లులే కష్టపడి పిల్లల్ని పెట్టి పోషినచ వలసిన బాధ్యత కోర్టు అప్పగిస్తుంది. అయినా చెదురుముదురుగా పిల్లలకు కొన్ని సదుపాయాలు అందలేకపోవడమో, అనైతికంగా పుట్టి ఎక్కడయినా వదిలివేయ్యబడడమో జరుగుతున్నది, కానీ చాలా తక్కువ భారతదేశం తో పోలిస్తే. మురికిగుంటలంట తిరుగుతూ చెత్త కుప్పల్లో ఆహారాన్ని ఏరుకొని తినే పిల్లల ఉదంతాలు భారతదేశంలో ఎక్కువ కనిపిస్తున్నాయి. ఈ మధ్యకాలంలోనే జూలై 1 వ తేదీనుండి అక్టోబర్ 8వ తేదీవరకు ఇటువంటి పిల్లల జీవితాలపై ఒక సమీక్ష లాగ రిపోర్టులను తయారుచేసి తమకు పంపమని భారత్ టి.వి. చానళ్ళన్నిటికీ యూనీసెఫ్ ఒక్క ఉత్తరువు ను ఝారీ చేసింది. టీ.వి. చానళ్ళవారు అందించిన కార్యక్రమాలకు యూనీసెఫ్ అవార్డులను కూడా అందించింది. జెమినీ టీ.వి నుండి అలా అవార్డునందుకున్న శ్రీ కళ్యాణ కృష్ణ కుమార్ (కెకెకె) గారు ఈ యూనిసెఫ్ భారతదేశం లో చేపట్టబోతున్న కార్యక్రమాలగురించి మరిన్ని వివరాలు మనముందు ఉంచబోతున్నారు. వారికి ధన్యవాదాలు.

ప్రశ్న: కెకెకె గారూ, యూనీసెఫ్ ప్రపంచ వ్యాప్తం గా ఎన్నో పిల్లల అభివృద్దిపధకాలను చేపట్టి విజయాలను పొందుతున్నది. కానీ విజయాలు ఎక్కువ గా అభివృద్ది చెందిన దేశాలకు పరిమతమవుతున్నాయి. కానీ భారత దేశం లాంటి ఇంకా అభివృద్ది చెందుతూ వున్న దేశాలలో మాత్రం ఎన్నో అనాధబాలల జీవితాలు రోడ్లమీద కనబడుతున్నాయి. భారతదేశంలో యూనిసెఫ్ అభివృద్దిపధకాలు వైఫల్యాన్ని పొందుతున్నాయంటారా?

 

సమాధానం: యునిసెఫ్ వంటి అంతర్జాతీయ సేవా సంస్థ థర్డ్ వర్ల్డ్ దేశాల్లో ఒకటైన భారతదేశంలో కేంద్ర, రాష్ట్ర  ప్రభుత్వాల ద్వారానే  తన ఫండ్స్ ని ఖర్చుచేస్తోంది..  ఫండ్స్ ని ప్రభుత్వానికి అప్పగించడం వల్ల ప్రభుత్వాన్ని మానిటరింగ్ చేసే స్థితిలో యునిసెఫ్ లేదనే చెప్పాలి. భారతదేశంలో యునిసెఫ్ వంటి సంస్థ బాలల కోసం అందిస్తున్న ఫండ్స్ ని శాసన కర్తలు, మంత్రులు క్రమ పద్దతిలో ఖర్చుచేయటం లేదనేది నిర్వివాదాంశం. .. అందువల్ల ఈ సమస్య ఉత్పన్నమవుతోంది.

 

ప్రశ్న: పిల్లల అభివృద్దిపధకాలకు సరియైన పాలసీలను మనదేశం కలిగిలేదా? కలిగి వున్నా కూడా ఆచరణలో పెట్టడానికి కావలసిన ఆర్ధిక పధకాల లోపమంటారా? దీని పై మీ విశ్లేషణ?

 

సమాధానం: చైల్డ్ డెవలప్ మెంట్ కు సంబంధించి మనదేశం ఎన్నో పథకాలను ప్రవేశపెట్టింది. వాటిలో అనేకం నేటీకీ కొనసాగుతున్నాయ్ కూడ. ఉదాహరణకు ICDS, ICPS వంటి పథకాలు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టింది.  కానీ మనదేశంలో వీటిపై  ” రివ్యూ మెకానిజం” లేదు. అంటే పథకం ప్రవేశపెట్టి, ప్రవేశపెట్టిన ఆ పథకానికి కేటాయించిన నిధులు ఎంతవరకూ ఉపయోగపడ్డాయి..? పథకం అనుకున్న టార్గెట్స్ రీచ్ అవుతున్నదా లేదా..?  క్షేత్ర స్థాయికి పథకాన్ని సక్రమంగా చేర్చగలిగామా లేదా..?  పధకాన్ని మార్పులు చేయాలా..? సమూలంగా తొలగించి మరో పథకం ప్రవేశపెట్టాలా ? అని శాసనకర్తలు ఒకటికి రెండు సార్లు రివ్యూ నిర్వహించాల్సిన అవసరం మనదేశం లో ఖచ్చితంగా కనిపిస్తోంది. ఎందుకంటే నిధుల సక్రమ వినియోగం ఒకెత్తైతే, ఆ నిధులు దుర్వినియోగం జరగకుండా చూడాల్సిన బాధ్యత కూడా శాసనకర్తలపై వుంది.

 

ప్రశ్న: 2013-2014 సర్వే ప్రకారం ప్రతియేటా 21,000 మంది పిల్లలు తల్లిదండ్రులనుండి ఎయిడ్స్ వ్యాధిని పొందుతున్నారు. ఈ వ్యాధినుండి పెద్దవాళ్ళని, వారి పిల్లల్ని రక్షించడానికి తగు ఆర్ధిక సహాయాలు మన ప్రభుత్వం చేస్తున్నప్పటికీ అదుపులో వుంచడం కష్టమవుతున్నది. దీనికి కారణం యూనిసెఫ్ ఫండ్స్ తక్కువగా కేటాయించడం వల్లనా లేక యూనిసెఫ్ కు సరియైన డేటా అందకపోవడం వల్ల ఈ వైఫల్యాలను చవి చూస్తున్నదా?

 

సమాధానం: యునిసెఫ్ సంస్థ సహాయంతో హెచ్ ఐవి సోకిన వారికి, వారి పిల్లలకు, హెచ్ ఐవి సోకిన చిన్నారులకు డబుల్ న్యూట్రిషన్ ఇవ్వాలి.  గతంలో కొన్నాళ్ళు అంగన్ వాడీ కేంద్రాల ద్వారా పంపిణీ చేశారు కూడా..! కానీ ఇటీవల ప్రభుత్వం దాన్ని అసలు పట్టించుకుంటున్న పరిస్థితి ప్రస్తుత ఆంధ్రప్రదేశ్ లో కనిపించడంలేదు.. దాదాపూ దేశంలో అధిక శాతం ఇదే విధంగా ఉందని నా అభిప్రాయం.  ఉదాహరణకు ఏఆర్‌టి (యాంటీ రిట్రైవల్ థెరఫీ డ్రగ్స్) ఇప్పుడు రాష్ట్రంలో అందుబాటులో లేవు. విస్తరిస్తున్న వ్యాధిని అరికట్టేందుకు అసలు ఇక్కడ ఎంతమంది బాధితులున్నారన్నది ప్రభుత్వం దగ్గర ఖచ్చితమైన లెక్కలూ లేవు.. యునిసెఫ్ సంస్థకి కూడా డేటా ఇస్తున్న దాఖలాలు లేవు. దానివల్ల సమస్య మరింత జటిలం అవుతున్నదని అభిప్రాయపడవచ్చు.

 

ప్రశ్న: అమెరికావంటి అభివృద్ది చెందిన దేశాలలో యూనిసెఫ్ ఫార్మా, బయోటెక్ కంపనీలతో సత్సంబంధాలను ఏర్పరచుకొని వాటి బిజినెస్ ఎక్స్పాన్షన్ కు ఉపయోగపడుతూ యూనిసెఫ్ కార్యక్రమాల్లో వాటికి సామాజిక బాధ్యతను పెడుతున్నది. అదేవిధం గా భారతదేశం లో జరగడం లేదు. ఈ వైరుద్యాలకి కారణం ఏమయ్యుంటుందంటారు?

 

సమాధానం:  డ్రగ్ కంపెనీలు భారతదేశంలో కార్పొరేట్ స్థాయిలో ఎదిగకపోవడం ఒక కారణం కావచ్చు.. పైగా భారతదేశంలో వేగంగా పెరుగుతున్న జనాభా సంఖ్య వల్ల కూడా ఉన్న ఇక్కడి డ్రగ్ కంపెనీలు సహాయం అందించడానికి ధైర్యం చేస్తుండలేకపోవచ్చు. గతంలో కొన్ని ముఖ్యమైన హెపటైటిస్ బి వంటి వాక్సీన్ లు బాలలకు అతి తక్కువ ధరకు అందించిన శాంతా బయోటిక్స్ వంటి డ్రగ్ కంపెనీలు కూడా భారతదేశంలో ఉన్నాయ్.. అలాంటి వారిని మిగిలిన వారు కూడా ఆదర్శంగా తీసుకుని స్వఛ్చందంగా ముందుకి వస్తే భారతదేశ రేపటి పౌరుల ఆరోగ్యప్రమాణాలు మెరుగుపడే అవకాశం ఖచ్చితంగా ఉంది.  

 

 

ప్రశ్న: ఇతరదేశాలతో పోలిస్తే భారతదేశం లో కుటుంబ వ్యవస్థ పటిష్టం గా వున్న దేశం గా ఎంతో పేరుగాంచింది. అటువంటి దేశం లో పిల్లలు ఎంతోమంది చాలీచాలని కూడు, గుడ్డలతో బ్రతకవలసివస్తుంది.  కొంతమంది అనాధలుగా కూడా బ్రతకవలసివస్తుంది. అభివృద్దిచెందిన దేశాల్లో లాగ వెనుకబడిన కుటుంబాలకి భారతదేశం లో ప్రభుత్వ సహాయం వుండదు. అందువల్ల ఇంటిల్లపాదీ కష్టపడి డబ్బు సంపాందించవలసిందే. ఇది లోపించినప్పుడు ఆ కుటుంబం అనేక ఇబ్బందులకు, ఆత్మహత్యలకు లోనవుతారు. అప్పుడు పిల్లలు అనాధలవుతారు. ఇది ఈ దేశపు తలవ్రాత. దీన్ని మార్చడానికి పభుత్వ, ప్రయివేటురంగాలు ఇంకా ఎటువంటి సామాజిక బాధ్యతలను కలిగివుండాలి? పిల్లలకు రక్షణను ఎలా కల్పించాలి? దీనికి యూనిసెఫ్ ఎంతవరకు సహాయం చెయ్యగలదు? ముందు మనింటిని మనం అలుక్కోవాలి కదా, అ తర్వాత ఎవరైనా వచ్చి పేరంటానికి పిలువగలరు అని నా ఉద్దేశ్యము. దీని పైన మీ విశ్లేషణ.

 

సమాధానం: మీరు చెప్పింది వందశాతం వాస్తవమండీ..! ముందు మనింటిని మనం శుభ్రపరచుకోవాల్సిందే..!! కానీ ఇక్కడి వారి మానసిక స్థితి మీరు కోరినంత స్థాయికి ఇంకా ఎదగలేదనిపిస్తోంది. ఇక కార్పొరేట్ సోషల్ రెస్పాన్సిబులిటీకి లోబడి పనిచేస్తున్న ప్రైవేట్ సంస్థలు భారతదేశంలో చాలానే ఉన్నాయి. కానీ అవేవీ బాలల కోసం పాటు పడుతున్న దాఖలాలేదు.. కేవలం వాటికి ప్రచార మాధ్యమంగా ఉపయోగపడే కార్యక్రమాలలో భాగస్వామ్యం వహించడం.. లేదా కంపెనీకి ఏదైనా సమస్య తెచ్చిపెట్టే పరిస్థితుల్లోనో మాత్రమే  ఆయా కంపెనీలు సామాజిక కార్యక్రమాలకి తెగువ చూపిస్తున్నాయి. అలాంటి ప్రైవేట్ కంపెనీల దృష్టిని బాలల అభ్యున్నతి, రక్షణ, పౌష్టికాహారం అందించడం వంటి సమస్యల వైపు మరల్చడంలో ప్రభుత్వం కనీస బాధ్యతను నిర్వర్తించటం లేదు. . కొన్ని చోట్ల బడా కంపెనీలు సైతం ఆయా కంపెనీల చుట్టూప్రక్కల ప్రాంతాల వరకు మాత్రమే తమ సేవలందిస్తున్నాయి.. వాటిలో కొంత పిల్లలకు కేటాయిస్తున్నప్పట్టికీ.. వాటి శాతం అత్యల్పం అనొచ్చు.  

ఇలాంటి పరిస్థితుల్లోనే యునిసెఫ్ పెద్దన్న పాత్ర పోషించాల్సిన అవసరం ఉంది.. మీడియాని మధ్యవర్తిగా ఉంచి సమస్యలు గుర్తించి వాటిని ప్రభుత్వం దృషికి తీసుకెళ్ళి ఆ సమస్య పరిష్కారం అయ్యేంతవరకూ కృషిచేయటం లేదా మరలా మీడియా ద్వారా సమాజం దృష్టిని అటువైపు మరల్చడంలో యునిసెఫ్ పాత్ర అవశ్యం. అవసరమైతే ఐక్యరాజ్యసమితి అనుబంధసంస్థ హోదాలో మానిటరింగ్ చేయాల్సిన అవసరం ఎంతో కనబడుతోంది.. 

 

ప్రశ్న: మీకొక చివరి ప్రశ్న. మీరు రూపొంధించిన వీడియో కార్యక్రమం చూశాను. అనాధబాలలను గుర్తించి వారికొక నీడను కల్పించమన్న మీ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం చాలా బాగుంది. దీనికి యూనిసెఫ్ పాత్ర ఎంత వుండాలని మీరనుకుంటున్నారు? మీరే గనుక ఒక పాలసీ క్రియేట్ చెయ్యవలసివస్తే మీ ప్రధాన ఉద్దేశ్యాన్ని సాధించడానికి మీ ప్రతిపాదనలు ఏమిటి?

 

సమాధానం: ముందు నేను అందించిన ఫీచర్ ని మీ విలువైన సమయం వెచ్చించి పూర్తిగా చూసినందుకు ముందు మీకు నా కృతజ్ఞతలండీ.  అభివృద్ధిలో పరుగులెడుతున్న భారతదేశంలో పార్లమెంట్, అసెంబ్లీలలో  అనేక కమీటీలను వేసి  సమస్యల పరిష్కారం కోసం ప్రయత్నాలు  చేయటం అనే మంచి ప్రక్రియ తొలినాళ్ల నుంచి వస్తూనే ఉంది.  ఇతర కమిటీల వలెనే ప్రజాప్రతినిధులతో ఒక కమిటీని బాలల కోసం వేయాల్సిన అవసరం వుంది.. ఆ ప్రతినిధులు పాలసీ చేయడమే కాక  దానిని రివ్యూ చేస్తూ అవసరమైన పగడ్బందీ మార్పులు చేస్తూ బాలల కోసం పనిచేయాల్సి వుంది. అందులో బాలలకు ప్రాతినిధ్యం ఖచ్చితంగా ఉండేలా చర్యలు తీసుకోవాలి. 1989 లో మిగిలిన దేశాలు అన్నీ UNCRC (యునైటెడ్ నేషన్స్ చైల్డ్ రైట్ కన్వెన్షన్) లో సంతకాలు చేస్తే, ఒక్క భారతదేశం మాత్రమే ఈ బాలల హక్కుల ఒడంబడిక పై 1992 లో  సంతకం చేసింది. ఈ ఒడంబడిక లో  భాగంగా బాలలకి సంబంధించిన అన్నీరకాల కమిటీల్లో బాలల ప్రాతినిధ్యం ఖచ్చితంగా ఉండలనేది ఒక రూల్. ఆ ప్రకారం ప్రజాప్రతినిధుల కమిటీలో బాలబాలికలకు ప్రాతినిధ్యం కల్పించి వారి నుంచి సమస్యలు వారి ద్వారానే అడిగి, తెలుసుకుని చక్కటి పథకాలకు రూపకల్పన చేయాలి . అదికూడా దూరదృష్టితో శాసనకర్తలు పనిచేస్తే బావుంటుంది. మంచి ఫలితాలు ఆశించవచ్చు కూడా..! అప్పుడే భారతదేశం పటిష్తమైన, ఆరోగ్యకరమైన మేథోసంపత్తి కలిగిన ముందుతరం దూతలను ప్రపంచానికి అందించగలుగుతుంది

 

శ్రీ కెకెకె గారు రూపొందించిన వీడియోని చూడడానికి క్రింద లింకు పై క్లిక్ చేయండి.

https://www.youtube.com/watch?v=EnS9peulYEw

 

Print Friendly
Feb 04

యశోధర

అనువాదం: వాయుగుండ్ల శశికళ 

 

నువ్వు అడిగి ఉంటే

చెప్పి ఉండేదాన్ని

ఒక్క క్షణం ఆగి అడిగి ఉంటే

తెలుసుకోవాలి అనుకోకుండానే

స్త్రీలందరూ తెలుసుకొనే నిజాన్ని

 

ఎక్కడ మీరు వదిలి ఎగిరిపోతారో

ఆ మనిషితనాన్ని మోసుకుంటూ

బంధాలు నిలుపుకుంటూ

మెలివేసే మనసు బాధను భరిస్తూ

రేకులు విప్పుకున్న మీ జ్ఞానతృష్ణ

వెంట మీరు కర్కశంగా వెళ్ళిపోయినా

అంతం లేని జనన మరణ చక్రాన్ని

ఇరుసుగా మారి తిప్పుతూ ఉన్న సంగతి ……

 

ఎంతగా ప్రేమించారు అప్పుడు నన్ను

యవ్వనపు హొయాలు నాలో ఉరకలు వేస్తూ

మీతో కలిసి తిరిగేటపుడు

ఇప్పుడు ఏమైంది

ఒక్క ఆనంద క్షణానికి

గొలుసు అల్లికలతో నన్ను అల్లి

సహజ పురుష నిరాకరణ తో మీరు

దాటి వెళ్లిపోయినపుడు

అప్పుడు ఏమైంది

 

 

నరాలు తెగే బాధతో నేను కేకలు వేస్తున్నపుడు

ఒక చిన్ని ప్రాణి జీవానికై వెలుగుకై మూలుగుతూ ఉంటె

అవిసిపోయిన గుండెలతో మీకు వేసే ప్రశ్నకు

సమాధానమే లేదు ఇప్పటి వరకు

 

అందరు అంటారు దానిని ప్రసవం అని

నాకు మాత్రం అది విముక్తి

దేని నుండి విముక్తి

కారణం ఏదైనా కాని

మనిషిగా మిగాలడమే కావాలి ఇప్పుడు

 

@@@@@@@

 

ఇది రేవతి గోపాల్ గారు వ్రాసిన ”యశోధర ” ఆంగ్ల కవితకు అనువాదం . వీరు మూంబై వాసులు. 1947 లో పుట్టారు,

చౌక్ వెబ్ సైట్ లో కాలమిస్ట్ గా పనిచేస్తూ ఎన్నో కధలు, వ్యాసాలూ, కవితలు రచించారు.

 

”యశోధర” కవితలో బుద్ధుడి ని జ్ఞాన్వేషణ లో ఇల్లు పిల్లలలను వదిలిపోయాడు అని నిందించినట్లు కనిపిస్తుంది, కాని కవిత లోతుల్లోకి వెళ్లి చూస్తే బంధాలను బాధ్యతలను విస్మరించే పురుషులను విమర్శించడం కనిపిస్తుంది. ఒక్క క్షణం ఆనందాన్ని పంచుకొని ఎన్నో సంకెళ్ళు బంధాలలో స్త్రీని ఇరుసుగా మార్చిన వైనం చక్కని చిన్న పదాలలో ఆర్ద్రత తో రచయిత్రి వర్ణించారు. ఒక్క క్షణం ఆగి తనకు ఇవన్నీ మొయ్యడం ఎంత కష్టమో అడిగి ఉంటె బాగుండును నరాలు తెగిపోయే బాధ పంచుకోవచ్చు అని తపన పడే యుగాల స్త్రీ తపన ఇందులో కనిపిస్తూ ఉంది. చివరి వాక్యాలు

కవితకే మకుటాలు.

 

”అందరు అంటారు దానిని ప్రసవం అని 

నాకు మాత్రం అది విముక్తి ” 

 

నిజంగా విముక్తి అంటే ఏమిటి జన్మకు ఉండే సఫలత్వాన్ని పూర్తి చేయడం. ఇంటి పనులు బాధ్యతలు ఇవన్నీ స్త్రీ కొరకు సమాజం నిర్ణయించినవి. కాని స్త్రీ జన్మకు ప్రకృతి నిర్ణయించిన పని ప్రతి సృష్టి. అందులో బాధతో నరాలు తెగిపోయినా సరే, ఊపిరి ఆగిపోయినా సరే మరో ప్రాణి కి జన్మ నివ్వడమే స్త్రీ కి సాఫల్యము, విముక్తి. కన్న బాధ తెలుసు కాబట్టే వదులు కోలేక బాధ్యత కు లొంగి జీవితాంతం జనన మరణ ఇరుసుగా తిప్పుతూనే ఉంటుంది. ఒక్కో వాక్యం చదువు తూ ఉంటే ఇల్లాలి బాధ కళ్ళ ముందు కదులుతూ హృదయాన్ని భారం చేస్తుంది. బాష్పాంజలి గా పదాలు రాల్చిన రచయిత్రి ధన్యురాలు.

**********

 

కొసరు:- 

అమ్మ చేతి ముద్దలు కడుపునింపే సాక వేళ్ళ పై ఆనుకొని 

నూగుగా మెరుస్తూ గిన్నె అంచుకు చేరి నాలుక పై వాలే 

కొసరు ఎంత బాగుంటందని……

ఏ భాషకు పూస్తేనేమిటి కలానికి అంటి మెరిసే నక్షత్రాలు

భావాల చల్లదనం తో సేద తీర్చినాక మెత్తగా ముక్కు నంటే 

అర్ధపు పరిమళపు కొసరు హృదయానికి హత్తుకుంటే ఎంత బాగుంటుందని …. 

 

కన్నీరో! పన్నీరో! వేదనో! నివేదనో! మైమరుపో! ప్రకృతి మెరుపో! వేరే బాష అందాలను మన తీపి తెలుగులో వడ్డిస్తే ఏ హృదయం ద్రవించదు, ప్రతిధ్వని వినిపించదు…అదే నా కలం నుండి జాలువారిన కొసరు. కలాల అలల పల్లకి లో సేద తీరండి.

 

Print Friendly
Feb 04

మాయానగరం-24

“కిషన్ నువ్వివ్వాళ నాతో కూర్చోవాలి” అధికారం ధ్వనించే గోముతో అంది సుందరీబాయ్.

“దేనికి?” సావధానంగానే అడిగాడు కిషన్ చంద్ జరీవాల.

“తాగాలి” సూటిగా అతని వంకే చూస్తూ అంది.

“ఆర్డరా?” నవ్వాడు కిషన్ చంద్. సైలెంట్ అయ్యింది సుందరి ఓ క్షణం. కారణం అదివరకట్లో మహోత్సాహంజేసేవాడు.

“ఆర్డర్ అయితే ‘నో ‘.. ప్రెండ్లీ గా అయితే ఓ.కే. ” స్పష్టంగా అన్నాడు కిషన్ చంద్.

“ఆర్డరే” కళ్ళలో నిప్పులు కురిపిస్తూ అన్నది సుందరి.

“అయితే నో!” లేచి వెళ్ళబోయాడు కిషన్.

“యూ…. ” ఏదో తిట్ట బోయేంతలో లోపలకొచ్చాడు సుందరి నాన్న.

“ఏమ్మా.. గొడవపడుతున్నారా? చూడు.. సంసారంలో ఎన్ని గొడవలైనా వుండొచ్చు. నేనే వున్నాను… మీ అమ్మ నీ చిన్నప్పుడు పోయినా ఇప్పటి వరకూ మరో పెళ్ళి గురించి నా ఊహల్లోకి కూడా రానివ్వలేదు. మీకూ ఇద్దరు పిల్లలున్నారు. మీరిట్టా కొట్టుకుంటూ తిట్టుకుంటూ వుంటే వాళ్ల పరీస్థితి ఏంటీ? మీ ఇద్దరి జీవితాలని నేను గమనిస్తూనే వున్నాను. అందుకే చెబుతున్నాను. ప్రతిమనిషిలోనూ ‘గ్రేట్ నెస్’ ఎలా వుంటుందో అలాగే ‘ వీక్ నెస్ ‘ కూడా అలాగే వుండి తీరుతుంది. గొప్పతనాన్ని మెచ్చుకో. వీక్ నెస్ మాత్రం చూసి చూడనట్టు వెళ్ళిపో. అదే జీవితం అంటే… అంటూ నవ్వాడు సేట్ చమన్ లాల్.

“అది కాదు” చెప్పబోయింది సుందరి.

“సుందరి… నేను నీకు తండ్రిని. అంత మాత్రాన కళ్ళు చెవులు మూసుకొని కూర్చుంటాననుకోకు. పాన్ బోకర్ గా చిన్న జీవితం మొదలెట్టిన నేను కోటీశ్వరుడినయ్యానంటే ఎంత కృషి ఎంత పట్టుదల వుందో ఆలోచించుకో. ఈ డబ్బు లేని రోజున మీ బతుకు ఏమిటి? అందుకే మళ్ళీ మళ్ళి చెబుతున్నా… మీరెలాగన్నా వుండండి.. నీ ఫైట్.. దట్సాల్. మరోసారి హెచ్చరించను. ” సీర్యస్ గా చూసి వెళ్ళిపోయాడు.

“హూ.. మగబుద్ధి” ఈసడిస్తూ  లోపలికెళ్ళింది సుందరి.

 

ఓ క్షణం అక్కడే నిలబడి తలపంకించి మామగారి గదిలోకి వెళ్ళాడు కిషన్.

“కిషన్.. ఇక్కడ ఏం జరుగుతోందో నాకు తెలుసు. మగాడికి ప్రేమ కావాలి. అది ఆడది, అంటే కట్టుకున్నది ఇవ్వలేనప్పుడు వేరే చోట పొందడానికి ప్రయత్నిస్తాడు. అలాగే ఆడది కూడా కట్టుకొన్న మొగాడు కనీసం తనని ఆడదిగా గుర్తించనప్పుడు వేరే వాళ్ళ మెప్పు కోసమో ప్రాపు కోసమో పాకులాడటం సహజం. కానీ, కిషన్ ఏది చేసినా పరిస్థితులని గమనించాలి. ఏ పరిస్థితుల్లో నువ్వు యీ ఇంటి అల్లుడివయ్యావో నీకూ నాకూ ఇద్దరికీ తెలుసు. సుందరి అమాయకురాలని నేను అనను. అది వాళ్ళ అమ్మలాగా త్రాచుపాములాంటిది. నాగస్వరం ఊదు…. పడుంటుంది. లేదంటావా… కాటు వేయడానికి సందేహించదు! ” హెచ్చరికగా అన్నాడు సేట్ చమన్ లాల్.

“పితాజి.. మీరనేది నాకు అర్ధమౌతోంది. కానీ ఒక్క విషయం చెప్పక తప్పదు. అమె చేసిన, చేస్తున్న అన్ని తప్పుల్ని సహించగలను. పిల్లల కోసం ఎన్నేళ్ళయినా మౌనంగా వుండగలను కానీ.. ఒక్కరిని, ఒకే ఒక్కరికి అపకారం చేస్తే మాత్రం సహించలేను. ఏ క్షణం అటువంటిది జరిగిందో ఆ మరుక్షణం నేనుండను.. ప్రాణం పోయినా సరే! మీకు అర్ధమౌతుంది. పితాజీ నేను జీవితంలో ఏదీ నోచుకోలేదు. సుందూకి సిన్సియర్ గా వున్నంత కాలం నన్ను ‘కుక్క ‘ లానే చూసింది. ఓ.కే. అది తన దృష్టి. కానీ లోకం లో ‘నన్ను నన్నుగా ‘ చూసేవాళ్ళు కూడా..” ఆగాడు.

“నాకు అర్ధమౌతుంది కిషన్, కానీ గమనించు చుట్టూ గమనించు. పరిస్థితులని గమనించు. జీవితం ఎంత విలువైనదంటే.. ఏదీ దానికి సమం కాదు” భుజం తట్టి అన్నాడు చమన్ లాల్.

కిషన్ బయటకు వెళ్ళగానే సుందరిని ఫోన్ చేసి పిలిచాడు చమన్ లాల్.

“అమ్మాయి.. నీ విషయం, కిషన్ సంగతి కూడా నాకు తెలుసు. షీతల్ యీ ఇంటి పనిమనిషి. అంటే కేవలం ఓ సర్వెంట్.  యజమానులు కొందరు సర్వెంట్లను వాడుకొంటారు. అంతెందుకు ఒక రాజుకు వందమంది పెళ్ళాలే కాక లెక్కలేనంత మంది అందగత్తెలు సర్వెంట్స్ గా వుండేవారు. వాళ్ళు నీలాగ పంతానికి పోలేదే. అతను చేసేది తప్పు అని నాకు కూడా తెలుసు. అంతే కాదు దాన్ని “ప్రేమ – మోజు ” అంటారని కూడా తెలుసు. పడి వుండనీ. నీకేం పోయింది? బయట ‘ఖాతాలు ‘ పెట్టనందుకుసంతోషించు. నువ్వెట్టాగూ అతన్ని దగ్గరకు రానివ్వవు. వచ్చిన నష్టం ఏముందీ? డబ్బు ఉండటం మంచిదే. కానీ దాన్ని నిలుపుకొనే తెలివితేటలు వుండాలి. నీకా తెలివితేటలు లేవు. నీ బిడ్డలకు తండ్రిగా అతన్ని ఇంట్లో వుండనీయ్. మన కంపెనీ ఇంకా ఇంకా వృద్ధి చేస్తాడు…. నువ్వు గొడవ పెట్టుకోకుండా వుంటే.. ఎందుకో తెలుసా? కృతజ్ఞతతో! షీతల్ నీ కాలు కింద చెప్పులాంటిది. అందుకే వాళ్ల ఎఫైర్ పట్టించుకోకు. పట్టించుకుంటే నువ్వు ఇంపార్టన్స్ ఇచ్చినట్లవుతుంది. ఏదీ చేసినా బాగా ఆలోచించుకొని చేయ్యాలి. ఎమోషనల్ గా బిహేవ్ చేయకు. “టు బీ ఎమోషనల్ ఈస్ టూ బీ ఫూలిష్ ” అని కూతురి భుజం తట్టాడు చమన్ లాల్.

మౌనంగా విని బయటకొచ్చింది సుందరి. ఆమె గుండె భగభగా మండుతోంది. ఆఫ్ట్రాల్… ఆఫ్ట్రాల్ ఓ దాసి ముండని ‘నా ‘ కంటే ఎక్కువగా ప్రేమించడమా అనే నిప్పు.. గుండెని మండించేస్తోంది. ఆ మంట చల్లారాలంటే ఆనందరావుని తనవాడిని చేసుకొని , కిషన్ గాడి ముందే వాడు షీతల్ తో సుఖిస్తునట్లు సుఖించాలి.

కూతురు మౌనంగా బయటికెళ్ళడం చూసి నిట్టూర్చాడు సేట్ చమన్ లాల్. కూతురంత మూర్ఖురాలు మరొకతి వుండదని, ఆ పిల్ల పట్టుదలే ‘ఆమె సంసారాన్ని’ ముక్కలు చేస్తుందనీ అతనికనిపించింది.

**************************

బోస్ బాబు చేరదీసిన యంగ్ విడో పేరు ‘ నవనీతం ‘. మనిషి నిజంగానే నవనీతమే. ప్రస్తుతం ఆమె శంఖుచక్రపురం లో వుంది. ఫాదర్ అల్బర్టు ఆవిడకి దూరపు బంధువు. ఆ వరసన బోసు బాబు బంధువే. అయితే బోసు బాబు ‘మతం’ పుచ్చుకున్నాడో లేదో ఎవరికీ తెలియదు. అన్నీ గుళ్ళకూ వెళ్తాడు. అన్నీ పండగలూ చేస్తాడు.

కల్తీ సారా చావులు జరిగినపుడు కొంతకాలం ‘మరుగున’ వుండమంటే, శంఖుచక్రపురం వచ్చింది నవనీతమ్మ. నవనీతమ్మకి వయసు ముప్పై. జవజవలాడుతూ వుంటుంది. క్షణం తీరిగ్గా కూర్చోడం అలవాటు లేదు గనగ ఆరోగ్యం తొణికిసలాడుతూ వుంటుంది.  శంఖుచక్రపురంలోనే అయిదారుగురు ‘పెళ్ళి ‘ చేసుకుంటామని ప్రపోజల్ పెట్టినా నవనీతం ఒప్పుకోలేదు. ఇతర వూళ్ల నుంచి వచ్చిన వాళ్ళు కూడా ప్రపోజల్స్ పెట్టారు. నవ్వి వూరుకుందంతే.

అందరి జీవితాలూ అందరికీ ఒకే జీవిత పాఠాన్ని నేర్పవు. ఎవరి జీవితం వారిది. ఎవరి జీవితం నేర్పే పాఠమూ వారిదే. నువ్వు నేర్చుకున్న నేకే వుపయోగపడుతుంది తప్ప నాకు కాదు. కానీ కొన్ని పాఠాలుంటాయి. వాటిని యూనివర్సల్ లెసన్స్ అంటారు. ఆ పాఠాలు ఎవరికైనా వుపయోగపడతాయి.

నవనీతం జీవితం కూడా నవనీతానికి ఓ పాఠం నేర్పింది. ‘ప్రేమ’ అనేది ‘మబ్బు’ లాంటిదని, అది వర్షించేది ఒకసారనీ.. ఆ తరవాత మిగిలేది దాహం తప్ప మరేమీ కాదని.

ఇంకో పాఠం కూడా నేర్చుకుంది. లక్ష సార్లు రెపరెపలాడించే తుమ్మెద కంటే, మగవాడు వందరెట్లు చంచలమైనవాడు.

ఆకాశంలో ఏ మబ్బు స్థిరంగా వుండదు.

 

మగాడి మనోకాశంలోనూ ఏ ప్రేమా స్థిరంగా వుండదు.

అందం లేని వాళ్ళు ఎక్కువగా మోసపోరు.

ఎక్కువగా మోసపోయేది అందగత్తెలే.

నవనీతం అందగత్తెలలో అందగత్తే. పదహారేళ్ళప్పుడు జనాలను పిచ్చెక్కించింది. పదెనిమిదేళ్ళకే నేనంటే నేనని మొగపిల్లలు పెళ్ళికోసం పోటీ పడ్డారు. ఆ తరవాత ఓ మంచి అందగాడ్నిపెళ్ళి చేసుకుంది. అందమే కాదు. డబ్బున్న వాడు కూడా. అర్ధాయుష్కుడు. చేసేదేముంది. గాలి పటంలా ఎగిరిఎగిరి అలసి బోసు బాబు ఇలాకాకి వచ్చింది. జీవితం ఓ దారిన పడింది. ఇప్పుడు మళ్ళీ పెళ్ళి పిల్లలు అనుకొని, ముళ్ళ కంచె మీద చీర ఆరేయ్యడానికి సిద్ధంగా లేదామే. బోసు బాబు పిలుపు కోసం ఎదురు చూస్తోంది. పిలుపు రాగానే బయలుదేరాలి మరి.

మాయాబజార్ లో ఓ పాట వుంది “ఏ నిమిషానికి ఏమి జరుగునో ఎవరూహించెదరు” అని. విధి విధానాన్ని ఎదిరించడం ఎవరికి సాధ్యం? చీకటి పడటం నవనీతం తప్పు కాదు. అసలే ఆ వూరు చిన్నది. టాయిలెట్స్ అనేవి చాలామందికి తెలియదు. అన్నీ ఓపెన్ ఏయిర్ లోనే.  ఆడవాళ్ళు మాత్రం ఏ తెల్లవారుఝామునో పొద్దుగుంకాకో దాపునున్న కొండలవైపుకి వెళ్తారు. పల్లెటూరు వాళ్ళకి సమయాసమయాలు తెలుసు గనక ఆ సమయం లో అటువైపుకి వెళ్ళరు.

నవనీతం కడుపు కొంచం గడబిడ చెయ్యడంతో ఆ రాత్రి ఓ టార్చి లైటు పట్టుకొని అటువైపు వెళ్ళింది. పిచ్చిగా తాగేసిన పరమశివం కూడా ఆమె అటువైపు వెళ్ళడం చూశాడు. వాడి కళ్ళకి నవనీతం దూరం నుండి మూగమణిగా కనిపించింది. ఇంకేం.. లేడిని చూసిన పులిలా అటువైపు పరిగెత్తాడు. శబ్ధం విని చెంబు అవతలకి విసిరేసి నవనీతం పరుగులకించుకుంది.

ఒక్క చిన్న ‘రాయి’ చాలు మనిషి బోర్లా  పడటానికి. మొదట బోర్లా పడిన మనిషి నవనీతం. ఓ రాయికి మొహం గుద్దుకొని సృహతప్పి పోయింది.

రెండో సారి బోర్లాపడింది పరమశివం. అతని తలకి ఏ రాయి గుద్దుకోలేదు కానీ ఓ పెద్ద బండరాయి వాడి తల మీద పడింది. ఆ రాయి వాడి నెత్తిన విరిసిన వాడు వెంకటస్వామి.

——–*****——

 

“అతని మతి చలించింది” డిక్లేర్ చేశాడు డాక్టర్ శ్రీధర్.

“ప్రమాదకారిగా మారతాడా” అడిగాడు వెంకట స్వామి.

“నో! అసలు మనిషి బ్రతకడమే అదృష్టం , పెడితే తింటాడు అంతే. మెల్లమెల్లగా శరీరభాగాలు చచ్చుబడిపోతాయి. మే..బీ.. మళ్ళీ మామూలు మనిషి కావడం ఇంపాజిబుల్. ” నిట్టూర్చాడు డక్టర్ శ్రీధర్. ఆయనో గొప్ప మానవతావాది. ఉన్నవాళ్ళ దగ్గర మాత్రమే ఫీజి తీసుకునే హృదయమున్న వైద్యుడు. పావలా టాబ్లెట్ కూడా అవసరం అయితే తప్ప ప్రిస్క్రైబ్ చెయ్యని ఉన్నత వ్యక్తిత్వం అతనిది.

“థాంక్యూ డాక్టర్” ధన్యవాదాలు తెలిపాడు ఫాదర్ అల్బర్ట్.

ఆయన ఓ రకమైన శాంతితో నిట్టుర్చాడు.

“మహాకూటమి” లో ఇలాంటి ప్రమాదం జరగడం భక్తుల మీద చాలా ప్రభావం చూపిస్తుంది. అందుకే అల్లరి కాకుండా అంతా సద్దుబాటు చెయ్యడం జరిగింది. నవనీతం తల మీద అంటే నుదిటి మీదుగా తలపైకి మూడు నాలుగు కుట్లు పడ్డాయి గానీ మనిషి ఆరోగ్యంగానే వుంది. వెంకటస్వామి ఆమెని భుజం మీద ఎత్తుకొని  గబగబ రావడం వల్ల లోకల్ డాక్టర్ రక్తస్రావాన్ని అరికట్టగలగడంతో ఎక్కువ రక్తం పోలేదు.

పరమశివం మామూలుగా పడ్డాడనుకొన్నారు గానీ, వాడి తల మీద నెల్లూరి వాళ్ళన్నట్టు ” బండ ” పడిందని ఎవరూ అనుకోలేదు. కానీ ఏదో జరిగి వుంటుందని ఫాదర్ అల్బర్ట్ అనుమానించారు. అయినా అడగలేదు. ఆయన దృష్టిలో వెంకటస్వామి మంచివాడు. పరమశివం గ్రీడీ మాన్.

చిత్రమేమిటంటే ఏ మూగమణి మీద  పరమశివం  కన్ను వేశాడో చివరికి ఆ మూగమణి భాషే పరమశివానిదైంది. “బా.. బా.. బా.. ” తప్ప మరో పలుకు రావడం లేదు. కళ్ళల్లో మాత్రం అప్పుడప్పుడు జ్ఞాపకాల మెరుపులు వెంకటస్వామికి కనిపిస్తుంటాయి.

“దేముడున్నాడు” మనసులోని మాట బయటకే అనేశాడు వెంకట స్వామి.

“ఎందుకు లేడు బిడ్డా! దేముడు లేకుండానే ఈ సర్వ సృష్టి మనగలుగుతోందా? ఇన్ని కోట్ల జీవరాశులని సృష్టించినది పాలిస్తున్నదీ భగవంతుడు కాడా ? ”

కన్నీరు వత్తుకుంటూ అన్నాడు ఫాదర్ అల్బర్ట్. దేవుని నామం స్మరిస్తే   చాలు ఆయన కళ్ళల్లో నీళ్ళు ఉబుకుతాయి. “హిందువా ముస్లీమా క్రిస్టియనా సిక్కా … యివన్నీ ఎందుకు? గుడా చర్చా మసీదా గురుద్వారానా ఇవన్నీ కూడా ఎందుకు? నీ గుండెల్లో సర్వజీవుల మీదా ప్రేమ వుంటే ఆ ‘ప్రేమే’ దేవుడు. బిడ్డా.. ఒక గొర్రెపిల్లని గుండెలకి హత్తుకొన్నవాడు… మానవాళి మొత్తాన్ని  తన రెక్కల కిద దాచుకోడు?” శిలువ కళ్లకి అద్దుకొని కన్నీరు కార్చారు ఫాదర్ అల్బర్ట్.

“ప్రేమ వున్న హృదయమే దేవాలయం” తనలో తాను అనుకొని పరమశివాన్ని నడిపిస్తూ తీసుకెళ్ళి ఫాదర్ గారి కారెక్కించాడు వెంకటస్వామి.

___________________________-******________________________

“వాడ్ని అక్కడే వదిలెయ్యి ఇక్కడకు తీసుకొని రాకు” కోపంగా అన్నాడు మహదేవన్ .

“అదేంటి సారు… మనిషి బాగుంటే వదిలెయ్యొచ్చు. మెదడు బాగా దెబ్బ తిన్నది. బ్రతికేది కూడా ఎంత కాలమో తెలియదు” సిన్సియర్ గా అన్నాడు వెంకటస్వామి.

“వెంకటస్వామి… మొన్న పొరపాటున వాడి పెట్టె తెరవాల్సి వచ్చింది.  కారణం నా పెట్టే అలాంటిదే, కేరళాలో కొట్టయంలో తయ్యారైనదే. చూస్తే దాన్నిండా చురకత్తులు, చాకులు, ఇంకా యాసిడు చాలా వున్నాయి. కన్న తండ్రిని కర్కశంగా చంపిన విధానం అక్షరం పొల్లుపోకుండా వాడి డైరీలో వాడే రాసుకున్నాడు. బిడ్డనిచ్చి పెళ్ళి చేద్దామనుకున్నాను. ఆ పాపాత్ముడి నీడ కూడా నా బిడ్డ మీద పడకూడదు. నువ్వు మాత్రం వచ్చేయ్. అవసరం అయితే ఏ అనాథ శరణాలయం లోనో చేర్చేయి. కావాలంటే ‘నెలకింత ‘ అని పంపుద్దాము. వాడు మాత్రం ‘వద్దు’ ” ఫోన్ పెట్టేశాడు మహదేవన్.

“ఏం చెయ్యమంటారు” నిట్టుర్చి అడిగాడు ఫాదర్ వెంకట స్వామి.

“అనాధలు ఎవరూ లేరు వెంకటస్వామి. లోకం కోసం రక్తాన్ని చిందించిన ప్రభువు వుండగా అనాధలెవరూ? ఈ ఆశ్రమంలోనే ఉంటాడు .. ఉన్నన్నాళ్లు. ” కళ్ళజోడు తుడుచుకుంటూ అన్నారు ఫాదర్ అల్బర్ట్.

ఆవూరు చిన్న చర్చికి సంబంధించిందే! బిషప్ ఆల్మండ్ అనాధాశ్రమం ‘ మూగమణి వుంటున్నదీ అక్కడే.

ఇప్పుడు ఆ పిల్ల మతిలేని పరమశివానికి తల్లిలా ముద్దలు కలిపి పెడుతోంది.

 

ఇది మనిషి చేసిన పాపానికి ఫలితమా?

స్వర్గ నరకాలు ఇక్కడే తప్ప ఎక్కడా లేవనీ నిజమా?

ఏమో! తెలిసిన దైవం మాట్లాడడు.

మాట్లాడే మనిషికి తెలిసిందేమిటి?

———–*****—–

 

Print Friendly
Feb 04

జీవితం ఇలా కూడా ఉంటుందా?? 4

 

రచన: అంగులూరి అంజనీదేవి

 

నరేంద్ర తల్లివైపు చూడకుండా ఎటో చూస్తూ

”అత్తా, కోడలూ పులి మేకలా వుండాలంటే ఒకే ఇంో్ల వీలుకాదు. సింప్టంస్ లేనిచోట ఏ అనుబంధం నిలవదు. అనుబంధం లేనిచోట మనుషులు మనుషుల్లా ప్రవర్తించలేరు. ఎప్పుడు చూసినా మాటకు మాట, దెబ్బకు దెబ్బ అన్నట్లే వుంటారు. ఇక జీవించేదెప్పుడు? జీవించటం చేతకానప్పుడు ఎవరు గీసుకున్న గిరిలో వాళ్లుండటమే మంచిది. నా నిర్ణయానికి మీరు అడ్డురావద్దు. నేను కూడా మీకు అడ్డుగా వుండదలచుకోలేదు” అన్నాడు.

అప్పుడు తలెత్తింది తారమ్మ-

”కొడుకు తల్లిదండ్రులకి అడ్డమా నరేంద్రా! ఏం మాట్లాడు తున్నావురా? కోడలికి నాకు పడని మాట నిజమే! ఎందుకంటే ఇన్నాళ్లు నన్ను కోడలు అర్థం చేసుకోలేదో! లేక నేను కోడల్ని అర్థం చేసుకోలేదో తెలియదు కాని నేను చెప్పిన మాట అదివిన్నా నాకు విననట్లే అన్పించేది. నా అహంకారం దెబ్బతినేది. కోపమొచ్చేది. ఆ కోపం మొత్తం ద్వేషంగా మారి వూరికే తిట్టేదాన్ని. నిద్ర లేచినా తిట్లతోనే, పడుకున్నా తిట్లతోనే…. ఎన్ని తిట్టినా నా అహం తృప్తిపడేది కాదు.. ఏ తిట్టు తిడితే కోడలు సహించదో అదే తిట్టి నొప్పించేదాన్ని… తను బాధపడుతుంటే శాంతించేదాన్ని…కానీ ఈ స్థితిలో దాన్ని నేనేం అననురా! ప్రేమ గా చూసుకుంటాను. నీకోసమైనా చూసుకుంటాను. నువ్వు సైన్యంలో వుండటం కోసమైనా చూసుకుంటాను. ఒకప్పుడు సైన్యంలో నా బిడ్డ వున్నాడని ఎవరికీ చెప్పుకోలేదురా! ఎందుకంటే దాని విలువ నాకు అంతగా తెలియక… ఇప్పుడు తెలిసిందిరా! పదిమందికి చెప్పుకుని గర్వపడటం కోసమైనా నేను తృప్తిపడటం కోసమైనా నువ్వక్కడే వుండు. నాకు తృప్తి కలిగించే పని, గర్వపడే పని నువ్వు చేస్తున్నప్పుడు నాకు నీ భార్యకు సేవ చేయడం పెద్ద పని కాదు. అవమానం అంతకన్నా కాదు. సంతోషంగా చేస్తాను నరేంద్రా! నువ్వు నన్ను నమ్ము… భగవంతుని దయవల్ల కోడలికి ఏం కాదు. తొందరగానే కోలుకుంటుంది” అంది తారమ్మ.

నరేంద్ర మాట్లాడలేదు.

”ఇప్పుడు నువ్వు సైన్యంలోకి నీకోసమో! నీ భార్యకోసమో వెళ్లటం లేదు నాన్నా! నాకోసం, నా తృప్తికోసం వెళ్తున్నావనుకో! మొన్న వరకు నువ్వు కేవలం నా కొడుకువే అనుకునేదాన్ని… ఇప్పుడు నువ్వు నా కొడుకువి మాత్రమే కాదు… సైనికుడివి. యుద్ధవీరుడివి. దేశం కోసం ప్రాణాలను సైతం పణంగా పెట్టగల ధీరుడివి. అలాంటప్పుడు నువ్వు కేవలం నీ భార్యకు సేవ చేసుకుంటూ వుంటానంటే ఎందుకో నచ్చడం లేదురా! నిన్నలా చూడలేను. ఆ పని నేను చేస్తాను. నన్ను నమ్ము. ఇంతకన్నా నేనేం చెప్పలేను. చదువుకున్న దాన్ని కాదుగా!” అంది.

ఆమెలో మార్పు వచ్చిన మాట వాస్తవమే కాని అది ఎన్నో ఏళ్లుగా ఎన్నో నెలలుగా వచ్చింది కాదు. కేవలం ఒక్క మాట, ఒక్క సందర్భం, ఒక్క పరిస్థితి, ఒక్క ప్రవర్తన, ఒక్క మనిషి అంటే ఆ ఈవెంట్ మేనేజర్‌ వల్లనే వచ్చింది. అది వచ్చాక ఆమె ఆలోచనలకి తెలివి పదును పెట్టుకుంది. మంచి చెడుల వ్యత్యాసాలను గమనించుకుంది. జ్ఞానాన్ని పెంచుకుంది. ఇది మంచి మార్పే! కానీ ఇంత జరిగాక ఆ నరేంద్ర ఏం మనిషి మళ్లీ భార్యను తల్లి దగ్గరే వదిలి వెళ్లాడు అని లోకం అంటుందేమో నన్న భీతి కూడా అతనిలో వుంది. తల్లి అంటే నమ్మకం, భార్య అంటే ప్రేమ, దేశం అంటే భక్తి వుంది. ఈ భక్తి కూడా అతనికి ఒక్కరోజులోనో ఒక్క క్షణంలోనో లేక ఎవరో చెబితేనో వచ్చింది కాదు… అతను ఎనిమిదవ తరగతి తెలుగు పుస్తకంలో ఆఖరి పేజీ దాక కవరు పేజీలోపల భాగంలో వున్న ‘భారత సైనికదళం’ అన్న వాక్యం చదివినప్పటి నుండి వచ్చింది. ఆ క్షణం నుండే అతనికి ఆ వాక్యం మనసులో పడిపోయింది. అతను పెరిగేకొద్దీ అది బీజమై అంకురించింది. ఎలాగైనా సైనిక దళంలోకి వెళ్లాలనుకున్నాడు. సతీష్‌చంద్రను కూడా తనతో కలుపుకున్నాడు. సతీష్‌చంద్ర మొదట్లో అంత ఆసక్తి చూపకపోయినా తర్వాత స్ట్రాంగయ్యాడు… అతను కూడా అత్యున్నతమైన జీవితం, ధైర్యసాహసాలు, గౌరవ మర్యాదలతో కూడిన పరిపూర్ణ జీవితం పొందాలని, లక్షల మందిలో ఒకడిగా – ఒక్కడే లక్షల మంది పెట్టుగా సమున్నతంగా ఎదగాలని తనను తాను మౌల్డ్‌ చేసుకున్నాడు…. ఇద్దరు కలిసి ఒకేసారి వెళ్లారు. సతీష్‌చంద్ర మిలటరీలోకి, నరేంద్ర నేవీలోకి…

వెళ్లేముందు అనుకోలేదు తన లైఫ్‌లోకి సౌమ్య అనే అమ్మాయి వస్తుందని, పరిస్థితులు ఇలా వికటిస్తాయనీ…! ఇప్పుడేం చేయాలన్నా ఒకవైపు దేశం మరోవైపు భార్య, ఇంకోవైపు తల్లి కన్పిస్తోంది. దేనివైపు మొగ్గు చూపినా… ఒకదాన్ని మాత్రం తప్పకుండా పోగొట్టుకోవలసి వస్తుంది అని మనసులో అనుకున్నాడు నరేంద్ర.

తారమ్మ అతను మాట్లాడకపోవడం చూసి ”మనం భయపడేకొద్దీ అంతా భయంగానే వుంటుంది నరేంద్రా! ఒక్కసారి ధైర్యం తెచ్చుకో! నీ భార్యకేం కాదు. నువ్వెళ్లి నీ డ్యూటీ చేసుకో!” అని అంది.

”ఏం నాన్నా!” అన్నట్లు శేషేంద్ర వైపు చూశాడు నరేంద్ర.

”ఏం చెప్పను నరేంద్రా! మీ అమ్మ ఎలా చెబితే అలా చేద్దామనిపిస్తోంది. తను చెప్పేది కూడా మనం వినాలి. తప్పయితే చెప్పదు. మరీ అంత దుర్మార్గురాలు కూడా కాదు. కాకుంటే పరిస్థితులు అలా ఎదురుతిరిగాయి. పరిస్థితుల ప్రభావం వల్లనో లేక ఇంకేమో నాకు తెలియదు కాని ఇక నుండి మీ అమ్మ కోడలిలో నిన్ను చూసుకుని బ్రతకాలని నిర్ణయించుకున్నట్లుంది. లేకుంటే అది ఇంత పట్టు పట్టదు.” అన్నాడు శేషేంద్ర.

బ్యాగ్‌ని బలంగా లేపి నరేంద్ర భుజానికి తగిలిస్తూ ”నాకు ఇక నుండి కొడుకైనా, కోడలైనా, కూతురైనా సౌమ్యనే నరేంద్రా! నువ్వు ఆగకు. వెళ్లు. వెళ్లి మళ్లీ రాకు. దేశం కోసం నువ్వు ఏం చెయ్యాల్సి వచ్చినా అది ఎంత ప్రమాదమైనా వెన్ను చూపకు. ఎదురు నిలువు” అంటూ బస్‌వరకు నరేంద్రను సాగనంపింది తారమ్మ. తారమ్మతో పాటు శేషేంద్ర కూడా వున్నాడు.

నరేంద్ర బస్సులో కూర్చున్నాక తారమ్మ, శేషేంద్ర కిటికీ దగ్గరకి వచ్చి నిలబడ్డారు. బస్‌ కదిలేంత వరకు ఆవు దూడకోసం  తాపత్రయ పడ్డట్లు ఆ బస్‌ చుట్టూ తిరిగారు. వాళ్లలా తిరుగుతుంటే మనసంతా గుంజినట్లైంది నరేంద్రకి… ఎంతయినా వాళ్లు తన తల్లిదండ్రులు. తనతోపాటు తన ఇష్టాలను, తన అభీష్టాలను ప్రేమించేవాళ్లు. అభిమానించేవాళ్లు ఈ ప్రపంచంలో వాళ్లిద్దరే! అందుకే తన మనసును అర్థం చేసుకుని తనను ముంబై పంపిస్తున్నారు అని అనుకున్నాడే కాని ఇంకోలా అనుకోలేకపోతున్నాడు.

బస్‌ కదిలి ఓ కిలోమీటర్‌ ప్రయాణం చేశాక తన మొబైల్లోంచి అంకిరెడ్డికి కాల్‌ చేశాడు నరేంద్ర.

అంకిరెడ్డి మొబైల్‌ స్క్రీన్‌ మీద నరేంద్ర పేరు కన్పించగానే ఆన్‌ బటన్‌ నొక్కి ”చెప్పు నరేంద్రా!” అన్నాడు.

”నేను ముంబై వెళ్తున్నాను అంకుల్‌! బస్‌లో వున్నాను. ఇప్పుడప్పుడే రాను. అది చెబుదామనే మీకు కాల్‌ చేస్తున్నాను. మీరు అప్పుడప్పుడు వెళ్లి సౌమ్యను చూస్తుండండి!” అంటూ తన తల్లిలో వచ్చిన మార్పును, తన తల్లి తనకు చెప్పిన ధైర్యాన్ని అంకిరెడ్డితో పంచుకున్నాడు.

అంకిరెడ్డి ఆశ్చర్యపోయి విన్నాడు… నమ్మలేకపోతున్నాడు.

ఊరిమనిషిలా, మెట్టమనిషిలా, మట్టి మనిషిలా, మహా గయ్యాళిలా వున్న తారమ్మలో ఇంత దేశభక్తా? ఇది నమ్మొచ్చా! ఏమో! అప్పుడప్పుడు సౌమ్య దగ్గరకి వెళితే గాని అసలు రహస్యం బయటకు రాదు అనుకున్నాడు.

”నేను తప్పకుండా సౌమ్య దగ్గరకి వెళ్తాను నరేంద్రా! నువ్వు వుండట్లేదు కాబట్టి రోజుకోసారైనా వెళ్లి చూసొస్తాను. నువ్వు వెళ్లగానే కాల్‌ చెయ్యి. సతీష్‌చంద్ర ఫోన్‌ కలవటం లేదు. నువ్వెళ్లాక వాడికి కాల్‌ చేసి నాకు అర్జెంట్  గా కాల్‌ చెయ్యమని చెప్పు!” అన్నాడు.

”ఓ.కె. అంకుల్‌!” అన్నాడు నరేంద్ర.

బస్‌ వెళ్తున్న ఏరియాలో సిగ్నల్స్‌ లేకపోవడంతో కాల్‌ క్‌ అయింది.

జ              జ              జ

ఉదయాన్నే నిద్రలేచి ఎప్పటి లాగే వాకింగ్‌కెళ్లాడు అంకిరెడ్డి. కాలేజీ ప్రాంగణంలో కారు దిగి గ్రౌండ్‌ వైపు నడుస్తుంటే మధ్యలోనే వాసుదేవ్‌, నాయక్‌, జాన్‌ కలిశారు.

జాన్‌ వాళ్ల దగ్గర ఎక్కువసేపు ఆగకుండా

”హాయ్‌ ఫ్రెండ్స్‌! గుడ్‌మార్నింగ్‌” అని చెప్పి వాళ్లకన్నా వేగంగా అడుగులు వేస్తూ గ్రౌండ్‌వైపు వెళ్లాడు. నాయక్‌ కూడా జాన్‌ని ఫాలో అయ్యాడు.

ఇక మిగిలింది అంకిరెడ్డి, వాసుదేవ్‌… వాళ్లిద్దరు ఎంతోకాలం తర్వాత కలిసినట్లు, మ్లాడుకోవలసింది చాలా వుందన్నట్లు నెమ్మదిగా నడుస్తున్నారు.

అంకిరెడ్డి ముందుగా వాసుదేవ్‌తో ”నరేంద్ర తెలుసుగా వాసూ! మా అబ్బాయి ఫ్రెండ్‌! అతనికి జీవితం మొదటి పరీక్ష చాలా క్రిటికల్ దే పెట్టింది” అన్నాడు.

వాసుదేవ్‌ నవ్వి ”మనిషి మానసికంగా, శారీరకంగా దృఢంగా వుండి మంచి ఆలోచనలు చేస్తూ వుంటే జీవితం ఎన్ని పరీక్షలు పెట్టినా పాస్‌ అవుతూనే వుంటాడు. ర్యాంకుల దిశగా వెళుతూనే వుంటాడు. నరేంద్ర గురించి నువ్వు అప్పుడప్పుడు చెబుతుంటే విన్నాను కదా! అతను పర్‌ఫెక్ట్‌లీ మాన్‌! అతన్ని ఏ పరీక్షా ఏమీ చెయ్యదు. ష్యూర్‌!” అన్నాడు.

అంకిరెడ్డి బాధగా ముఖం పెట్టి ”అతని భార్య కోమాలో వుంది వాసూ!” అన్నాడు.

అప్పుడు కూడా వాసుదేవ్‌ నవ్వుతూనే ”అతను సైన్యంలో వున్నాడు కదా! లక్ష్మణుడు లేనప్పుడు ఊర్మిళ నిద్రలో వున్నట్లు నరేంద్ర భార్య కూడా నిద్రలో వుంది.  కొంతకాలం అలా వున్నా నోప్రాబ్లమ్‌! తర్వాత ఆమె అంతి ఆమెనే మేల్కొంటుంది. తొందరేముంది” అన్నాడు.

అంకిరెడ్డి ఆశ్చర్యపోతూ ”మీ మిలటరీవాళ్లు ఇలా ఎలా వుండగలుగుతారు వాసూ! ఇలా వుండాలంటే ఎక్కడ ట్రైనింగ్‌ తీసుకోవాలో చెప్పు! ముందుగా నేను వెళ్లి తీసుకుంటాను” అన్నాడు.

”జీవితమే ఓ ట్రైనింగ్‌ సెంటర్‌! దాన్ని వదిలి ఇంకో సెంటరెందుకు అంకిరెడ్డీ! మన బాధలు, భావోద్వేగాలే మనల్ని నడిపించే గొప్ప ట్రైనర్స్‌! వేరే ఎవరో ఎందుకు? మన జీవితమనే ట్రైనింగ్‌ సెంటర్‌ నుంచే మనం ఏది నేర్చుకున్నా పర్‌ఫెక్ట్‌గా వుంటుందని నా నమ్మకం” అన్నాడు వాసుదేవ్‌.

వాసుదేవ్‌ గంభీరంగా మాట్లాడుతుంటే ఒక్కక్షణం ఆయన వైపు చూసి తిరిగి ముందుకి చూస్తూ ”ఏమోనయ్యా వాసుదేవ్‌! మీ సైనికుల జీవితాలు అంటే అది నేవీ కావచ్చు, ఏర్‌ఫోర్స్‌ కావచ్చు, ఆర్మీ కావచ్చు… చాలా డిఫరెంట్ గా వుంటాయి. ఒక్కోసారి భయం గొలుపుతుంటాయి. ఇప్పుడు ఇక్కడ నరేంద్ర లేడు. అతని భార్య ఏమైపోవాలి?” అన్నాడు.

”ఏమీ కాదు. బాగానే వుంటుంది”

”అతని తల్లి రాక్షసి…”

”ఆమె పుట్టటంతోనే రాక్షసిలా పుట్టలేదు కాబట్టి ఆమెను నమ్మొచ్చు. చాలా సందర్భాల్లో మనిషిని నమ్మకమే నడిపిస్తుంది అంకిరెడ్డి! ఇంతకీ నీకొడుకు కాల్‌ చేస్తున్నాడా?” మాట మార్చాడు వాసుదేవ్‌.

”రెండు రోజుల నుండి చెయ్యలేదు వాసు!” దిగాలుగా చూస్తూ అన్నాడు అంకిరెడ్డి.

”చేస్తాడు. కంగారేం లేదు. ఈసారి అతను ఇక్కడికి వచ్చినప్పుడు పెళ్లిచేసి పంపు” అన్నాడు.

”పెళ్లా?! బాబోయ్‌ అది మాత్రం చెయ్యను. నరేంద్రను చూశాక పెళ్లంటేనే వద్దనిపిస్తోంది. నా కొడుకు ఇప్పుడే హాయిగా వున్నాడు. వాడిని అలాగే వుండనీయ్‌!” అన్నాడు అంకిరెడ్డి.

”అలాగే వుండనియడమేమిటీ? వింతగా మాట్లాడుతున్నావ్‌!” అన్నాడు వాసుదేవ్‌.

”వింత కాదు, బాధ. అసలు వాడిని ఏదో ఒక కారణం చెప్పి ఆర్మీ నుండే శాశ్వతంగా రప్పించాలని గత కొద్దిరోజులుగా ప్రయత్నించాను వాసుదేవ్‌! ఇక్కడికొచ్చాక పెళ్లి చెయ్యొచ్చని కూడా అనుకున్నాను. కానీ నా భార్య అందుకు ఒప్పుకోవటం లేదు” అన్నాడు.

”ఒప్పుకోవటం లేదంటే.. పెళ్లికా? లేక సతీష్‌ ఇక్కడికి రావానికా?” అడిగాడు వాసుదేవ్‌.

”సతీష్‌ ఇక్కడికి రావడానికే! పెళ్లి గురించి ఇంకా అనుకోలేదు”

”అంటే బావుండదని అనుకోం కాని అంకిరెడ్డీ! మనకన్నా ఆడవాళ్లే చాలా అడ్వాన్స్‌గా వుంటారయ్యా! వుంటున్నారు కూడా. దానికి నిదర్శనం మీ మిసెస్సే! ఆమెలో చూడు ఎంత దేశభక్తినో! కొడుకును సైన్యంలోనే వుంచాలనుకుోంంది. సైన్యం అక్కడ పిష్టంగా వుంటేనే మనం ఇక్కడ ఇంత నిశ్చింతగా వుండగలుగుతామని ఆవిడ కూడా భావిస్తున్నట్లున్నారు” అంటూ మెచ్చుకున్నాడు.

”నా భార్యలో భయం తప్ప దేశభక్తి ఎక్కడిది వాసూ! భక్తి అంటే దేవుడి ముందు కూర్చుని మొక్కటమే దానికి తెలుసు. దేశభక్తికి అర్థమే తెలియదు” అన్నాడు.

ఆయన ఆశ్చర్యపోతూ ”మరి నువ్వేగా సతీష్‌చంద్రను ఇక్కడికి రప్పించాలంటే మీ ఆవిడ ఒప్పుకోలేదన్నావ్‌! అలా ఒప్పుకోలేదంటే ఆమెలో దేశభక్తి, దేశం పట్ల బాధ్యత వున్నట్లే!! అవి లేకుంటే ఏ తల్లీ తన కొడుకును సైన్యంలోకి పంపదు. ప్రతి సైనికుడూ ఒక తల్లి కొడుకే… సైనికుడికన్నా ఎక్కువ ధైర్యం, అతన్ని కన్నతల్లిలోనే వుంటుంది. తల్లి అభిరుచిని బట్టే కదా కొడుకులు తీర్చిదిద్దబడతారు.” అన్నాడు వాసుదేవ్‌.

”నువ్వన్నది ఎంత వరకు కరక్టో నాకు తెలియదు కాని సతీష్‌ని ఏ డాక్టర్‌గానో, ఇంజనీర్‌గానో తీర్చిదిద్దాలన్నది మాత్రం మాధవిలో బలంగా వుండేది. మా ఇంో్ల వాడు చిన్నవాడు కాబ్టి ఆమె ఆలోచనలన్నీ వాడి కెరీర్‌ చుట్టే వుండేవి. కానీ వాడు అలా కాక పోవటంతో ఆ దిగులు మాధవిని బాగా కుంగదీసింది. ఇక అప్పి నుండి మాధవి ఎప్పుడు చూసినా మనం మన పిల్లలకి ఎదురుగా నిలబడి వాళ్లను పరిశీలిస్తే లోకం మన గురించి ఏమనుకుంటుందో తెలిసిపోతుందండి! సతీష్‌చంద్ర మనకు ప్టుాల్సిన వాడు కాదు. మన కొడుకని చెప్పుకోవాలంటేనే నాకు ఎలాగో వుోంంది. వాడు కూడా అందరిలా చదివి వుంటే మనకీ బాధ వుండేది కాదు అని నాతో అనని రోజు లేదు. వాడు ఆర్మీలోకి వెళ్లేటప్పుడు కూడా మాధవి డిప్రెషన్‌లోనే  వున్నది… ఇప్పుడు వాడిని ఇక్కడికి రప్పిస్తానంటే భయపడుతోంది. ‘వద్దండీ! వాడిని అక్కడే వుండనివ్వండి! ఏదో దూరంగా వున్నాడు. వాడిని ఎవరూ చూడరు. వాడి గురించి ఎవరూ ఆలోచించరు. లేకుంటే ‘మా పిల్లలు అదయ్యారు ఇదయ్యారు మీ అబ్బాయి ఇదేనా!’ అని నా ముఖంమ్మీదే అంారు. వాడు చదివిన చదువుకు ఇక్కడ చెప్పుకోదగిన పనేమీ రాదు. అదిచూసి నేను బాధపడతాను. ఐనా చదవుకోలేకపోవటం వాడి కర్మ. మన బాధ్యత మనం చేశాం… అంతకన్నా మనం మాత్రం ఏం చేస్తాం.వాడిని మాత్రం అక్కడే వుండనివ్వండి!’ అని నాతో చెప్పుకుంది. అందుకే నేనీమధ్యన సతీష్‌ గురించి  ఎంత భయపడుతున్నా మాధవితో చెప్పటం లేదు” అన్నాడు.

వాసుదేవ్‌ అంకిరెడ్డిని మాధవీలతను అర్థం చేసుకున్నాడు. చాలామంది తల్లిదండ్రులు వేరే పిల్లల తల్లిదండ్రులతో తమను పోల్చుకుాంరు. ప్రతిభావంతులైన పిల్లలతో తమ పిల్లలని పోల్చి చూసుకుంటారు. పిల్లల్ని కన్న తర్వాత వాళ్ల కోసమే జీవించే తల్లిదండ్రులున్నారు. తమ జీవితం కోసం పిల్లల్ని ప్టించుకోని వాళ్లున్నారు. దేనిలో అడుగుప్టిెనా పీక్‌కి వెళ్లాలన్న తపన పిల్లల్లో వుండాలి కాని పెద్దవాళ్లు కుమిలిపోతే వస్తుందా? పిల్లలకి కష్టానికి వెనుకాడకుండా ముందుకెళ్లమని చెప్పాలి కాని మీ కెరీర్‌ ఇలాగే వుండాలని రిస్ట్రిక్షన్స్‌ పెడితే వస్తుందా?

”చూడు అంకిరెడ్డీ! సమస్యలు వున్నచోటే పరిష్కారాలు వుంటాయి. ఇప్పటి పిల్లల్లో జీవితం పట్ల ఒక క్లారిటీ లేకుండా వుండదు. వాళ్లు తమ తప్పుల నుండే పాఠాలను నేర్చుకుంటున్నారు. అవసరమైన పరిస్థితులను వాళ్లకు వాళ్లే సృష్టించుకుంటున్నారు. సతీష్‌ని కన్నారు, పెంచారు, చదివించారు. మీరు కావాలని పంపారో లేక ఇంకెలా పంపారో తెలియదు కాని అతన్నయితే మిలటరీలోకి పంపారు. పెళ్లి చెయ్యండి! ఇది నా మాటగా తీసుకుని ఆ ప్రయత్నంలో వుండండి! పెళ్లి లేకుండా వుండడం హాయి అనుకోవద్దు… చేతనైనవాడు ఎక్కడ వున్నా సమర్ధుడుగానే వుంటాడు. సింహాన్నైనా మచ్చిక చేసుకుంటాడు. చేతకానివాడు తేనెటీగలతోనైనా తిప్పలు పడతాడు. నీ కొడుకు సైన్యంలోకి వెళ్ళటానికి మీ ప్రయత్నం లేకపోవచ్చు. కానీ అతను ఎంత ధైర్యం లేనిదే, సమర్ధత లేనిదే సైన్యంలోకి వెళ్లడు… పెళ్లయితే చెయ్యి” అంటూ గ్రౌండ్‌లోకి ప్రవేశించాడు.

వాళ్లిద్దరు ఇంకేం మాట్లాడుకోకుండా ఎవరిపాటికి వాళ్లు సీరియస్‌గా నడవటం ప్రారంభించారు.

జ              జ              జ

ఆలోచించగా అంకిరెడ్డికి వాసుదేవ్‌ చెప్పింది సరైనదే అన్పించింది. ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో పెళ్లంటేనే కొంతమంది అబ్బాయిలు భయపడుతున్నారు. పెళ్లాయ్యాక కెరీర్‌ని డెవలప్‌ చేసుకునే కన్నా పెళ్లికి ముందే డెవలప్‌ చేసుకోవాలన్న అభిప్రాయంలో వున్నారు. పెళ్లికి ముందే ఒక ఇల్లు, కారు, హోదా వచ్చాక అప్పుడు ఆలోచిస్తున్నారు పెళ్లి గురించి… వాళ్లతో పోలికిలేంటి సతీష్‌చంద్రకి. వాళ్లంటే సాఫ్ట్‌వేర్‌ ఇంజనీర్లు… పెద్దపెద్ద జీతాలు తెచ్చుకుంటున్నవాళ్లు. జుట్టున్నమ్మ ఏ స్టైల్లోకైనా హెయిర్‌ స్టయిల్‌ మార్చుకోవచ్చు… అలాిం స్టయిలిష్‌ లైఫ్‌ సతీష్‌చంద్రకి ఎలా వస్తుంది? ఎక్కడో సైన్యంలో ఒంటరిగా వుంటూ చలికి, ఎండకి, వర్షానికి తడుస్తూ నేలమీద యుద్ధం చేస్తుాండు. అలాంటి వాడికి జీవితం గురించి, జీతాల గురించి స్పహ ఎక్కడుంటుంది. యుద్ధం వచ్చినప్పుడో ప్రమాదాలు సంభవించినప్పుడో మిడతల్లా రాలిపోయే పరిస్థితి వాడిది… అందుకే వాసుదేవ్‌ చెప్పినట్లు వున్నంతలోనే సంతోషాన్ని నిస్తూ సతీష్‌చంద్రకి పెళ్లిచేస్తే సరిపోతుంది. ఉన్న నాలుగు రోజులైనా నేను ఎక్కడున్నా నాకంటూ ఓ భార్య వుందన్న ఆనందంలోనైనా వుంటాడు అని అనుకున్నాడు అంకిరెడ్డి. ఆయనకు కొడుకు చేస్తున్న జాబ్‌ పట్ల అసంతృప్తే కానీ తృప్తి ఏమాత్రం లేదు.

ఆ రాత్రికే ఇంట్లో అందర్నీ ఓ చోట కూర్చోబెట్టి.

”సతీష్‌చంద్రకి పెళ్లి చెయ్యాలనుకుంటున్నాను” అన్నాడు.

ఆనంద్‌ వెంటనే నవ్వి ”వాడికి పెళ్లెందుకు నాన్నా?” అన్నాడు.

అదేంట్రా అలా అనేశావు అన్నట్లు చూశాడు అంకిరెడ్డి. అక్కడే వున్న మాధవీలత ఏమీ అనలేదు. మోక్ష ప్రశ్నార్ధకంగా ఆనంద్‌ వైపు చూసింది.

”అయినా నాకు తెలియక అడుగుతాను. వాడికేం వయసు వుందని పెళ్లి చెయ్యాలి నాన్నా! వాడి వయసు వున్నవాళ్లకి ఇంకా పెళ్లిళ్లు కానేలేదు. లైఫ్‌లో బాగా సెటిల్ అవ్వాలని జాబ్‌ సర్చింగ్‌లోనో లేక ఇంకా పెద్ద చదువులు చదువాలనో ఏ లండన్‌కో, అమెరికాకో వెళ్తున్నారు. వీడిప్పుడు పెళ్లి చేసుకుని ఏం చెయ్యాలి? అదేం అంటే నరేంద్రకి కాలేదా అంటావ్! అయ్యాక అతనేం సుఖపడుతున్నాడు. చూస్తూనే వున్నాంగా!” అన్నాడు.

పక్కనే వున్న మోక్ష ”ఈయనేదో తెగ సుఖపడిపోతున్నట్లు… అలాంటప్పుడు ఈయనెందుకు పెళ్లి చేసుకున్నాడో?” అని మనసులో అనుకుంది.

”అందరి జీవితాలు, అందరి రాతలు ఒకలా వుండవుగా ఆనంద్‌! నరేంద్ర స్థితిగతులు అతని కుటుంబ నేపథ్యం వేరు. మన స్థితిగతులు మన కుటుంబ వాతావరణం వేరు…. అతనితో మన సతీష్‌చంద్రను పోల్చుకోవద్దు” అన్నాడు అంకిరెడ్డి.

”అయితే వాడికి పెళ్లి చెయ్యాలనే నిశ్చయించుకున్నావా నాన్నా!”

”అవునురా!”

”ఆయినా వాడక్కడ! ఆ అమ్మాయి ఇక్కడ! పెళ్లయ్యాక ఇద్దరూ ఓ చోట లేకుండా వాళ్లేం సంతోషపడతారు నాన్నా?” అన్నాడు ఆనంద్‌.

మోక్షకు మండింది. భార్య పక్కన పడుకుని భార్య తెచ్చే జీతం గురించో భార్య తెచ్చే కట్నం గురించో ఆలోచించే ఇలాంటి మొగుళ్లంతా భార్యల దగ్గర తెగ సుఖపడిపోతున్నా? ఈయన మాటలు వినేవాళ్లు నిజంగా ఈయన ఎంత సుఖపడిపోతున్నాడో అని అనుకోరా!

”అవునండీ! సైన్యంలో వుండేవాళ్లకి పిల్లనివ్వాలంటే ఎవరైనా ఆలోచిస్తారని ఇప్పుడర్థమైంది నాకు. మా ఆఫీసులో పనిచేస్తున్న అమ్మాయిల్ని కూడా కదిలించాను. వాళ్లేమన్నారో తెలుసా?”

”ఏమన్నారు?”

”మీ మరిది గారిని పెళ్లి చేసుకుంటే ఏర్‌టెల్‌ సిమ్‌ తీసికెళ్లి వొడాఫోన్‌లో వేసుకున్నట్లు ఐడియా సిమ్‌ తీసికెళ్లి ాా ఫోన్లో వేసుకున్నట్లు వుంటుంది. అంత డిస్ట్రబెన్స్‌ మాకు అవసరం లేదు. మా ఇంట్లో వాళ్లు ఒప్పుకోరు అన్నారు. మరి ఇన్ని కోట్లు వున్న వీళ్లెందుకు ఒప్పుకున్నారో నాకు అర్థం కావటం లేదు” అంది.

”సైన్యంలో వుండేవాళ్లకి పిల్లనిస్తే లైఫ్‌ అడ్వాన్స్‌డ్‌గా వుంటుందట. అనేక దేశాలు తిరగొచ్చట. చాలా ప్రాంతాలను చూడొచ్చట. బాగా ఎంజాయ్‌ చెయ్యొచ్చట అని కొంతమందికే తెలుసు. వీళ్లు అలా తెలిసిన వాళ్లే అనుకుందాం! పైగా దీనికి మన అదృష్టం కూడా తోడైందని నేను అనుకుంటున్నాను”

”నక్కల పెళ్లికి కుక్కల గోల అన్నట్లు సతీష్‌ పెళ్లికి మన అదృష్టానికి లింకేంటి?”

”వుందిలే!” అన్నాడు సంతోషపడుతూ. అతను రెండు రోజులుగా పడుతున్న ఆనందానికి కారణం ఈ పెళ్లి సంబంధమే అన్న అనుమానం వచ్చింది మోక్షకి. కానీ ఆనంద్‌కి ఎందుకింత ఆనందమో అర్థం కాలేదు.

”ఏమోనండీ మీరెన్ని చెప్పినా నాకు నమ్మబుద్ది కాలేదు. కోట్లు డబ్బు వుండేవాళ్లు అంతకన్నా ఎక్కువ డబ్బు వుండేవాళ్లతో వియ్యమందుతారు కాని మనలాంటి వాళ్లకు అందరు. అందులో పిల్లనిచ్చే దగ్గర అలాంటి వాళ్లకి డబ్బు వల్ల వచ్చే హోదానే ముఖ్యం.”

”వాళ్లకిప్పుడు కావలసింది డబ్బు కాదు. హోదా కాదు. వాళ్లమ్మాయికి పెళ్లి కావటం ముఖ్యం. మనలాగే వాళ్లు కూడా ఎన్నో సంబంధాలు చూసి అలసిపోయి వున్నారని మధ్యవర్తి చెప్పాడు. మన సతీష్‌ ఆర్మీలో వున్నాడన్న డిఫెక్ట్‌ లాంటిదే వాళ్ల అమ్మాయిలో కూడా వుంది. కాకపోతే దానికీ దీనికీ చిన్న తేడా!”

”జోగీ జోగీ రాసుకున్నట్లు డిఫెక్ట్‌కి ఇంకో డిఫెక్ట్‌ను తోడు చేస్తారా? అసలేంటండీ ఆ డిఫెక్ట్‌? అలాంటిదేమైనా వుంటే మామయ్యగారు ఒప్పుకుంటారా?”

”అందుకేగా ముందు నీతో చెబుతున్నది. నువ్వు మా నాన్నను ఈ పెళ్లికి ఒప్పించు. దీనివల్ల మనక్కూడా కొంత లాభం వుంటుంది. ఆ మధ్యవర్తి గత రెండు రోజులుగా అదే మ్లాడుతున్నాడు. నేను ఆలోచించి వెంటనే ఓ.కె. చెప్పేశాను”

”ఏంటండీ ఆ లాభం? అసలా అమ్మాయిలో వుండే ఆ లోపం ఏంటి ముందు అది చెప్పండి!”

”పెద్ద లోపం ఏం కాదు. పెళ్లయ్యాక అమ్మాయిని లండన్‌ తీసికెళ్లి మంచి ట్రైనింగ్ ఇప్పిస్తారట. అక్కడ వైద్యరంగం ఎంత అడ్వాన్స్‌గా వుందో మనకు తెలుసుగా! పెళ్లికి ముందు అయితే సక్సస్‌ కావచ్చు కాకపోవచ్చు అని వాళ్ల అభిప్రాయమట”

”ఏమైనా జబ్బా??”

”ఛఛ జబ్బా పాడా! అలాంటిదేమయినా వుంటే నేను ఒప్పుకుంటానా? సతీష్‌ నాకు తమ్ముడే బాబు! నువ్వు నన్ను మరీ అంత తక్కువగా అంచనా వెయ్యకు. జబ్బుండే పిల్లతో వాడేం సుఖపడతాడు. వాడిక్కడ కొద్దిరోజులు వున్నా అమ్మాయితో కాపురం చెయ్యగలిగే సౌకర్యం వుండాలా వద్దా! జబ్బుంటే అదెలా కుదురుతుంది?”

”జబ్బు లేదంటారు, లండనంటారు, మరేంటో ఆ లోపం చెప్పరు. ఇదో టెన్షన్‌ మళ్లా!”

”టెన్షన్‌ వద్దు. ఏమొద్దు. చెబుతాను విను. ఆ అమ్మాయి కుడి కన్ను మనలాగా కాకుండా ఎక్కువసార్లు కొట్టుకుంటుందట. తల ఒంచుకున్నప్పుడు అదసలు కన్పించనే కన్పించదట. అందువల్లనే ఏమో ఆ అమ్మాయి ఎప్పుడు చూసినా తల వంచుకునే వుంటుందట. తల వంచుకుని వుండటం అమ్మాయిలకు ఎంత గౌరవం… ఎంత గౌరవం…”

మోక్షకి పొలమారినట్లై తలమీద కొట్టుకుని ”సతీష్‌ ముందు కూడా తల వంచుకునే వుంటుందా? ఒక్కసారి కూడా తల ఎత్తదా? అలాిం అమ్మాయిని సతీష్‌ ఎలా ఒప్పుకుంటారనుకున్నారండీ?”

”ఒప్పుకోక ఏం చేస్తాడు? అదే పెళ్లయ్యాక నరం దెబ్బతిని రెప్ప అదేపనిగా కొట్టుకుంటూ వుంటే పెళ్లాన్ని పోగొట్టుకుంటారా? ఇది కూడా అంతే!”

”అంతేనా?!!”

”అంతేకాదు. కొద్దిగా నలుపు అట”

”నలుపా? ఆ నలుపు వల్లనే కదండీ! నరేంద్ర అన్ని కష్టాలు పడుతున్నాడు. అసలు నరేంద్ర భార్య సౌమ్య గొప్ప అందగత్తె అట. మామయ్యగారు చెప్పారు. కానీ వాళ్ల అత్తగారు ఒప్పుకోరుగా! ఆవిడకి ఆ నలుపే సెంటర్‌ పాయింటయ్యింది”.

”ఆ నలుపు వేరు ఈ నలుపు వేరు.  వాళ్లకు వీళ్లకు పోలికేంటి చెప్పు! పెళ్లయ్యాక అమ్మాయి మన ఇంటికి వచ్చేటప్పుడు సారెలోకి ఖరీదైన మేకప్‌ కొని పంపిస్తారట. అది కూడా యుఎస్‌ఎ ప్రొడెక్ట్‌. మనం కావాలంటే అమ్మాయితోపాటు ఒక బ్యూటీషియన్ని కూడా మన ఇంటికి పంపుతారట. అసలా బ్యూటీషియన్‌కి బదులు రోజూ నువ్వే ఆ పని చేస్తే వాళ్లిచ్చే శాలరీ ముందు మీ ఏర్‌టెల్‌ వాళ్లు ఇచ్చేది ఒన్‌ బై ఫోర్త్‌ కూడా వుండదేమో. ఇంో్లంచి బయటకు పోకుండా డబ్బులు సంపాయించుకోవచ్చు నువ్వు…” అన్నాడు.

”తోడి కోడలికి మేకప్‌ చేసి వాళ్ల దగ్గర శాలరీ తీసుకోవటమా!! మీరసలు సతీష్‌కి సొంత అన్నయ్యనేనా?? నాకు తాళి కట్టిన భర్తేనా?”

”పిచ్చి డౌట్లు పెట్టుకోకు పిచ్చిదానా? చెప్పింది చెయ్‌! ఇది మనం చేస్తే నువ్వీ సిమ్‌లు అమ్ముకునే ఉద్యోగం చెయ్యనవసరం లేదు. హాయిగా ఇంట్లో వుండొచ్చు. వాళ్లు నాకు ఇస్తామన్న డబ్బు మొత్తం నీ పేరుతోనే బ్యాంకులో వేస్తాను. నువ్వు మా నాన్నను ఒప్పించు. మా నాన్న ఎలా చెబితే అలా వుండు సతీష్‌! వాడు కూడా హాయిగా ఆ ఉద్యోగం మానేసి రావచ్చు”

”మీరు సతీష్‌కి అన్నయ్యలా అన్పించటం లేదు” అంది ఆశ్చర్యపోతూ.

”దేవుడిలా అన్పిస్తున్నాను కదూ!” అన్నాడు ఆనందంతో అతని ఛాతి ఉబ్బి షర్ట్‌ కదిలింది.

కాదు బ్రోకర్‌లా వున్నావంటే చెంపలు వాయిస్తాడని ”అలాంటి అమ్మాయితో సతీష్‌కి పెళ్లంటే వూహించుకో లేకపోతున్నాను. కొద్దిగా ఆలోచించాలి. పాపం అతను కూడా సంతోషంగా వుండాలిగా. సతీష్‌ మనిషి చూడానికి ఎంత బాగుంటాడో మన అందరికీ తెలిసిందే!” అంది.

”వాడి మొహంలే! ఎంత బాగుండి ఏం లాభం? అసలు వాడికి, వాడి చదువుకి, వాడు చేస్తున్న ఉద్యోగానికి పిల్లనెవరిస్తారే! వీళ్లయినా వాడి ఫోని ఇంటర్‌ నెట్లో చూసి వాడి ఫిజిక్‌ నచ్చి ఓ.కే. చేశారు. అసలు వాళ్ల అన్నయ్య ఇంటర్‌నేషనల్‌ బిజినెస్‌ చేస్తాడట తెలుసా? అతనికి మన సతీష్‌ నచ్చినంతగా ఎవరూ నచ్చలేదట. అందుకే పిల్లనిస్తామంటున్నారు. లేకుంటే ఎవరిస్తారు చెప్పు!”

”ఐతే! మీరే చెప్పండి మామయ్య గారితో. నావల్లకాదు.”

”దీనివల్ల మనకి చాలా డబ్బు వస్తుందే! నా మాట విను”

”నాకే డబ్బు వద్దు. ఇలాంటి ఆకూ, పూతా తెలియని పనులు నేను చెయ్యను”

”ఆకూ, పూతా ఏంటే? అందుకే అన్నాను. అది సిటీ బయట అడవిలో పుట్టింది. దానితో నా వల్ల కాదని… అయినా నీతో నా పెళ్ళి చేశారు మా నాన్న. నీ అడవి భాషను అర్ధం చేసుకోలేక చచ్చిపోతున్నాను” అన్నాడు.

ఆమె కాస్త సీరియస్‌గా చూసి ”నాకంటూ ఓ స్పష్టత లేకుండా, నా మనసుకు నచ్చకుండా నేనేపనీ చెయ్యను. చెయ్యలేను. నాకీ ఉద్యోగం వుంది. ఇది చేసుకుంటే చాలు” అంది.

వెంటనే అతను వేగంగా చురుగ్గా పెదాలను కదిలిస్తూ…

”పిచ్చిదానా! పిచ్చిదానా! ఏముందే ఈ ఉద్యోగంలో. మైకా గనులున్న రాజా కూడా ఇంతగా మురిసిపోయి వుండడేమో కదే! ఇప్పుడంటే అతను వెళ్లి జైల్లో వున్నాడనుకో! ఏదైనా సాహసం చెయ్యందే వస్తుందా? భయపడితే దొరుకుతుందా? రాజీపడుతూ పోతే వున్నచోటే వుంటాం తెలుసా?” అంటూ ఆమె బుగ్గ పట్టుకొని గట్టిగా పిండాడు. ఆ నొప్పికి ఆమె కళ్లలో నీళ్లు చిప్పిల్లాయి. అయినా ఆమె అరవకుండా ఆ బాధను గొంతులోనే నొక్కుకుంది. కెవ్వున అరవాలనే అతనంత గట్టిగా గిల్లాడని ఆమెకు అనుభవమే! ఆ అరపు విని ఎవరైనా వచ్చి ‘అదేంటి బాబు?’ అని అడిగితే ‘ఏం మీరు గిల్లరా? మీకు భార్యల్లేరా! భార్యల్ని ఎలా గిల్లాలో చాలా వాిల్లో రాసి వుంటుంది చదివి నేర్చుకోండి! వెదవ సంత. వెదవ సంత” అంటాడు. అందుకే పరువు పోతుందని మౌనంగా వుంది.

ఖాళీ అయిన అతని లంచ్‌బాక్స్‌ని కూడా ఆమె హ్యాండ్‌బ్యాగ్‌లోనే కుక్కి ”సరేలే! నేను వెళ్తున్నా! మళ్లీ ఒకసారి ఆలోచించు. నీ క్లోజ్‌ఫ్రెండెవరైనా వుంటే సెకెండ్‌ థాట్ తీసుకో. ఇది మనకు మంచి ఆఫర్‌…” అంటూ వెళ్లిపోయాడు.

ఆమె చేయి కడుక్కుని లేచి వెళ్లి తన సీట్లో కూర్చుంది. ఆమె బుగ్గ అప్పటికప్పుడే గులాబి రేకును మడిచి వదిలినట్లు కందింది. అది చూసి తన పక్కసీటు అమ్మాయి సన్నగా, సరదాగా, తనకు మాత్రమే కన్పించేలా రహస్యంగా ఒక కన్ను మూసి నవ్వింది. ”ఇదో పిచ్చిది. అవకాశం దొరికితే ‘ఈ’ అంటుంది. అలాగే చూస్తే ఇంకాస్త అడ్వాన్స్‌ అయి ఒళ్లంతా తిప్పుతూ ‘ఈహీ!’ అంటుంది. చూడలేక చావాలి. అనుకోకూడదు కాని ప్రపంచంలో అక్కడక్కడ ఇలాంటి పిచ్చివాళ్లే ఎక్కువగా వున్నారు” అని మనసులో అనుకుంది మోక్ష.

 

Print Friendly
Jan 06

తింటే గారెలే తినాలి. వింటే భారతమే వినాలి.

రచన: లక్ష్మీదేవి

తరచుగా మన సామెతల్లోనూ, పద్యాల్లోనూ మన అలవాట్లు, ఆచారాలు, ఆహారాలు నిక్షిప్తం చేయబడడం మనం గమనిస్తూనే ఉంటాం. నానాటికీ మారే నాగరికతతో పాటు మన అలవాట్లూ, ఆహారవ్యవహారాలు మారడం చాలా సహజమైన విషయం. తనతోటి మానవులతో కలిసి మెలిగే మనస్తత్వం ఉన్న మానవులు తను వెళ్ళగలిగే అన్ని ప్రదేశాలకూ ప్రయాణం చేస్తుంటారు. కొండొకచో శాశ్వతంగానూ పుట్టిపెరిగిన ఊరిని వదలి తనకు నచ్చినచోట, అనుకూలం ఉన్న చోట నివాసముండడం మనుష్యులకే కాదు, ప్రాణిమాత్రులకందరికీ సహజమైన విషయమే. ఆ విధంగా మారిన పరిస్థితుల్లో వచ్చిచేరిన వారితోనూ, వెళ్ళి మళ్ళీ వచ్చిన వారితోనూ, వెళ్ళి ఇంకొక ప్రదేశాన్ని సుసంపన్నం చేస్తున్న వారితోనూ ఆయా ప్రాంతాలలో ఉన్న సంఘపు ఆలోచనలు, అలవాట్లు మారడమూ ప్రతి సమాజానికీ అనుభవంలోకి వచ్చిన సంగతే.
ఎప్పటికప్పుడు వచ్చిన కొత్త తరంగాలతో శోభిస్తున్న నదీమతల్లులు కూడా తమ సహజ నిర్మలత్వాన్ని, పరిమళాన్ని, గతిశీలతనూ వదలుకోవు. అలాగే, మానవసమాజమూ ఎప్పటికప్పుడు తన గమనంలో స్వీయ మేధాశక్తితో ఏర్పరచుకున్న స్వభావానికి దిద్దుకున్న మెఱుగులనూ, గుణాలనూ తన సాహిత్యంలో పొందుపఱచుకొంటూనే ఉంటుంది. సాహిత్యం యొక్క అసామాన్యమైన ఈ లక్షణం వల్ల మన జీవితాల్లో ఇది ఒక విశిష్టతనూ, గౌరవాన్నీ, ప్రాముఖ్యతనూ సంతరించుకుంది. ఇది లిఖిత సాహిత్యమూ, మౌఖిక సాహిత్యమూ రెండింటికీ వర్తిస్తుంది.
ఈ లక్షణం వల్ల సాహిత్యం రోజువారీ జీవితంలో మన సంస్కారాన్నీ, వ్యక్తిత్వాన్నీ రూపొందించే శక్తి గలిగి ఉంటుంది. సాహిత్యం అంటే కథలూ, గేయాలూ, పాటలూ లేదా పనీపాటూ లేనివాళ్ళు వ్రాసుకొనే పోచుకోలు కబుర్లు అని అనుకోవడం కేవలం అజ్ఞానం తప్ప మరేమీ కాదు.
మన సాహిత్యం లో అక్కడక్కడా కనిపించిన చిన్న చిన్న విషయాలను గురించి ఈ రోజు మాట్లాడుకోగలిగితే , ఆసక్తి కరంగా ఉంటుంది. ఇక్కడ మచ్చుకు కొన్నిటి ప్రస్తావన మాత్రమే జరిగింది.
౧. వ్యక్తిత్వం భాసకవి రచించిన ప్రతిమానాటకంలో రాముడు కానలకు వెళ్తున్న సమయంలో సీత తానూ సిద్ధమైన నాటి సన్నివేశం. జీవితాంతం కష్టసుఖాలలో మాత్రమే కాక కర్తవ్యనిర్వహణలో తోడు ఉంటానన్న మాట నిలబెట్టుకున్న సీత మానవుల స్నేహధర్మానికీ, జీవన సాహచర్యానికీ ఆదర్శకరమైన మార్గం చూపుతుంది. అరణ్యాలలో ఉన్న కష్టాలను వివరిస్తూ రాముడు వారించినప్పుడు కూడా ఏమాత్రం వెరవదు. రాణివాసపు సుఖాల కోసం తన ప్రాథమిక ధర్మాన్నిమరువదు. ఆ సమయంలో రాముడు ఎదురుగా ఉన్న లక్ష్మణునితో సీతను నువ్వైనా ఆపమంటూ కోరతాడు. ఆ సమయంలో లక్ష్మణుడు పలికిన పలుకులు-
‘అన్నా, మెచ్చౕఁదగినపట్టున నీమెను నివారింపుమనుచుంటివి. నివారింప నేనుత్సహింపను. ఏలన- తారక వెన్నడించును సుధాకరు రాహువు మ్రింగునప్పుడున్, భూరుహముర్విబ్రుంగ వెసబ్రుంగును దీవయు, నేన్గు ఱొంపిలోఁ గూరుకొనన్ గరేణువును గూర్కొను, నీమె చరించు ధర్మమా తీరున నిన్ను వెన్కొని, సతీమణి భర్తృసనాథయే కదా! (భాస ప్రణీతమైన ప్రతిమ- వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి తెనుగుసేత) అంటాడు. ప్రకృతిని గమనించడం, అందులో ఉన్న ఉత్తమ విషయాలను అనుకరించడం మానవ నైజం. ఆవిధంగా గ్రహణం పట్టినపుడు చుక్కలు కూడా చంద్రుణ్ణి అనుసరిస్తాయని, తనతోడు అయిన పెనుమాను భూమిలో కృంగినపుడు దానిని చుట్టిఉన్న తీగ కూడా అనుసరిస్తుందని, ఏనుగు ఊబిలో కూరుకొని పోగా ఆడఏనుగు అనుసరిస్తుందని, ఈమె కూడ నీతో వస్తాననడం, కష్టాలకు వెఱచి తోడు వీడకపోవడం ఆమె యొక్క ఉన్నత వ్యక్తిత్వానికి నిదర్శనమని చెప్తాడు.
౨.సంప్రదాయం నందితిమ్మన రచించిన పారిజాతాపహరణంలో శ్రీకృష్ణుని ఇంటికి నారదమునీంద్రుడు అతిథిగా విచ్చేసిన సన్నివేశం. అతిథులను సిరిగలవారు తమ గొప్పలు చూపకుండాను, నిరుపేదలైనా తమకు చేతనైనంతలోనూ వినయంతో ఆదరించే గొప్ప అలవాటు ఇక్కడి వారికి ఉండేది. ఇప్పుడూ ఉంది. ఈ అలవాట్లను అలసత్వంతో వదిలేయకుండా రాబోవు తరాలు కొనసాగించేలా చేయడం మంచిలక్షణం. ఇటువంటి పద్యాలూ సన్నివేశాలూ ఎన్నో రచనలలో మనకు కనిపిస్తాయి. ఇది మన సమాజానికే వన్నె తెచ్చే ఒక సంస్కారవంతమైన అలవాటు. వచ్చిన మునిపతి కెదురుగ వచ్చి నమస్కృతులొనర్చి వనితయుఁ దానుం బొచ్చెంబు లేని భక్తి వి యచ్చరరిపుభేది సలిపె నాతిథ్యంబున్. (పారిజాతాపహరణం- ప్రథమాశ్వాసము-45) నారదుడు వచ్చినపుడు భార్యాభర్తలు స్వయంగా అతనికెదురేగి నమస్కరించారు. కొఱత(ఒచ్చెము)యే లేని భక్తితో సురవైరిభేది అయిన శ్రీకృష్ణుడు ఆతిథ్యమిచ్చాడు. అంతేకానీ అతిథి తుమ్ కబ్ జావోగే అనేది మనం అనుసరించవలసినది కాదు.
౩. నియమపాలన శ్రీనాథుని హరవిలాసం లో ప్రస్తావించబడ్డ భక్త సిరియాళుడు. అతని తండ్రి చిఱుతొండడు ప్రతిరోజూ తన పూజలన్నీ పూర్తయినాక అతిథికి భోజనం పెట్టి మాత్రమే తాను తినే కఠోరనియమం ఉన్నవాడు. అతని కుటుంబం కూడా ఈ నియమాన్ని మనస్ఫూర్తిగా అమలు జరిపేది. వీథికై యేగి వత్తునా వేగ వేగ నేఁడు మాత్రము కొందరు నియమపరులు పాద సరసిజ యుగళ ప్రసాదమాత్ర మబ్బెదరు గాక మన భాగ్యమల్పమగునె? (హరవిలాసం –ద్వితీయాశ్వాసం- 42) అని తన భార్య తిఱువెంగనాంచి తో సంప్రదించి మరీ వెళతాడు. ఏ పనిమీదో , ప్రయాణంలోనో ఉన్న అతిథులెవరైనా, లేదా తమ ఊరివారైనా భోజనం ఏర్పాటు లేక ఆకలితో ఉన్నవారికి ఆదరంతో అన్నం పెట్టి మరీ తాను తినే అలవాటున్నగృహస్థులు వాళ్ళు. ఆ రోజెందుకో ఎవరూ కనిపించలేదు. పోనీలెమ్మనే అలసత్వం ఏమాత్రం చూపించక ‘అలా వీథి చివరివరకూ వెళ్ళి చూసివస్తాను, ఎవరైనా ఉండవచ్చును. ఆ దేవదేవునికి పెట్టిన నైవేద్యమయిన ఈ ఆహారాన్ని తీసుకొనే అదృష్టవంతులు, నియమపరులు ఉండవచ్చు. మన భాగ్యం కొద్దీ దొరకవచ్చును. వెళ్ళి తీసుకువస్తానంటూ భార్యతో మాట్లాడి వెళుతున్న సన్నివేశమిది. అతిథులు వచ్చినపుడు ఆదరించడం ఇప్పుడూ కనిపిస్తూనే ఉంది కానీ ఆనాడు అతిథికి భోజనం పెట్టకుండా తినడమే తప్పని ఆలోచించేవారు, ఆచరించేవారని కూడా తెలుస్తుంది. తనకొక్కటే, లేదా తన కుటుంబానికొక్కటే వండుకొని తినడం అనే అలవాటు కాకుండా ఇంకొకరికి పెట్టి తినాలనే నియమం పెట్టుకున్న వారెందరో.. మనకు గతకాలపు సంస్కారపు వైభవానికి గుర్తుగా సాహిత్యంలో కనిపిస్తారు. దీనికి ధనంతో పనిలేదు.మనం తింటున్నది ఇంకొకరితో కూడా పంచుకోవాలనే నియమం ఉన్నతమైన సంస్కారం.
౪. శుభ్రత-స్వస్థత ఏనాడైనా శరీర ఆరోగ్యం కాపాడుకోవడానికి ఏమేం చెయాల్నో ఒక తరం మరొక తరానికి నేర్పిస్తూనే వస్తోంది. స్వచ్ఛమైన నీరు మాత్రమే ఆరోగ్యానికి మంచిదని తెలుసుకోవడం ఆ విధంగా శుభ్రపఱచిన నీటినే తాగడం అనేది మొదట్నించీ ఉన్న విషయం. ఈ నాటి వలె పెద్ద గంగాళాలను ఊరికొకటి, రెండు పెట్టి అందులో నీరు నిలువ ఉంచి ఏ మాత్రం గాలి, వెల్తురు చేరే అవకాశం లేని పంపులద్వారా సరఫరా కాకుండా, ఎప్పటికప్పుడు పాతనీరు పోయి కొత్త నీరు ప్రవహించే నదులు, ప్రతిరోజూ ఊట ఊరే బావుల్లోనూ నీళ్ళు తెచ్చుకొని వాడేవారు. కానీ గాలి వెలుతురుతో పాటు వచ్చే మట్టి మొదలైన వాటిని శుభ్రం చేసుకోవడానికి ఇందుప(చిల్ల) గింజల వాడకం విరివిగా ఉండేదని మనకీ పద్యం ద్వారా తెలుస్తుంది. తెనాలి రామకృష్ణుని పాండురంగమాహాత్మ్యములోని శరదృతువు వర్ణన సన్నివేశం. కలకనీరెంతయు గతకల్మషముఁ జేసెఁ గతకఫలమురీతిఁ గలశసూతి….. …………………… (పాండురంగమాహాత్మ్యము-చతుర్థాశ్వాసము-37) ఇందులో కలక నీటిలో ఉన్న కల్మషాలు పోయేలా చేసే ఇందుప(కతక)గింజ వలె అగస్త్యనక్షత్రము ఉదయించిందనే వర్ణన ఉంది. శరదృతువు వర్షఋతువు తర్వాత వస్తుంది. వర్షాల వలన నదుల్లో చేరిన మట్టి వంటివన్నీ శరదృతువులో అడుగుకు చేరి నదుల నీరు తేట గా అవుతుంది. శరదృతువులో అగస్త్య నక్షత్రం ఉదయించడం వల్లనే అది ఒక ఇందుపగింజ అయినట్టు, దానివల్లనే నీరు తేటగా మారినట్టు కవి వర్ణన.
౫. వైవిధ్యత, శాస్త్రీయత తో కూడిన కళావికాసం. ఇక్కడి సమాజంలో వికసించిన కళలన్నిటికీ శాస్త్రీయమైన, వైవిధ్యతతో కూడుకున్న, సమాజానికి అద్దం పట్టే విధంగా ఉన్న వికాసం జరిగింది. ప్రతి కళా వికసించడంలోనూ లేదా వికసించిన క్రమాన్ని భావితరాలకు అందించడం లోనూ సాహిత్యం పాత్ర మరువలేనిది. కాబట్టి అనేకానేక కళలలో ప్రస్తుతానికి సాహిత్యం గురించే చూద్దాం. కావ్యేషు నాటకం రమ్యం అనే మాట చాలా ప్రసిద్ధమైనదే. కాబట్టి కావ్య వస్తువును పండితులు, పామరులు కూడా చక్కగా ఆస్వాదించగలిగే అవకాశం ఉన్న నాటకం అందరికీ ఇష్టమైనది. ఈకాలంలోని సినిమా కూడా నాటకంకోవలోకే చేర్చవచ్చు. శ్రవ్యము, దృశ్యము అని రెండు రకాలు కావ్యవస్తువులు. ఇవి వస్తు, నాయక, రస భేదములను బట్టి విధ విధములుగా విభజింపబడినవి. నాటకంలో ఇవన్నిటి సమగ్రత కు అవకాశం ఎక్కువ ఉంటుంది కాబట్టి అదే సర్వోత్తమమైనదని మాట. ఇందులోని వస్తువు అధికారికము, ప్రాసంగికము అని రెండు విధాలు. ప్రధాన పాత్రలకు సంబంధించినది అధికారికము, కథాగమనమునకు తోడ్పడినా, ప్రధానపాత్రలకు సంబంధము లేని కథాంశము ప్రాసంగికము.
ప్రఖ్యాతమితిహాసాద్యైరుత్పాద్యం కవి కల్పితం (ధనంజయుని దశరూపకం-౧-౧౫)
ఇతిహాస ప్రసిద్ధమైన కథ ప్రఖ్యాతము, కవి ప్రతిభా కల్పితము ఉత్పాద్యము, ఈ రెండింటి కలయిక మిశ్రమము. వీటిలో దివ్యము(దేవుళ్ళకు సంబంధించినది), మర్త్యము(మానవులకు సంబంధించినది), దివ్యాదివ్యము(మిశ్రమము) ఉండవచ్చును.
ఇంకా వీటిలో అనేక ప్రభేదాలున్నాయి.
శ్రోత లేదా ప్రేక్షకుని అలౌకికానందమునకు రసమని పేరు. నవరసములలో శృంగార హాస్యములు, వీరాద్భుతములు, భీభత్స భయానకములు , రౌద్రకరుణములు మైత్రితో కూడుకున్నవి. వీటిలో ఒకటి అంగిరసముగా (ముఖ్యమైనది)గా , ఒకటి అంగరసముగా (గౌణమైనది)గా పోషింపబడవచ్చును.
( కావ్యభేదాలు, ప్రభేదాలు స్వప్నవాసవదత్తం పుస్తకంలో ప్రస్తావన నుండి)
అంతేకాదు మన సామెతల్లోనూ మన అలవాట్లు, అభిరుచులు వ్యక్తమౌతాయి. శీర్షికలో సామెత చూడండి. గారెలు తీపి, కారం రెండు రకాలూ ఆయా ప్రాంతాల్లో ఉంటాయి. వేడి గారెలు తలచుకుంటూనే నోరూరకుండా ఉండదు. ఈ విధమైన మన రుచులప్రస్తావన ఈ సామెతలో ఉంది. గోరంత దీపం కొండంత వెలుగు , ఈ లోకోక్తిలో మనిషిని బ్రదికించే ఆశావాదము, నిరాశలో నిర్వేదం పొందకుండా ఉండేందుకు ప్రోత్సాహము కనిపిస్తాయి. పోరు నష్టం, పొందు లాభం ఈ లోకోక్తిలో కలసిఉండవలసిన కారణం వ్యక్తమౌతుంది. తాడెక్కే వాడికి తలదన్నే వాడుంటాడు. ఈ సామెతలో గర్వం పనికిరాదని, మనమెన్ని సాధించినా , అంతకు మించి సాధించేవారూ ఉంటారని, ఉండాలని చెప్తుంది.
_____________________ __________________________

Print Friendly
Jan 05

అభాగ్యపు బాలల జీవితాలు

రచన : ప్రియ నాయుడు

poor kids-1

దుర్భర దారిద్రము మిగిల్చిన అనాధ బూడిద బ్రతుకులు మీవి
చిక్కని చీకటి దుప్పటి కప్పిన అంధకార జీవితాలు మీవి
భయంకర బాధల శోకం తరిమి తరిమి కొడుతుంటే
బక్కచిక్కిన భీబత్స బాల్యపు భయంకర బతుకులు మీవి

చితి మంటల సాక్షిగా చితికిన బాల్యపు అరణ్య రోదన మీది
గాండ్రించి ఊసిన కామవాంచలు చిమ్మిన ఊపిరిలు మీవి
కొవ్వు పట్టి సందుల గొందుల పందుల వలే నేల దొర్లిన
క్షణిక కామ కోరికల.కండకావరాల కార్చిన వ్యర్ధాలు మీరు

సిగ్గు ఎగ్గు లజ్జ కనికరం లేని ఈ కుళ్ళి పోయిన వ్యవస్థలో
దిక్కులేని బతక తెలియని బిచ్చగాళ్ళ దుర్బర గుర్తులు మీవి
ఎంత ఎక్కు పెట్టి ఎలుగెత్తి గొంతెత్తి గగ్గోలు పెట్టి గీపెట్టినా
మీకు పట్టిన ఈ దయనీయ జీవితాలకు విముక్తి లేదు

భగ భగ మండే అగ్ని కణాల సాక్షిగా బుగ్గి పాలైన
మీ బాల్యానికి ..కరుడు కట్టిన జీవితాలకు విముక్తి లేదు
మీరే పడే పసితనపు బాధలకు వర్ణన కుదిరే అక్షరాలు లేవు
ఎన్నాళ్ళు భరిస్తారు ఆ మౌనఘోషను ,ఈ వల్లకాడు బ్రతుకులను

ఉపేక్షించకండి శపించండి ధూషించండి.గొంతెత్తి అరవండి
ఎవరు ఇందుకు కారణాలు ఎందుకు మాకు ఈ రోదనలు
వంటరి మా బ్రతుకులు ఎడారిలో మిగిలిన పూల మొక్కలు
మాకు ఎందుకు ఈ ఆకలి సంకెళ్ళు ఈ బ్రతుకుల తిప్పలు

అని నిగ్గదీసి అరవండి ..ఈ సమాజపు కళ్ళు తెరిపించండి
ఎందరో వొస్తారు ఎదో చేస్తామంటారు ..వొచ్చి వోదార్చి పోతారు
మా దైన్యాన్ని చూసి దేవునికే ,గుండె దిగ జారి పోతోంది
లేవుగా అందరి బాలల మాదిరి మాకు ఆనందక్షణాలు

బ్రతుకు విలువ పోగొట్టుకొన్న పూజకు నోచని పువ్వులు
మా దీన గాధలు దొరుకుతాయి ప్రతి సందులలో గొందులలో
మాకు ప్రసాదించిన ఇలాంటి జీవితాలకు సిగ్గుతో తలవంచండి
మా ధైర్యానికి ఈ సమాజమే తలదించాలి మాకు సలాము కొట్టాలి

మాకు లేవు బాలల దినోత్సవాలు పండగలు కేరింతల చప్పట్లు
మురిగిపోయిన పాడు జీవితాలు,స్వార్ధానికి మిగిలిన వ్యర్ధగుర్తులు
ఈ సమాజం మాకు పూసిన బూడిద బతుకులు చిదిమిన జీవితాలు
ఎప్పటికి మారెను మా తలరాతల ఎప్పుడు వెలుగును నవ్వుల దీపాలు

Print Friendly
Jan 05

నీ చూపుల దీవెన!

రచన: గవిడి శ్రీనివాస్

నీ చిరునవ్వు పవనమే
కష్టాల కడలి నుంచీ
చేతులిచ్చీ ఎత్తుకుని
మలయమారుతం వైపు
నన్ను లాక్కుపోతుంది .
నీ చూపుల దీవెనే
ఊహలకు రెక్కలిచ్చి
భావ సోయగాల మధ్య
బందీని చేసింది.
దొండ పండులా
మెరిసే నీ పెదవుల్ని
చిలకలా కోరకడానికి
ఉరికి నపుడల్లా
మంచు వర్షం
నా గుండెల్లో
కురుస్తూనే వుంది .
నీ పాద పద్మాల్ని
చుంబించి నపుడల్లా
వెన్నెల సెలయేళ్ళు
నాపై జాలువారుతున్నాయి.
ఊపిరి సలపని
నీ బిగి కౌగిట
నలిగిన నాల్గు క్షణాలు
స్వర్గపు దారుల్లో
పూల పరిమళాలు
వీస్తూనే వున్నాయి.
నీ చూపుల దీవేనలో
నీ మనసు గెలిచిన సమయాన
అమృత ఫలాలు
ముద్దులాడుతూనే వున్నాయి.

====================

Print Friendly